Chuyên gia tài chính Lê Hải Yến chỉ ra 5 sai lầm phổ biến của người trẻ tuổi 20-30
Trong một chương trình tài chính cá nhân với chủ đề "5 sai lầm tài chính phổ biến tuổi 20 – 30" trên VnExpress, bà Lê Hải Yến – Founder và CEO của Finpeace, đơn vị chuyên cung cấp giải pháp đào tạo và đầu tư – đã chia sẻ chi tiết về năm nhóm sai lầm thường gặp trong quản lý tài chính cá nhân. Những sai lầm này bao gồm các vấn đề liên quan đến mục tiêu, thu nhập, chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư, đặc biệt phổ biến ở nhóm người trẻ đang trong giai đoạn xây dựng nền tảng cuộc sống.
Sai lầm đầu tiên: Đặt mục tiêu không phù hợp với giá trị cá nhân
Bà Yến nhấn mạnh rằng, tại Việt Nam, nhiều người trẻ thường đặt mục tiêu mua nhà, mua xe như biểu tượng của sự thành đạt và giàu có, đặc biệt là nam giới. Tuy nhiên, điều này đôi khi xuất phát từ kỳ vọng gia đình hoặc áp lực cộng đồng, thay vì phản ánh giá trị cá nhân thực sự. "Tài chính cá nhân mang tính cá nhân, không có mục tiêu đúng hay sai tuyệt đối", bà giải thích. Ví dụ, một người đề cao tự do có thể cảm thấy bị ràng buộc nếu vay nợ để mua nhà, trong khi người coi trọng sự ổn định gia đình lại thấy điều đó phù hợp.
Bà khuyến nghị: "Với nhóm 20–30 tuổi, đây là tuổi xây dựng nền tảng và kỷ luật. Cần hoạch định khoản tiền hàng tháng cho quỹ phát triển bản thân, học thêm, nâng cấp kỹ năng. Mục tiêu phải phù hợp giá trị cá nhân và nguồn lực hiện có." Nếu mục tiêu quá cao so với khả năng tài chính, chẳng hạn thu nhập 15–20 triệu đồng nhưng muốn mua nhà 5–7 tỷ đồng, sẽ dẫn đến mệt mỏi và rủi ro lớn.
Sai lầm thứ hai: Tin rằng thu nhập cao đồng nghĩa với an toàn
Theo bà Yến, thu nhập cao không đảm bảo sự an toàn tài chính lâu dài. "Niềm tin 'thu nhập cao là an toàn' không đúng, bởi không gì ổn định trong thế giới nhiều bất định", bà phân tích. Rủi ro có thể đến từ sự biến động sức khỏe, thay đổi công việc, hoặc các yếu tố khách quan khác. Giải pháp là đa dạng hóa nguồn thu nhập, bao gồm cả thu nhập thụ động, và phát triển các kỹ năng mới như tư vấn marketing hoặc khai vấn khi chuyên môn đã vững vàng.
Sai lầm thứ ba và thứ tư: Chi tiêu quá đà và bỏ qua tích lũy
Hai sai lầm này rất phổ biến ở giới trẻ, khi họ thường chi tiêu cho các trải nghiệm như du lịch hoặc tiêu dùng nhỏ lẻ hàng ngày, mà bỏ qua việc tích lũy và đầu tư. Bà Yến lấy ví dụ từ bản thân: "Khi còn trẻ, tôi sẵn sàng chi trả cho những chuyến du lịch trong và ngoài nước, hình thành thói quen dành nhiều tiền cho khám phá, khiến phần tích lũy gần như bị bỏ ngỏ." Bà cũng chỉ ra rằng nhiều khoản chi tiêu nhỏ như cà phê Starbucks hay trà sữa có thể trở thành lãng phí nếu không được kiểm soát.
Sai lầm thứ năm: Đầu tư với kỳ vọng lợi nhuận cao và rủi ro lớn
Áp lực từ khoảng cách giữa thu nhập hiện tại và mục tiêu cuộc sống khiến nhiều người trẻ kỳ vọng lợi nhuận vượt trội, dẫn đến chấp nhận rủi ro không an toàn. Bà Yến khuyên: "Khi mới đầu tư, nhiều người nghĩ phải có nhiều tiền mới bắt đầu, nhưng đầu tư số tiền lớn dễ gây sợ hãi. Bắt đầu từ khoản nhỏ giúp thực hành an toàn và giảm rủi ro." Ví dụ, sinh viên có thể đầu tư từ những khoản nhỏ như 3 triệu đồng vào cổ phiếu, thay vì chờ tích lũy lớn.
Bà nhấn mạnh: "Có nhiều kênh đầu tư, ví dụ cổ phiếu, có thể mua 100 cổ phiếu với tổng giá trị chỉ 3 triệu đồng. Bắt đầu từ số tiền nhỏ, làm đều đặn dài hạn, vẫn đạt được kết quả tốt." Nhiều khách hàng của bà đang thực hiện tích sản định kỳ với 3 triệu đồng mỗi tháng, giúp hoạch định tài chính cá nhân hiệu quả hơn.
Thông qua những chia sẻ này, bà Lê Hải Yến hy vọng người trẻ có thể nhận diện và khắc phục các sai lầm tài chính, từ đó xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.
