Doanh Thu Tết Tăng Vọt: Hộ Kinh Doanh Không Bị Truy Thu Thuế Năm Trước
Vào thời điểm cận Tết Nguyên đán 2026, nhiều hộ kinh doanh đã ghi nhận mức doanh thu tăng mạnh, nhờ vào làn sóng mua sắm cuối năm và sự bùng nổ của các đơn hàng trực tuyến. Theo ước tính từ Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong tháng 01/2026 đã đạt 632,4 nghìn tỷ đồng, tăng 2,6% so với tháng trước và tăng 9,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đà Tăng Mạnh Trên Nền Tảng Thương Mại Điện Tử
Trên các nền tảng thương mại điện tử, sự tăng trưởng còn rõ nét hơn khi số lượng đơn hàng qua livestream và video trong cao điểm Tết đã tăng đến 61% so với Tết năm 2025. Sự gia tăng này phản ánh xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ của người tiêu dùng sang hình thức mua sắm trực tuyến, đặc biệt trong dịp lễ hội truyền thống.
Lo Ngại Về Truy Thu Thuế Và Quy Định Mới
Tuy nhiên, với việc doanh thu tăng cao đột biến, nhiều hộ kinh doanh đã bày tỏ lo ngại về khả năng bị truy thu thuế từ các năm trước. Để giải tỏa những băn khoăn này, Cục Thuế đã có văn bản hướng dẫn cụ thể.
Theo Công văn số 307/CT-PC gửi đến các cơ quan thuế địa phương, bắt đầu từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang phương thức kê khai thuế, thay thế cho phương pháp thuế khoán cũ. Trong giai đoạn chuyển đổi này, cơ quan thuế khẳng định nguyên tắc không tiến hành thanh tra, kiểm tra và không sử dụng số liệu doanh thu năm 2026 để điều chỉnh hay truy thu nghĩa vụ thuế của các năm trước, ngay cả khi doanh thu năm 2026 tăng đột biến từ 50% trở lên so với mức đã xác định trước đó.
Chế Tài Xử Lý Vi Phạm
Tuy nhiên, Công văn 307 cũng nhấn mạnh rằng, nếu phát hiện hành vi che giấu doanh thu hoặc trốn thuế, cơ quan chức năng vẫn sẽ xử lý theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Trong những trường hợp nghiêm trọng, cá nhân vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự.
Các chế tài hành chính bao gồm: phạt từ một đến ba lần số thuế trốn; xử phạt vi phạm về hóa đơn với mức tối đa 50 triệu đồng đối với cá nhân; đồng thời buộc nộp đủ số thuế thiếu, tiền chậm nộp và khoản lợi bất hợp pháp nếu có.
Quy Định Kê Khai Thuế Mới Từ 1/1/2026
Như vậy, doanh thu tăng vọt trong tháng 1/2026 sẽ không được dùng để truy thu thuế các năm trước. Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh phải thực hiện kê khai đầy đủ và phù hợp với các quy định mới.
Cụ thể, theo Thông tư 152/2025 của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/1/2026. Tuy nhiên, các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vẫn phải có trách nhiệm khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng hạn, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ.
Hướng Dẫn Chi Tiết Về Thông Báo Và Sổ Sách
Các hộ kinh doanh phải thực hiện thông báo một lần mỗi năm, thường trước ngày 31/1 của năm sau, để cơ quan thuế có căn cứ xác nhận hộ thuộc diện miễn thuế. Riêng năm 2026, việc thông báo sẽ được thực hiện hai lần vào ngày 31/7/2026 và 31/1/2027. Trường hợp doanh thu thực tế phát sinh vượt quá 500 triệu đồng, hộ kinh doanh phải khai và nộp thuế từ quý phát sinh vượt ngưỡng này.
Theo Thông tư 125, hộ kinh doanh có thể sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ với mẫu số S1a-HKD để ghi chép doanh thu, làm căn cứ kê khai và xác định đối tượng chịu thuế. Sổ này cũng giúp theo dõi và đối chiếu số liệu với cơ quan thuế. Nếu vượt quá ngưỡng 500 triệu đồng mà không kê khai kịp thời, hộ kinh doanh sẽ đối mặt với việc truy thu và phạt thuế ngoài ý muốn.
Quy Định Thuế Cho Hộ Kinh Doanh Có Doanh Thu Cao
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm, thuế giá trị gia tăng sẽ được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, tức là doanh thu tính thuế nhân với tỷ lệ phần trăm tương ứng theo ngành nghề.
Về thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế có thể chọn một trong hai cách tính: tính theo tỷ lệ phần trăm trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng, với mức thuế suất dao động từ 0,5% đến 5% tùy theo lĩnh vực; hoặc tính trên thu nhập thực tế sau khi trừ chi phí hợp lệ và áp dụng thuế suất 15% đối với hộ có doanh thu từ trên 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng mỗi năm.
Lưu Ý Về Hóa Đơn Trong Dịp Tết
Về vấn đề hóa đơn, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử nhưng có thể đăng ký nếu cần thiết. Trường hợp doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm thì bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
Trong dịp Tết, khi lượng giao dịch hàng hóa tăng cao, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần đặc biệt lưu ý việc xuất hóa đơn đúng thời điểm để tránh rủi ro và không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn theo Nghị định số 310/2025/NĐ-CP.
Cụ thể, khi bán hàng hóa, cần lập hóa đơn ngay khi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa. Khi cung cấp dịch vụ, cần lập hóa đơn khi hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Việc lập hóa đơn sai thời điểm là hành vi vi phạm, có thể dẫn đến xử phạt hành chính và ảnh hưởng đến chi phí được trừ khi quyết toán thuế.
