Nông dân Tây Nguyên đổi đời nhờ giá cà phê, sầu riêng neo cao
Thu nhập của nhiều nông hộ tại khu vực Tây Nguyên đang tăng mạnh một cách đáng kể, nhờ vào việc giá cà phê và sầu riêng duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Điều này không chỉ giúp họ cải thiện đời sống, mà còn tạo ra nguồn vốn dồi dào để gửi tiết kiệm ngân hàng, sắm ôtô và tái đầu tư sản xuất.
Câu chuyện thành công từ những vườn cà phê trĩu quả
Cách đây 5 năm, khi giá cao su lao dốc, chị Nguyễn Thị Hạnh ở xã Đăk Hà (tỉnh Quảng Ngãi) đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng cà phê. Quyết định ban đầu bị xem là mạo hiểm, nhưng giờ đây lại trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời chị. Với diện tích 1,3 ha, vườn cà phê nhà chị Hạnh mang về doanh thu hàng năm khoảng 700-900 triệu đồng, và sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thuần đạt từ 400-500 triệu đồng.
"Nhờ giá cà phê lên cao, gia đình tôi ngoài chi tiêu sinh hoạt còn dư tiền để gửi ngân hàng", chị Hạnh chia sẻ với niềm vui rạng rỡ. Tương tự, tại Đăk Lăk, chị Thanh Mai – chủ vườn 3 ha cà phê – cho biết năm nay gia đình thu về gần 2 tỷ đồng từ việc bán cà phê nhân với giá quanh 102.000 đồng một kg. Lợi nhuận sau chi phí còn hơn một tỷ đồng, giúp họ thoát khỏi giai đoạn khó khăn kéo dài trước đó.
Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam, nhận định: "Thu nhập cải thiện giúp nông dân chủ động hơn trong tái đầu tư, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và nâng cao tính ổn định của vùng nguyên liệu." Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về những yếu tố có thể gây áp lực lên xuất khẩu cà phê trong thời gian tới, bao gồm biến động thị trường, căng thẳng địa chính trị và chi phí logistics tăng cao.
Sầu riêng – "cây vàng" mang lại lợi nhuận khổng lồ
Không chỉ cà phê, sầu riêng cũng tiếp tục khẳng định vị thế là cây trồng mang lại nguồn thu lớn cho nông dân tại Tây Nguyên và miền Tây. Ông Cường, chủ vườn 5 ha sầu riêng ở Đăk Lăk, tiết lộ gia đình thu về hơn 9 tỷ đồng trong vụ vừa qua. Với năng suất bình quân khoảng 30 tấn mỗi ha và giá bán xô ổn định ở mức 65.000 đồng một kg, doanh thu mỗi ha đạt gần 1,8 tỷ đồng.
Tuy nhiên, sầu riêng là cây trồng có biên lợi nhuận cao nhưng đi kèm rủi ro lớn về thời tiết. Mưa nhiều trong giai đoạn thu hoạch có thể khiến trái bị sượng, gây thiệt hại nặng nề cho nhà vườn. Thực tế vụ này cho thấy sự phân hóa rõ rệt: những vườn thu hoạch sớm trước tháng 9 gặp nhiều khó khăn, trong khi các vườn thu hoạch từ tháng 9 trở đi lại trúng mùa, được giá nên thu lãi lớn. Ước tính của người trồng sầu riêng tại Tây Nguyên cho thấy, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận mỗi ha đạt khoảng 400-600 triệu đồng.
Hiệp hội Rau quả Việt Nam đánh giá: "Sầu riêng hiện là cây trồng có lợi nhuận cao nhất trong nhóm cây ăn quả, thúc đẩy làn sóng mở rộng diện tích trong những năm gần đây." Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến năm 2025, tổng diện tích sầu riêng cả nước đã đạt trên 150.000 ha, tăng gấp đôi so với định hướng quy hoạch đến năm 2030. Sự mở rộng nhanh chóng này mang lại cơ hội lớn, nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý chất lượng, kiểm soát rủi ro mùa vụ và đầu ra thị trường.
Bức tranh sáng sủa của ngành nông nghiệp Việt Nam
Chuyển biến tích cực tại các vùng nguyên liệu chủ lực như cà phê và sầu riêng đã góp phần tạo nên bức tranh khởi sắc rõ rệt cho ngành nông nghiệp năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt hơn 70 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024 và vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD đề ra. Toàn ngành xuất siêu trên 20 tỷ USD, với các nhóm hàng chủ lực như rau quả, cà phê, lâm sản và thủy sản tiếp tục giữ nhịp tăng trưởng mạnh mẽ.
Riêng sầu riêng mang về khoảng 3,86 tỷ USD, chiếm trên 45% giá trị xuất khẩu rau quả, góp phần đưa kim ngạch toàn ngành rau quả lên 8,56 tỷ USD. Với cà phê, Việt Nam xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn, đạt kim ngạch 8,92 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Các hiệp hội ngành hàng nhận định, kết quả này cho thấy tăng trưởng nông sản Việt Nam đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị, với sự chú trọng ngày càng lớn vào truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.
Năm 2026, các hiệp hội dự báo xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn còn dư địa tăng trưởng, nhưng áp lực cạnh tranh sẽ lớn hơn khi nhiều thị trường tiếp tục siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường. Ngành nông nghiệp đặt kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 75 tỷ USD, thậm chí hướng tới mốc 80 tỷ USD nếu tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do và cải thiện năng lực logistics.
Ở tầm nhìn dài hạn, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định: "Chính phủ hướng tới mục tiêu đưa xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD." Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời nâng chuẩn chất lượng, tăng cường truy xuất nguồn gốc và coi kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình hội nhập.
