Dự thảo thông tư mới của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong cách tính các chỉ tiêu an toàn hoạt động ngân hàng. Điểm khác biệt chính là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR).
Thay đổi cách tính chỉ tiêu CDR
Theo dự thảo, chỉ tiêu CDR được xác định dựa trên tổng dư nợ cấp tín dụng và tổng nguồn vốn huy động, thay vì chỉ giới hạn ở cho vay và tiền gửi như trước đây. Các cấu phần tính toán kế thừa quy định hiện hành, bao gồm đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, cam kết ngoại bảng ở phía cấp tín dụng, và các nguồn vốn ngoài tiền gửi ở phía huy động.
Điều chỉnh đối với tiền gửi Kho bạc Nhà nước
Với tiền gửi Kho bạc Nhà nước, dự thảo điều chỉnh cách tính theo lộ trình đã quy định. Hiện hành, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc được tính vào nguồn vốn huy động giảm dần và sẽ loại bỏ hoàn toàn từ năm 2026. Dự thảo mới quy định tiền gửi không kỳ hạn tiếp tục không được tính vào huy động, và 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính.
Xác định tổng dư nợ cấp tín dụng
Tổng dư nợ cấp tín dụng bao gồm dư nợ cấp tín dụng đối với cá nhân, tổ chức (không bao gồm dư nợ cấp tín dụng đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác tại Việt Nam); các khoản ủy thác cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác cấp tín dụng; và dư nợ đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp (tổng số tiền đầu tư trừ đi dư nợ gốc đã thanh toán).
Duy trì tỷ lệ tối đa 85%
Dự thảo tiếp tục duy trì tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn tối đa 85%, tương tự quy định hiện hành.
Bổ sung chỉ tiêu mới theo chuẩn Basel III
Dự thảo bổ sung nhóm chỉ tiêu mới theo chuẩn Basel III, gồm tỷ lệ đòn bẩy (LEV), tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).
Tỷ lệ đòn bẩy (LEV)
NHNN cho biết, Ủy ban Basel xây dựng tỷ lệ đòn bẩy không dựa trên rủi ro, áp dụng song song với khuôn khổ tỷ lệ an toàn vốn dựa trên rủi ro theo Basel III, nhằm hạn chế tích tụ vay nợ quá mức. Đây là công cụ bổ sung, đảm bảo an toàn cho ngân hàng. Nếu yêu cầu vốn dựa trên rủi ro sai lệch, tỷ lệ đòn bẩy là lớp bảo vệ thứ hai. Hiện ECB, Malaysia, Singapore, Hongkong, Đài Loan, Mỹ đã áp dụng.
Lộ trình áp dụng LCR và NSFR
Điều 14 dự thảo quy định lộ trình: từ ngày 01/01/2028, các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thực hiện đầy đủ quy định về LCR và NSFR. Trước đó, các tổ chức tín dụng tiếp tục tuân thủ quy định hiện hành theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN. Dự thảo cũng cho phép áp dụng sớm: ngay khi thông tư có hiệu lực, ngân hàng có thể đăng ký với NHNN để chuyển sang áp dụng LCR và NSFR, với điều kiện tuân thủ ngay mức tối thiểu 100% cho cả hai tỷ lệ. Việc đăng ký phải kèm xác nhận của tổ chức kiểm toán độc lập và ý kiến của cơ quan quản trị nội bộ về tuân thủ đầy đủ yêu cầu, không có ý kiến ngoại trừ tại thời điểm gần nhất.
Quản lý rủi ro thanh khoản
Điều 15 quy định về quản lý rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng phải xây dựng và thực hiện hệ thống quản lý rủi ro thanh khoản phù hợp với kiểm soát nội bộ, đảm bảo nhận diện, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro. Quy định phân định cách thức áp dụng: tổ chức thực hiện theo Thông tư 22 tiếp tục quản lý thanh khoản theo quy định hiện hành; tổ chức đã chuyển sang khung mới phải tuân thủ yêu cầu quản lý gắn với LCR và NSFR.
Theo Mạnh Đức
