Cơn Sốt Nhiệt Kế Thủy Ngân Ở Trung Quốc: Người Dân Đổ Xô Tích Trữ Trước Lệnh Cấm
Trong những ngày gần đây, một hiện tượng bất thường đang diễn ra tại các hiệu thuốc trên khắp Trung Quốc: người dân xếp hàng dài để mua nhiệt kế thủy ngân, tạo nên một cơn sốt mua sắm chưa từng có. Nguyên nhân bắt nguồn từ lệnh cấm sản xuất thiết bị này trên toàn quốc, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, do Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc công bố. Thông tin này đã kích hoạt làn sóng mua tích trữ cuồng nhiệt, khiến giá cả tại nhiều thành phố tăng vọt chỉ sau một đêm.
Giá Cả Tăng Chóng Mặt Và Tình Trạng Khan Hiếm
Tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, giá một chiếc nhiệt kế thủy ngân đã tăng từ mức bình thường khoảng 5 nhân dân tệ (tương đương 0,71 USD) lên đến 30 nhân dân tệ, tăng gấp sáu lần. Bà Vương Hồng, một cư dân ở đây, chia sẻ: "Dù đắt thế nào, tôi cũng cần phải có vài cái." Tâm lý này phổ biến trong số những người xếp hàng bên ngoài các hiệu thuốc công cộng, thể hiện sự lo lắng về việc mất đi một công cụ quen thuộc.
Chủ cửa hàng Tân Ân Bình cho biết ông đã phải hạn chế số lượng bán ra do nguồn cung dần cạn kiệt. Mỗi khách hàng chỉ được mua tối đa hai chiếc mỗi lần, nhưng ông cảnh báo rằng ngay cả biện pháp này cũng có thể không kéo dài được lâu. "Vì quá nhiều người đang tích trữ, hàng sẽ hết rất nhanh," ông nói.
Nguyên Nhân Sâu Xa: Sự Quen Thuộc Và Niềm Tin
Theo ông Tân, nhiệt kế thủy ngân đã được sử dụng trong các hộ gia đình Trung Quốc suốt hàng chục năm, tạo nên một sự gắn bó sâu sắc. Nhiều người cảm thấy không yên tâm khi chuyển sang các loại nhiệt kế khác, dù biết về những rủi ro tiềm ẩn. Thông tin về lệnh cấm lan truyền nhanh chóng qua mạng xã hội, khiến người dân vội vã mua sắm thứ mà họ xem là công cụ đáng tin cậy để theo dõi sức khỏe người thân.
Trên các nền tảng mua sắm trực tuyến như Tmall, tình hình cũng tương tự. Các lựa chọn giá rẻ đã hết hàng chỉ trong vòng một tuần. Một cửa hàng hiệu thuốc lớn trên Tmall đã phải giới hạn giá bán ở mức 18,5 nhân dân tệ mỗi chiếc nhằm làm chậm lại làn sóng mua tích trữ. Một người bán hàng trực tuyến cho biết: "Chúng tôi biết rằng cuối cùng chúng sẽ bị loại bỏ dần, nhưng nhiều người đơn giản là không thể chấp nhận việc phải chia tay với chúng."
Lệnh Cấm Và Cam Kết Quốc Tế
Việc loại bỏ dần nhiệt kế thủy ngân là kết quả của một cam kết quốc tế. Trung Quốc là quốc gia ký kết Công ước Minamata về Thủy ngân, một hiệp ước toàn cầu được thông qua năm 2013 nhằm giảm việc sử dụng kim loại độc hại này. Bà Tô Tinh, chuyên gia y tế công cộng tại Đại học Thanh Hoa, nhận định: "Đây là một biện pháp không thể tránh khỏi." Mặc dù hiệp ước kêu gọi hành động vào năm 2020, thời hạn năm 2026 của Trung Quốc cho phép các nhà sản xuất có một giai đoạn chuyển tiếp.
Nguy Cơ Sức Khỏe Và Môi Trường
Những nguy hiểm liên quan đến thủy ngân đã được ghi nhận rõ ràng. Khi nhiệt kế bị vỡ, thủy ngân bay hơi thành dạng hơi vô hình và không mùi. Việc hít phải có thể gây tổn hại đến hệ thần kinh và thận. Ngay cả một lượng nhỏ cũng có thể làm nồng độ thủy ngân trong một căn phòng thông thường vượt xa giới hạn khuyến nghị, và thủy ngân có thể tồn tại lâu dài trong môi trường, di chuyển qua chuỗi thực phẩm.
Lệnh cấm hiện tại chỉ áp dụng đối với hoạt động sản xuất, không phải việc sở hữu hoặc bán lượng hàng tồn kho hiện có. Điều này đã làm giảm bớt một số lo ngại, nhưng vẫn đặt ra nhu cầu cấp thiết về giáo dục kiến thức cho cộng đồng. Theo bà Tô, giáo dục cộng đồng hiện là ưu tiên hàng đầu. Việc xử lý đúng cách một thiết bị bị vỡ đòi hỏi phải thông gió cẩn thận, đeo găng tay và niêm phong để thải bỏ như chất thải nguy hại.
Sự Chuyển Đổi Trong Hệ Thống Y Tế
Các bệnh viện tại Trung Quốc đã đi trước một bước trong việc thay thế nhiệt kế thủy ngân. Nhiều cơ sở y tế đã bắt đầu chuyển đổi từ nhiều năm trước bằng cách sử dụng các thiết bị kỹ thuật số và hồng ngoại. Ngô Âm, điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện số 9 Vũ Hán, cho biết quá trình này bắt đầu cách đây năm năm. Nhiệt kế điện tử hiện được sử dụng ở tất cả các khoa, mang lại lợi ích như tự động tải dữ liệu lên hệ thống và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo.
Các nhà sản xuất cũng đã chuẩn bị cho sự thay đổi này. Công ty Thiết bị & Vật tư Y tế Yuyue, từng là doanh nghiệp thống lĩnh trong lĩnh vực nhiệt kế thủy ngân, cho biết các sản phẩm chứa kim loại này hiện chỉ còn chiếm một tỷ lệ nhỏ trong hoạt động kinh doanh khi công ty chuyển hướng sang các thiết bị điện tử.
Các Lựa Chọn Thay Thế Và Tương Lai
Các lựa chọn thay thế hiện nay bao gồm nhiệt kế kỹ thuật số tiêu chuẩn cũng như các thiết bị đo tai và trán sử dụng công nghệ hồng ngoại. Các chuyên gia cho biết những sản phẩm này dựa vào cảm biến và hệ thống hiệu chuẩn để duy trì độ chính xác. Những tiến bộ trong những năm gần đây đã giúp các thương hiệu hàng đầu đáp ứng các yêu cầu lâm sàng, xoa dịu lo ngại về việc liệu chúng có thể sánh ngang với các mẫu nhiệt kế thủy tinh truyền thống hay không.
Tuy nhiên, đối với nhiều người tiêu dùng, niềm tin được xây dựng qua nhiều thế hệ sẽ cần thời gian lâu hơn để được thay thế. Cơn sốt mua nhiệt kế thủy ngân không chỉ phản ánh thói quen sử dụng mà còn cho thấy sự lo lắng về sự thay đổi trong cuộc sống hàng ngày.
