Việt Nam vừa mang đến tin vui lớn cho Cuba trong bối cảnh quốc đảo này vẫn còn nhiều khó khăn về an ninh lương thực. Ngày 16/6, tại nhà máy xay xát gạo huyện Los Palacios, tỉnh Pinar del Río (Cuba), lễ ký hợp đồng bàn giao 1.200 tấn gạo đã diễn ra dưới sự chứng kiến của Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long và Thứ trưởng Nông nghiệp Cuba Telce González Morera.
Bàn giao lô gạo thứ hai trong năm 2026
Theo thỏa thuận giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp Cuba, đại diện doanh nghiệp sản xuất lúa gạo AgriVMA của Việt Nam đã bàn giao 1.200 tấn gạo cho Công ty nông nghiệp Los Palacios của Cuba. Giám đốc công ty AgriVMA Nguyễn Thị Thơm và Tổng Giám đốc Công ty nông nghiệp Los Palacios Michel Ballate Camejo đã ký hợp đồng bàn giao. Đây là lô gạo thứ hai trong năm 2026 theo thỏa thuận song phương.
Ông Michel Ballate Camejo đánh giá cao kết quả dù AgriVMA mới triển khai dự án trồng lúa tại huyện Los Palacios nhưng đã đạt năng suất vượt mong đợi, với mức bình quân lên đến 9 tấn thóc tươi/ha. Ông bày tỏ mong muốn hai bên tăng cường hợp tác và nhân rộng diện tích gieo trồng.
Ba mô hình thí điểm hiệu quả
Thực hiện thỏa thuận ký kết trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Cuba vào tháng 9/2024, công ty AgriVMA đã phối hợp với phía Cuba triển khai ba mô hình thí điểm:
- AgriVMA chủ động hoàn toàn trong canh tác lúa trên 1.000 ha.
- Cung cấp vật tư và kỹ thuật cho nông dân Cuba.
- Bán và cung cấp giống, phân bón, thuốc trừ sâu, máy móc, hỗ trợ kỹ thuật cho các nông hộ Cuba.
Kỳ tích lúa Việt trên đất Cuba
Cũng trong tháng 6, Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long đã đến thăm Dự án Hợp tác Việt Nam - Cuba Phát triển Sản xuất Lúa gạo tại huyện Calimete, tỉnh Matanzas. Tại đây, ông tận mắt chứng kiến những bông lúa trĩu nặng dưới nắng Caribe, minh chứng cho hơn hai thập kỷ hợp tác thành công.
Theo báo cáo của Ban quản lý dự án phía Cuba, giai đoạn 2020 - 2025 đã đạt kết quả vượt bậc. Tại mô hình trình diễn số 4, áp dụng kỹ thuật tiên tiến nhất, năng suất lúa năm 2024 đạt 11,16 tấn/ha/2 vụ, vượt xa mục tiêu 10 tấn/ha/năm và cao gấp 3-4 lần năng suất trung bình toàn quốc. Với quy mô sản xuất đại trà (mô hình 5), 1.951,38 ha trong số 5.798,88 ha lúa gieo trồng cho năng suất 5,31 tấn/ha, cao gấp 3 lần mặt bằng chung. Tổng sản lượng thu hoạch vụ Đông 2024-2025 đạt 13.005,54 tấn, riêng mô hình 5 đóng góp 10.368,49 tấn.
Dự án cũng tổ chức 3.398 hoạt động khuyến nông, đào tạo 29.207 lượt nông dân, kỹ thuật viên và cán bộ quản lý. 25 giống lúa Việt Nam đã được thử nghiệm tại Cuba, trong đó 4 giống triển vọng đang hoàn tất thủ tục đăng ký với tên gọi “ViBa” nhằm tôn vinh thành tựu hợp tác Việt Nam - Cuba.
Giảm nhập khẩu, hướng tới tự chủ lương thực
Đại sứ Lê Quang Long nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của dự án đối với mục tiêu tự túc lương thực của Cuba. Dự án thí điểm này là hình mẫu hiệu quả cần được nhân rộng. Chính phủ hai nước luôn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để dự án phát triển, góp phần đảm bảo an ninh lương thực Cuba.
Nhờ áp dụng kỹ thuật canh tác lúa của Việt Nam, lượng gạo nhập khẩu của Cuba đã giảm từ 400.000-450.000 tấn/năm (2005-2011) xuống còn khoảng 220.000 tấn/năm (2020-2024). Dự kiến đến năm 2025, nhờ mở rộng giống lúa ViBa và công nghệ tưới tiêu, Cuba có thể giảm thêm 10-15% lượng gạo nhập khẩu, tiến gần hơn đến mục tiêu tự chủ lương thực.
Trao đổi với TTXVN, ông Gerardo Rodríguez, một hộ sản xuất tham gia dự án, chia sẻ: “Những gì chúng tôi học được từ các chuyên gia Việt Nam không chỉ là kỹ thuật canh tác, mà còn là tinh thần bền bỉ, sáng tạo vượt qua mọi thách thức. Ngay cả khi mưa đá phá hủy một phần cánh đồng, chúng tôi vẫn tin vào một vụ mùa bội thu”.
