Dữ liệu sơ bộ từ Bảng danh sách những doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam (VNTAX) cho thấy, trong năm tài chính 2025, 200 doanh nghiệp đứng đầu (VNTAX200) đã đóng góp tổng cộng 955.647 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Con số này phản ánh sự tập trung nguồn thu từ nhóm doanh nghiệp lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ bất động sản, tài nguyên, tài chính đến sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ.
Bất động sản, dầu khí, ngân hàng dẫn đầu
Trong cơ cấu VNTAX200, bất động sản là lĩnh vực đóng góp cao nhất với hơn 206.000 tỷ đồng, tương đương 21,6% tổng giá trị. Số nộp này bao gồm nhiều nghĩa vụ tài chính khác nhau như thuế liên quan đến đất đai, phát triển dự án và hoạt động kinh doanh. Đặc thù ngành khiến số thuế có thể tăng mạnh trong những năm doanh nghiệp hoàn tất nghĩa vụ tài chính cho dự án hoặc ghi nhận chuyển nhượng, bàn giao lớn.
Xếp thứ hai là dầu khí với hơn 135.000 tỷ đồng, nhờ chuỗi hoạt động từ khai thác, chế biến đến phân phối, cùng sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp đầu ngành. Ngân hàng đứng thứ ba với gần 104.600 tỷ đồng, chủ yếu gắn với kết quả kinh doanh và lợi nhuận của ngành có tổng tài sản lớn.
Tính chung, ba lĩnh vực này đã nộp hơn 446.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 46,7% tổng số nộp của VNTAX200. Điều này cho thấy nguồn thu từ nhóm doanh nghiệp lớn vẫn tập trung đáng kể vào một số lĩnh vực chủ lực.
Ô tô, bia rượu, thuốc lá đóng góp hơn 171.000 tỷ đồng
Ô tô đứng thứ tư với gần 86.000 tỷ đồng, cao hơn ngành công nghệ - viễn thông. Quy mô nộp ngân sách của ngành ô tô không chỉ dựa trên kết quả kinh doanh mà còn gắn với hệ thống thuế trong quá trình nhập khẩu, sản xuất và tiêu thụ phương tiện.
Khi cộng thêm nhóm F&B/bia rượu và thuốc lá, ba ngành có nhiều sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt đã đóng góp tổng cộng hơn 171.000 tỷ đồng. Con số này tương đương gần 18% tổng số nộp của Top 200, cao gấp khoảng 1,6 lần ngành ngân hàng và 2,7 lần công nghệ - viễn thông. Tuy nhiên, số liệu này là tổng các khoản thuế mà doanh nghiệp nộp, bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu và các khoản phí, không chỉ riêng thuế tiêu thụ đặc biệt.
Điều này cho thấy đặc thù chính sách thuế có thể tạo ra khác biệt đáng kể về thứ hạng. Một ngành không nhất thiết có doanh thu hoặc lợi nhuận lớn nhất vẫn có thể đứng cao về mức nộp ngân sách do sản phẩm chịu nhiều sắc thuế trong quá trình sản xuất và tiêu thụ.
Các ngành khác trong Top 10 và phân bố nguồn thu
Ngoài bốn vị trí đầu, công nghệ - viễn thông đóng hơn 63.000 tỷ đồng; F&B/bia rượu đạt gần 55.000 tỷ đồng; xổ số đóng gần 54.000 tỷ đồng. Xăng dầu, thuốc lá và than là những lĩnh vực còn lại trong Top 10.
Ở nhóm kế tiếp, điện năng đóng gần 21.000 tỷ đồng, thép và đầu tư đều trên 15.000 tỷ đồng. Hàng không, chứng khoán, F&B và phân phối - bán lẻ cũng ghi nhận mức nộp trên 10.000 tỷ đồng.
Cơ cấu VNTAX200 cho thấy nguồn thu từ nhóm doanh nghiệp lớn được hình thành từ nhiều động lực khác nhau. có những ngành dựa trên tài nguyên và quy mô tài sản lớn; những ngành đóng góp từ lợi nhuận kinh doanh; đồng thời có các lĩnh vực chịu cấu trúc thuế đặc thù trên từng sản phẩm.
Thứ hạng nộp ngân sách vì vậy không hoàn toàn trùng với thứ hạng doanh thu, lợi nhuận hay vốn hóa. Quy mô đóng góp còn phụ thuộc vào đặc điểm thuế, nghĩa vụ đất đai, tài nguyên và chu kỳ kinh doanh của từng ngành.
Theo Anh Khôi - Nhịp sống thị trường
