Lạm phát Mỹ bùng nổ tháng 3, CPI tăng mạnh nhất kể từ giữa 2022
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê Lao động thuộc Bộ Lao động Mỹ, công bố vào ngày 10/4, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này đã tăng 0,9% trong tháng 3. Đây là mức tăng mạnh mẽ nhất kể từ tháng 6/2022, thời điểm giá cả toàn cầu từng leo thang do cuộc xung đột Nga - Ukraine. So với cùng kỳ năm ngoái, CPI tháng 3 đã tăng 3,3%, vượt xa mức tăng 2,4% được ghi nhận trong tháng 2. Các con số thực tế này hoàn toàn khớp với dự báo của các chuyên gia kinh tế trong một cuộc thăm dò gần đây do Reuters thực hiện.
Nguyên nhân chính từ xung đột Trung Đông và giá dầu tăng vọt
Tình trạng lạm phát tăng cao diễn ra ngay sau khi tăng trưởng việc làm phục hồi mạnh mẽ vào tháng trước, cho thấy thị trường lao động vẫn đang duy trì sự ổn định. Tuy nhiên, giới chuyên gia đang bày tỏ lo ngại sâu sắc rằng xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến thị trường lao động. Đặc biệt, các hộ gia đình Mỹ có khả năng sẽ thắt chặt chi tiêu để đối phó với giá cả đắt đỏ leo thang.
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã đẩy giá dầu thô toàn cầu tăng hơn 30%, dẫn đến giá bán lẻ xăng trung bình tại Mỹ vượt mốc 4 USD/gallon lần đầu tiên sau hơn 3 năm. Dù Tổng thống Donald Trump đã thông báo lệnh ngừng bắn hai tuần vào đầu tuần này, thỏa thuận này được đánh giá là khá mong manh và không đủ để xoa dịu thị trường. Mức tăng CPI của tháng 3 mới chỉ phản ánh tác động tức thời từ cú sốc giá dầu và giá dầu diesel, đang tạo ra những thách thức lớn về khả năng chi trả của người tiêu dùng Mỹ.
Lạm phát lõi ổn định nhưng không đủ để an tâm
Nếu loại bỏ biến động giá thực phẩm và năng lượng, lạm phát lõi tháng 3 tăng 0,2%, tương đương mức tăng 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, mức tăng ổn định này không mang lại sự an tâm cho các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Giới phân tích dự báo lạm phát sẽ còn tăng tốc trong tháng 4, do các tác động thứ cấp của cú sốc giá dầu bắt đầu ngấm sâu vào nền kinh tế.
Các doanh nghiệp cũng đang chuyển chi phí từ chính sách thuế quan diện rộng của ông Trump sang phía người tiêu dùng. Trong những tháng tới, các nhà kinh tế dự đoán giá nhiên liệu máy bay và dầu diesel tăng cao sẽ đẩy giá vé máy bay và phí vận tải hàng hóa lên theo, làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát.
Tác động đến chính sách tiền tệ của Fed
Lạm phát gia tăng khiến nhiều chuyên gia tin rằng Fed sẽ không giảm lãi suất trong năm nay. Biên bản cuộc họp chính sách ngày 17-18/3 cũng cho thấy một nhóm các nhà hoạch định chính sách đang nghiêng về phương án cần phải tăng lãi suất. Hiện tại, Fed vẫn giữ lãi suất chuẩn trong khoảng 3,50% - 3,75%.
Một số nhà kinh tế cho rằng Fed chỉ cắt giảm lãi suất nếu điều kiện thị trường lao động trở nên tồi tệ. Ngược lại, số khác lập luận rằng việc người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu do giá xăng tăng sẽ khiến các doanh nghiệp khó chuyển giao chi phí giá dầu vào giá bán sản phẩm, từ đó có thể hạn chế lạm phát trong dài hạn. Tuy nhiên, tình hình hiện tại vẫn đang đặt ra nhiều câu hỏi lớn về triển vọng kinh tế Mỹ trong thời gian tới.
