Nợ công Nhật Bản chạm mức kỷ lục, vượt gấp đôi quy mô nền kinh tế
Theo thông tin mới nhất từ Bộ Tài chính Nhật Bản, nợ công của quốc gia này đã tăng lên mức kỷ lục hơn 1.342 triệu tỷ yen, tương đương khoảng 8.600 tỷ USD, tính đến cuối năm 2025. Con số này cao gấp hơn hai lần quy mô nền kinh tế Nhật Bản, phản ánh những thách thức tài chính nghiêm trọng mà đất nước đang phải đối mặt.
Áp lực tài khóa từ nhiều phía
Giới chuyên gia kinh tế chỉ ra rằng ngân sách Nhật Bản đang chịu áp lực chi phí từ ba yếu tố chính:
- Chi phí an sinh xã hội do dân số già hóa nhanh chóng.
- Ngân sách quốc phòng tăng cao để đối phó với các mối đe dọa an ninh khu vực.
- Lãi suất dài hạn tăng, làm tăng nghĩa vụ trả nợ của chính phủ.
Việc lợi suất trái phiếu chính phủ tăng đồng bộ với lãi suất dài hạn đã khiến gánh nặng trả nợ của chính quyền Tokyo trở nên lớn hơn bao giờ hết. Mức nợ này bao gồm nợ trái phiếu chính phủ, khoản vay từ các ngân hàng tư nhân và hối phiếu tài chính, cho thấy sự phức tạp trong cấu trúc tài chính quốc gia.
Chính sách thuế tiêu dùng và bối cảnh chính trị
Trong một diễn biến liên quan, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama đã phát biểu trước báo giới vào ngày 8/2, khẳng định Thủ tướng Takaichi vẫn kiên định với lập trường tái áp thuế tiêu thụ 8% đối với thực phẩm và đồ uống sau khi kết thúc thời hạn tạm dừng 2 năm. Theo Bộ trưởng Katayama, việc tạm ngừng thu thuế chỉ là biện pháp tạm thời, nhằm chờ đợi việc thiết lập và triển khai hệ thống tín dụng hoàn thuế hiệu quả hơn.
Phát biểu này được đưa ra nhằm phản hồi các quan ngại rằng nếu kéo dài thời gian miễn thuế tiêu dùng quá 2 năm, sẽ làm tăng rủi ro về nguồn thu ngân sách và đe dọa sức khỏe tài khóa quốc gia. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nợ công đang ở mức cao kỷ lục.
Chiến thắng bầu cử và cam kết giảm thuế
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi đảng Dân chủ Tự do (LDP) do Thủ tướng Takaichi lãnh đạo giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào ngày 8/2. Đảng này đã đưa ra các cam kết tranh cử bao gồm giảm thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm và đồ uống trong 2 năm, mà không cần phát hành thêm trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu chính phủ có tái áp mức thuế 8% sau 2 năm hay không, nhất là khi cuộc bầu cử Thượng viện dự kiến sẽ diễn ra vào năm 2028. Cử tri Nhật Bản có thể sẽ không ủng hộ việc tăng thuế nếu họ vẫn phải đối mặt với tình trạng lương thấp và lạm phát cao, làm phức tạp thêm các quyết định tài khóa trong tương lai.
Tình hình này cho thấy Nhật Bản đang đứng trước những thách thức kép: vừa phải quản lý mức nợ công khổng lồ, vừa phải cân bằng giữa các chính sách thuế và nhu cầu an sinh xã hội. Sự ổn định tài chính quốc gia sẽ phụ thuộc vào khả năng của chính phủ trong việc đưa ra các biện pháp hiệu quả để giảm nợ và duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững.
