Nợ công Philippines vượt ngưỡng kỷ lục, chiến lược tài khóa đối mặt thách thức mới
Theo số liệu mới nhất từ The Philippine Star, tổng nợ chính phủ Philippines đã chạm mức 18,16 nghìn tỷ peso vào cuối tháng 2/2026, tăng nhẹ so với con số 18,13 nghìn tỷ peso của tháng trước. Mức nợ này tương đương khoảng 298,9 tỷ USD, đánh dấu một kỷ lục mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang biến động phức tạp. Mức tăng trong tháng là khoảng 25,74 tỷ peso, tương đương gần 424 triệu USD, phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn đối với quốc gia Đông Nam Á này.
Chiến lược vay nội địa được ưu tiên để giảm thiểu rủi ro
Cục Kho bạc Philippines (BTr) nhận định tình hình nợ hiện tại vẫn "ổn định và được quản lý tốt" dù điều kiện tài chính toàn cầu thay đổi. Cơ quan này cho biết sự gia tăng nợ chủ yếu đến từ việc Chính phủ tiếp tục ưu tiên vay trong nước, một chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro từ các yếu tố bên ngoài như biến động tỷ giá hay khủng hoảng quốc tế. Dữ liệu cũng tiết lộ nợ công hiện đã đạt khoảng 95% mục tiêu 19,06 nghìn tỷ peso dự kiến cho cả năm 2026, tương đương khoảng 313,8 tỷ USD, cho thấy tốc độ vay nợ đang diễn ra nhanh chóng.
Cơ cấu nợ thay đổi: nợ nội địa tăng, nợ nước ngoài giảm
Trong cơ cấu nợ, phần lớn vẫn đến từ nguồn vay trong nước. Cụ thể, nợ nội địa đã tăng lên 12,48 nghìn tỷ peso (khoảng 205,4 tỷ USD) sau khi Chính phủ phát hành thêm trái phiếu để huy động vốn cho các chương trình phát triển kinh tế và hạ tầng. Ngược lại, nợ nước ngoài giảm xuống còn 5,68 nghìn tỷ peso (khoảng 93,5 tỷ USD), chủ yếu nhờ biến động tỷ giá thuận lợi làm giảm giá trị quy đổi của các khoản vay bằng ngoại tệ. Theo BTr, sự sụt giảm này là kết quả của việc đồng peso mạnh lên, giúp giảm giá trị các khoản nợ bằng USD và các ngoại tệ khác tới 136,43 tỷ peso (khoảng 2,25 tỷ USD), vượt xa khoản vay nước ngoài mới chỉ ở mức 7,78 tỷ peso (khoảng 128 triệu USD).
Tiếp cận thị trường quốc tế một cách chiến lược
Mặc dù nợ nước ngoài giảm, Chính phủ Philippines vẫn tiếp tục tiếp cận thị trường quốc tế một cách chiến lược. Tính đến cuối tháng 2, tổng vốn vay nước ngoài đạt 203,10 tỷ peso (khoảng 3,34 tỷ USD), bao gồm việc phát hành thành công 2,75 tỷ USD trái phiếu quốc tế với các kỳ hạn 5,5 năm, 10 năm và 25 năm. Cơ quan Kho bạc cho rằng điều này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với hồ sơ tín dụng của Philippines cũng như khả năng huy động vốn trên thị trường toàn cầu với điều kiện hợp lý. Bên cạnh đó, nghĩa vụ bảo lãnh của Chính phủ cũng tăng mạnh lên 379,98 tỷ peso (khoảng 6,25 tỷ USD), chủ yếu do các khoản bảo lãnh mới dành cho Công ty Quản lý Tài sản và Nợ lĩnh vực điện (PSALM).
Cảnh báo từ chuyên gia về rủi ro tương lai
Theo chuyên gia kinh tế Michael Ricafort của Rizal Commercial Banking Corp., mức tăng nợ hiện tại chưa phản ánh đầy đủ tác động của xung đột tại Trung Đông, vốn bắt đầu từ tháng 3/2026. Ông cho rằng trong thời gian tới, thâm hụt ngân sách có thể gia tăng khi Chính phủ đẩy mạnh chi tiêu, kéo theo nhu cầu vay nợ lớn hơn. Ông cũng cảnh báo rằng việc đồng peso suy yếu trở lại, đặc biệt khi tỷ giá vượt mốc 60 peso/USD, có thể làm tăng giá trị quy đổi của nợ nước ngoài trong thời gian tới, gây thêm áp lực cho nền tài chính quốc gia.
Bối cảnh kinh tế vĩ mô và so sánh với Việt Nam
Ở góc độ vĩ mô, nền kinh tế Philippines duy trì tốc độ tăng trưởng khá nhưng thấp hơn so với Việt Nam. Theo World Bank, quy mô GDP hai nước tương đương; Philippines khoảng 461 tỷ USD, Việt Nam khoảng 476 tỷ USD. Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người của Philippines thấp hơn, phản ánh những thách thức về phân phối và phát triển. Dự báo tăng trưởng kinh tế Philippines năm 2026 hiện được các tổ chức quốc tế đánh giá ở mức trung bình trong khu vực:
- Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP Philippines được dự báo tăng khoảng 5,6% trong năm 2026, sau khi điều chỉnh giảm so với các ước tính trước đó.
- World Bank dự báo mức tăng thấp hơn, khoảng 5,3–5,4%.
- Asian Development Bank ước tính khoảng 5,7–5,8%.
Những con số này cho thấy nền kinh tế Philippines đang đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi chiến lược tài khóa thận trọng hơn nữa để đảm bảo ổn định lâu dài.
