Bộ Tài chính ban hành Thông tư mới về phí cảng thủy nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp

Bộ Tài chính ban hành Thông tư mới về phí cảng thủy nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp

Bộ Tài chính vừa chính thức ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BTC, quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp phí và lệ phí tại các cảng, bến thủy nội địa trên toàn quốc. Thông tư này thay thế cho Thông tư số 248/2016/TT-BTC đã được áp dụng từ ngày 11/11/2016, mang đến nhiều điểm mới nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải thủy, giảm chi phí logistics, đồng thời thúc đẩy phát triển vận tải xanh và bảo vệ môi trường.

Bối cảnh và động lực ban hành quy định mới

Theo Tiến sĩ Trần Quang Huy, thuộc phòng Kế hoạch-Tài chính, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thời gian qua, ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông đã tác động mạnh mẽ đến giá nhiên liệu xăng, dầu trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Sự biến động này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp vận tải thủy, làm gia tăng nguy cơ tăng giá cước vận tải, kéo theo chi phí logistics tăng cao và cuối cùng tác động đến giá thành hàng hóa.

Trước tình hình đó, nhằm kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp vận tải thủy, khuyến khích phát triển loại hình vận tải thân thiện với môi trường, tạo lợi thế cạnh tranh với các phương thức vận tải khác, đồng thời góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông đường bộ, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Xây dựng, đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiến hành tổng hợp, phân tích và dự báo tình hình vận tải thủy.

—

Những điểm mới nổi bật của Thông tư số 39/2026/TT-BTC

Thông tư được ký ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Tài chính vào ngày 31/3/2026, với nhiều quy định cải cách quan trọng. Tiến sĩ Trần Quang Huy khẳng định, đây là một chính sách quan trọng của Nhà nước, hướng đến mở rộng đối tượng không thu phí, lệ phí nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.

• Mở rộng đối tượng miễn phí: Từ ngày 1/4/2026, các phương tiện mang cấp đăng kiểm VR-SI, VR-SII, VR-SIII sẽ không thuộc diện thu phí. Ngoài ra, Thông tư quy định miễn phí, lệ phí đối với một số đối tượng như phương tiện phục vụ quốc phòng, an ninh (không kinh doanh); phương tiện tránh bão, cấp cứu, tìm kiếm cứu nạn; phương tiện vận chuyển hàng hóa có trọng tải dưới 10 tấn hoặc chở khách dưới 13 chỗ.
• Quy định mức thu minh bạch: Phí trọng tải tàu, thuyền được quy định thống nhất cho cả lượt vào và lượt ra là 165 đồng/tấn trọng tải toàn phần. Lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa được phân loại theo trọng tải và sức chứa của phương tiện, dao động từ 5.000 đồng đến 50.000 đồng mỗi chuyến, đảm bảo tính minh bạch và dễ thực hiện.
• Làm rõ đối tượng thu phí: Thông tư quy định rõ việc thu phí, lệ phí đối với phương tiện thủy nội địa của Việt Nam và nước ngoài, thủy phi cơ, cũng như các phương tiện vận chuyển người, hàng hóa, vật tư, trang thiết bị phục vụ phòng, chống lụt bão; phương tiện tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ theo quy định.

Cơ chế quản lý và tác động dự kiến

Thông tư cũng quy định rõ cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu từ phí, lệ phí. Toàn bộ số tiền thu được phải nộp 100% vào ngân sách nhà nước, trong khi kinh phí phục vụ công tác thu do ngân sách nhà nước bảo đảm theo dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này nhằm hướng tới minh bạch hóa chính sách tài chính và tạo sự thống nhất trong cách hiểu, tổ chức thực hiện giữa cơ quan thu và đối tượng nộp phí.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp vận tải thủy, từ đó giảm chi phí logistics trong vận chuyển hàng hóa giữa các cảng, bến thủy nội địa và khu vực hàng hải của Việt Nam. Đồng thời, nó thúc đẩy phát triển vận tải xanh, bảo vệ môi trường và hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu toàn cầu.