Trà Vinh Đẩy Mạnh Mô Hình Lúa Hữu Cơ Và Phát Thải Thấp, Hướng Đến Nông Nghiệp Xanh
Theo Tiến sĩ Lê Văn Đông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Trà Vinh, các mô hình liên kết sản xuất nông sản sạch đang tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ về kỹ thuật canh tác và tổ chức sản xuất. Tỉnh này đang khuyến khích nhân rộng và lan tỏa các mô hình với quy mô lớn, nhằm hướng đến mục tiêu phát triển một nền nông nghiệp xanh và hiệu quả.
Thành Công Từ Lúa Hữu Cơ Trên Đảo Long Hòa Và Hòa Minh
Hai xã đảo Long Hòa và Hòa Minh, nằm giữa sông Cổ Chiên và cách cửa biển Cung Hầu khoảng 30 km, từng đối mặt với hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt vào mùa khô, cùng tác động của triều cường và nước biển dâng. Tuy nhiên, nhờ tuyến đê bao dài gần 30 km được Trung ương đầu tư, các địa phương đã chủ động ngăn triều cường, kiểm soát mặn và bảo đảm sản xuất nông nghiệp ổn định.
Từ năm 2015 đến nay, gần 150 hộ nông dân tại hai xã đảo này đã được tập huấn và hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác lúa hữu cơ trên diện tích 120 ha, với việc không sử dụng phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong nhiều năm liền. Mô hình sử dụng giống lúa ST25 đạt năng suất 5 tấn/ha, giá bán 14.960 đồng/kg, mang lại lợi nhuận 51,6 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với ruộng lúa truyền thống.
Tiêu biểu là nông dân Nguyễn Văn Xem ở ấp Rạch Sâu, xã Long Hòa. Từ năm 2019, gia đình ông đã sản xuất lúa hữu cơ với sự bao tiêu đầu ra từ Công ty Hồng Tin ở Thành phố Hồ Chí Minh. Với 7 ha trồng lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh, thu nhập hằng năm của gia đình ông đạt hơn 1 tỷ đồng, tạo sinh kế bền vững.
Chứng Nhận Và Hỗ Trợ Từ Các Tổ Chức
Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chấp nhận đơn hợp lệ theo Quyết định số 56999/QĐ-SHTT ngày 27/7/2023 để chứng nhận nhãn hiệu lúa, gạo hữu cơ Trà Vinh, bao gồm sản phẩm từ hai xã đảo Long Hòa, Hòa Minh và một phần xã Hưng Mỹ, tỉnh Vĩnh Long. Sản phẩm gạo hữu cơ từ đây cũng đã được cấp chứng nhận EU Organic Bio và JAS, đóng gói với trọng lượng 2 kg, 5 kg, 10 kg, có tem chống giả và truy xuất nguồn gốc.
Hằng năm, Hợp tác xã nông nghiệp, thương mại và sản xuất dịch vụ Châu Hưng, xã Hưng Mỹ, hỗ trợ vật tư nông nghiệp và bao tiêu đầu ra cho các hộ trồng lúa hữu cơ trên diện tích 20 ha.
Mô Hình Lúa Phát Thải Thấp Đạt Hiệu Quả Cao
Theo ông Phùng Duy Truyền, Phó Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Phước Hảo, xã Hưng Mỹ, hợp tác xã này được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chọn triển khai mô hình canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp trên diện tích 50 ha, với 46 thành viên tham gia sử dụng giống lúa ST24 có thời gian sinh trưởng 105 ngày.
Hợp tác xã đã đầu tư hệ thống thiết bị hiện đại như lò sấy lúa, máy bay phun thuốc, máy xay xát gạo và máy sạ hàng theo cụm. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình này giúp giảm 60% lượng lúa giống, 20% phân bón, và ba lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất đạt từ 7-8 tấn/ha tùy vụ, với lợi nhuận tăng khoảng 6-8 triệu đồng/ha so với ruộng lúa thông thường.
Thành viên Nguyễn Văn Phúc chia sẻ: "Liên tục năm vụ lúa gần đây, gia đình tôi canh tác 2,5 ha lúa ST24 theo quy trình phát thải thấp, đạt năng suất 7,5 tấn/ha vào vụ hè và 8 tấn/ha vào vụ đông xuân. Sản phẩm được hợp tác xã bao tiêu với giá cao hơn thị trường từ 500-1.000 đồng/kg."
Hiện nay, Hợp tác xã nông nghiệp Phước Hảo thu hút hơn 300 thành viên, với diện tích sản xuất 560 ha. Các thành viên áp dụng kỹ thuật tiên tiến như sử dụng máy sạ lúa theo cụm, thiết bị bay không người lái để phun thuốc, tưới nước ngập khô xen kẽ, và sử dụng phân bón sinh học. 100% thành viên chính thức thực hành sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, và sản phẩm "Gạo quê hương" của hợp tác xã đã được tỉnh công nhận đạt hạng 3 sao OCOP.
Đóng Góp Vào Nông Nghiệp Bền Vững
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, các mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa đạt lợi nhuận hơn 70 triệu đồng/ha, tăng 4-5 lần so với độc canh lúa; trong khi nuôi tôm luân canh lúa theo hướng hữu cơ mang lại lợi nhuận hơn 450 triệu đồng/ha. Sản phẩm lúa, gạo hữu cơ có hương thơm tự nhiên, dẻo ngọt, an toàn cho sức khỏe, đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa và xuất khẩu.
Thực hiện Đề án một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, các địa phương trong tỉnh đã đăng ký thực hiện 50.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Các mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh và trồng lúa phát thải thấp đạt hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và môi trường, góp phần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp xanh, sạch.
Bài và ảnh: MINH KHỞI
