Nông dân Cần Thơ trúng mùa nhưng mất giá, lợi nhuận sụt giảm mạnh

Nông dân Cần Thơ đối mặt với nghịch lý trúng mùa nhưng mất giá

Hiện tại, nông dân thành phố Cần Thơ đã thu hoạch được hơn 100.000ha lúa, trong tổng diện tích gieo trồng vụ đông xuân lên đến hơn 300.000ha. Năng suất ước tính đạt hơn 7 tấn/ha, đánh dấu một vụ mùa bội thu. Tuy nhiên, niềm vui này nhanh chóng bị phai nhạt khi giá lúa thơm hiện chỉ dao động quanh mức 6.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với vụ đông xuân năm trước.

Giá lúa sụt giảm, lợi nhuận của nông dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Ông Trần Văn Thiện, một nông dân tại xã Trường Thành, chia sẻ: "Lúa vụ này rất trúng, nhiều diện tích đạt tới 1,1-1,2 tấn/công tầm lớn (1.300m2). Nhưng gần đây, giá lúa trên thị trường liên tục giảm." Cụ thể, các loại lúa tươi như IR 50404, OM 380, OM 34 chỉ còn từ 5.200-5.600 đồng/kg. Ngay cả những giống lúa thơm có giá trị cao như OM 18, Đài thơm 8 hay Jasmine 85 cũng chỉ đạt mức 5.700-6.000 đồng/kg, giảm từ 200-500 đồng/kg so với hơn một tháng trước.

Với mức giá này, nông dân chỉ thu về lợi nhuận khoảng 2 triệu đồng/công, thấp hơn nhiều so với vụ đông xuân năm ngoái. Tình hình càng trở nên khó khăn khi một số thương lái, dù đã chốt giá trước đó, lại chủ động hạ giá do biến động thị trường khi đến kỳ thu hoạch. Do thiếu điều kiện phơi sấy và kho dự trữ, nhiều hộ nông dân buộc phải ngậm ngùi bán lúa tươi tại ruộng với giá thấp.

—

Chi phí đầu vào tăng cao làm trầm trọng thêm áp lực

Một nguyên nhân chính khiến nông dân không có lời nhiều, bất chấp vụ mùa bội thu, là sự gia tăng mạnh mẽ của các chi phí đầu vào. Giá xăng dầu tăng cao đã kéo theo chi phí thuê máy móc thu hoạch tăng thêm từ 40.000-60.000 đồng/công so với các vụ trước, hiện đạt mức 380.000-400.000 đồng/công. Mặc dù cơ giới hóa thu hoạch lúa giúp giảm chi phí sản xuất, nhưng sự leo thang của giá cả đã phần nào làm mất đi lợi thế này.

Nguyên nhân khách quan dẫn đến giá lúa giảm

Theo các chuyên gia và đơn vị kinh doanh, giá lúa đông xuân hiện nay giảm xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan:

• Giá gạo xuất khẩu sụt giảm so với các năm trước.
• Đồng bằng sông Cửu Long bước vào thu hoạch rộ, khiến nguồn cung lúa hàng hóa tăng mạnh, tạo áp lực lên giá bán.
• Các doanh nghiệp và tiểu thương có tâm lý thận trọng trong việc thu mua, do nhiều quốc gia đang hạn chế nhập khẩu gạo, dẫn đến việc chủ động giảm giá mua để hạn chế rủi ro.

Kỳ vọng vào giải pháp từ cơ quan chức năng

Trước áp lực giá giảm, người trồng lúa đang mong mỏi các cơ quan chức năng sớm có giải pháp ổn định thị trường. Lão nông Nguyễn Văn Tài (xã Thạnh Phú) bày tỏ: "Nông dân mong lãnh đạo thành phố, ngành nông nghiệp hỗ trợ nông dân tiêu thụ lúa đông xuân giá tốt nhất. Nhà nước cần có chính sách bình ổn, giảm giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các chi phí sản xuất để bảo đảm lợi nhuận, giúp nông dân an tâm sản xuất."

Doanh nghiệp đề xuất giải pháp tạm trữ lúa

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Thái Bình, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Trung An, cho biết: "Để hỗ trợ nông dân tiêu thụ lúa hàng hóa giai đoạn hiện nay, cách tốt nhất là thu mua lúa tạm trữ để giữ giá." Tuy nhiên, doanh nghiệp này đã hết hạn mức cho vay và mong muốn Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước có chính sách ưu đãi tín dụng, nới lỏng hạn mức cho vay để việc tiêu thụ lúa gạo diễn ra nhanh chóng hơn.

Thách thức trong việc thực hiện đề án lúa chất lượng cao

Thành phố Cần Thơ đang tích cực triển khai đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp với hơn 140.000ha trong vụ đông xuân 2025-2026. Bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, khẳng định: "Đề án này mang lại hiệu quả rõ nét cho nông dân và doanh nghiệp." Tuy nhiên, việc xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ lúa gạo vẫn còn khó khăn, lỏng lẻo do doanh nghiệp và nông dân chưa tìm được tiếng nói chung khi thị trường biến động.

Bà Giang nhấn mạnh: "Để mối liên kết này hiệu quả, cần sự chia sẻ rủi ro và hài hòa lợi ích giữa các bên trong chuỗi giá trị." Hiện tại, các doanh nghiệp và hợp tác xã ký kết bao tiêu sản phẩm cho nông dân vẫn còn thấp, dẫn đến tình trạng "được mùa mất giá" tái diễn khi thu hoạch rộ và xuất khẩu gặp khó khăn.

Khuyến cáo từ ngành nông nghiệp

Trong giai đoạn hiện nay, ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân và các hợp tác xã nên:

1. Tiết giảm chi phí sản xuất.
2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác để giảm sử dụng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật.
3. Đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất.
4. Chủ động tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.

Những biện pháp này hy vọng sẽ giúp nông dân vượt qua thách thức và duy trì sản xuất bền vững trong bối cảnh thị trường đầy biến động.