Sự bùng nổ của công nghệ tài chính (Fintech) đã và đang cách mạng hóa cách người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ tài chính. Tài sản được mã hóa, hệ thống thanh toán xuyên biên giới và tài chính nhúng không còn là những khái niệm mới mẻ, mà đang tái định hình dòng chảy vốn trên toàn cầu. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những giải pháp quản lý an toàn và hiệu quả cho các tác vụ tài chính phức tạp, mang lại lợi ích cho cả người dùng lẫn các tổ chức tài chính.
Fintech và AI: Động lực cho tài chính toàn diện tại ASEAN
Trao đổi tại một hội nghị gần đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh rằng đối với khu vực ASEAN, Fintech không chỉ đơn thuần là số hóa, mà còn là công cụ thúc đẩy tài chính toàn diện, hội nhập kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với dân số đông, tỷ lệ người trẻ cao và mức độ sử dụng thiết bị di động phổ biến, ASEAN có nhiều tiềm năng để phát triển các mô hình thanh toán xuyên biên giới qua mã QR, chia sẻ dữ liệu có kiểm soát và tài sản mã hóa. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính, tấn công mạng và tội phạm tài chính công nghệ cao xuyên biên giới.
Thành tựu và triển vọng của tài chính số tại Việt Nam
Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng ấn tượng trong lĩnh vực thanh toán QR giai đoạn 2021-2025. Hiện nay, gần 90% người trưởng thành ở Việt Nam có tài khoản ngân hàng, hơn 90% giao dịch được thực hiện trên kênh số và thanh toán QR tăng trưởng trên 100% trong cùng giai đoạn. Hầu hết các nghiệp vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa theo hướng tự động và thông minh hơn.
Ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam, đánh giá rằng trong kỷ nguyên số, các dịch vụ tài chính số sẽ là động cơ chính cho tăng trưởng và tài chính toàn diện của khu vực. Báo cáo thường niên của Google, Temasek và Bain & Company cho thấy sự trưởng thành vượt bậc của hệ sinh thái tài chính số tại ASEAN, nơi thanh toán QR đã trở thành thói quen hàng ngày. Ông dự báo trong thời gian tới, các trợ lý AI sẽ hỗ trợ quản lý các tác vụ tài chính phức tạp cho cả người dùng và tổ chức.
Giá trị kinh tế từ AI và đề xuất chiến lược
Trên thực tế, AI đang tạo ra những giá trị kinh tế rõ rệt. Ví dụ, Ngân hàng DBS (Singapore) nhờ ứng dụng AI đã tạo ra khoảng 1 tỷ USD giá trị trong 12 tháng. Ông Marc Woo đề xuất ba ưu tiên chiến lược: tận dụng hướng dẫn của ASEAN về quản trị AI để hài hòa hóa quy định và tiêu chuẩn an toàn, tạo ra môi trường kỹ thuật số thống nhất cho các hoạt động tài chính xuyên biên giới và thúc đẩy đổi mới sáng tạo liên tục từ khu vực tư nhân. Ông cũng khẳng định Việt Nam là phép thử lý tưởng cho các giải pháp Fintech tiên tiến nhờ tốc độ tăng trưởng cao và các nhà hoạch định chính sách đầy tham vọng đổi mới.
Hướng tới một trung tâm tài chính số ASEAN
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định công nghệ tài chính không chỉ là câu chuyện của riêng ngân hàng hay thanh toán số, mà đang trở thành hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kết nối xuyên biên giới và xây dựng niềm tin trong nền kinh tế số ASEAN. Ông nhấn mạnh ASEAN có thể trở thành trung tâm tài chính số của châu Á-Thái Bình Dương và thế giới nếu biết kết nối thị trường và hệ sinh thái công nghệ tài chính. Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề nghị cùng kiến tạo một hệ sinh thái Fintech ASEAN mở, an toàn, minh bạch, bao trùm và bền vững, tránh sự chia cắt dữ liệu và khoảng trống về niềm tin.
