Sầu Riêng Đổi Đời Vùng Chiến Khu Tô Hạp, Người Raglai Vươn Lên Làm Giàu
Trong thời kỳ kháng chiến oanh liệt, vùng đất Tô Hạp thuộc xã Khánh Sơn từng là căn cứ chiến lược quan trọng của Liên khu 5. Ngày nay, mảnh đất chiến khu xưa đang trải qua sự chuyển mình mạnh mẽ, khởi sắc với những vườn sầu riêng xanh mướt mát, góp phần mang lại cuộc sống ấm no, thịnh vượng cho người dân nơi đây.
Lấy Sầu Riêng Làm Cây Chủ Lực, Từng Hộ Dân Đi Đầu
Tại thôn Xóm Cỏ, xã Khánh Sơn, chúng tôi có dịp gặp gỡ ông Cao Đạm, 72 tuổi, một người có uy tín trong cộng đồng người Raglai, đang chăm sóc vườn sầu riêng của gia đình. Ông chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chủ yếu trồng lúa, sau đó chuyển sang mía tím và cà-phê. Khoảng 10 năm trở lại đây, khi địa phương triển khai chuyển đổi cây trồng, gia đình tôi là một trong những hộ tiên phong đầu tư vào cây sầu riêng.”
Ông Đạm cho biết, năm đầu tiên, gia đình được hỗ trợ 50 cây giống, và những năm sau tiếp tục tham gia mô hình đối ứng 50-50 theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm. Hiện nay, gia đình ông sở hữu hơn 2 ha sầu riêng. Vào những năm mưa thuận gió hòa, vườn cây cho thu hoạch khoảng 30 đến 40 tấn quả.
Để đạt được kết quả này, gia đình ông đã đầu tư khoảng 500 triệu đồng cho hệ thống dẫn nước tưới từ trên núi về. Ông Đạm tâm sự: “Ba năm đầu, việc chăm sóc sầu riêng rất vất vả. Tuy nhiên, khi cây đã bước vào giai đoạn thu hoạch ổn định, nếu được mùa, được giá, trừ hết mọi chi phí, gia đình thu về từ 400 đến 500 triệu đồng.” Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ người dân trong thôn cùng chuyển đổi cây trồng.
Vay Vốn Chính Sách, Nhiều Hộ Thoát Nghèo Nhờ Sầu Riêng
Cùng với những hộ đi đầu như ông Đạm, nhiều gia đình đồng bào Raglai đang từng bước đổi thay cuộc sống nhờ cây sầu riêng và nguồn vốn chính sách. Anh Mấu Quốc Dũng, một hộ dân đã thoát nghèo, cho biết: “Gia đình tôi đã hai lần vay vốn từ Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Khánh Sơn để đầu tư sản xuất.”
Năm 2021, anh vay 50 triệu đồng để mua cây giống, phân bón và bắt đầu trồng sầu riêng. Năm sau, anh tiếp tục vay thêm 100 triệu đồng để xoay vòng vốn, mở rộng sản xuất. Hiện nay, gia đình anh Dũng có khoảng 4 sào sầu riêng, vườn cây đã bước sang năm thứ 5. Anh chia sẻ thêm: “Năm trước, vườn bắt đầu cho trái bói, năm nay cây phát triển ổn định, hoa đậu nhiều, hy vọng sẽ mang lại nguồn thu tốt hơn cho gia đình.”
Diện Mạo Khánh Sơn Đổi Khác, Hướng Tới Xuất Khẩu
Từ sự chuyển đổi trong từng hộ dân, diện mạo Khánh Sơn hôm nay cũng đổi khác rõ nét. Nhiều tuyến đường đất trước đây nay đã được nhựa hóa, bê-tông hóa, nối vào tận thôn xóm. Từ một xã miền núi còn nhiều khó khăn, Khánh Sơn đang dần hình thành vùng sản xuất tập trung.
Nhiều nhà vườn áp dụng quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, và sầu riêng đã được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững cho địa phương.
Nỗ Lực Đồng Hành Của Chính Quyền Và Cộng Đồng
Phía sau sự đổi thay của Khánh Sơn là nỗ lực vươn lên của từng hộ dân, cùng với sự đồng hành, hỗ trợ bền bỉ từ chính quyền địa phương và vai trò dẫn dắt của các già làng, người có uy tín trong cộng đồng người Raglai.
Bà Mấu Thị Lệ Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, cho biết: Khánh Sơn mới được sáp nhập từ 3 đơn vị hành chính với diện tích tự nhiên 98,68 km², dân số khoảng 11.365 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 62%, chủ yếu là người Raglai.
Theo bà Thu, chính quyền địa phương xác định việc đồng hành cùng người dân trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng là nhiệm vụ trọng tâm. Từ chỗ canh tác lúa truyền thống, rồi chuyển sang mía tím, đến nay địa phương đã định hình cây sầu riêng là chủ lực, mang lại giá trị cao, góp phần nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.
Ông Mấu Thái Phương, Bí thư Đảng ủy xã, nhấn mạnh: “Già làng và người có uy tín giữ vai trò rất quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.” Hiện nay, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao, nhất là sầu riêng, góp phần giúp nhiều gia đình thoát nghèo vào năm 2025.
Khó Khăn Và Triển Vọng Trong Tương Lai
Tuy nhiên, Khánh Sơn vẫn còn không ít khó khăn do địa hình đồi núi, dân cư phân tán, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, việc tiếp cận khoa học công nghệ và chuyển đổi số còn hạn chế. Ông Phương chia sẻ thêm: “Dù nhiều thủ tục hành chính đã được triển khai trên nền tảng số, song thực tế vẫn còn nhiều trường hợp người dân trực tiếp đến Trung tâm Phục vụ hành chính công để giải quyết thủ tục theo phương thức truyền thống.”
Dù vậy, Khánh Sơn hôm nay đang thay da đổi thịt mỗi ngày, với diện mạo mới khang trang, sạch đẹp. Những vườn sầu riêng trĩu quả không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, mà còn là minh chứng sống động cho hành trình đi lên của một địa phương miền núi trên con đường thoát nghèo và làm giàu, tiếp nối truyền thống cách mạng hào hùng của quê hương.
