Đến nay, đã có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hành động cấp tỉnh thực hiện Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt. Thông tin được Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Thị Thu Hương cho biết tại hội nghị triển khai đề án ngày 21/6/2026.
Mô hình giảm phát thải tại các địa phương
Tỉnh Quảng Trị đã triển khai mô hình lúa giảm phát thải tại 13 xã với tổng diện tích hơn 6.000 ha. Thành phố Huế thực hiện mô hình “Áp dụng tiến bộ kỹ thuật ba giảm ba tăng; quản lý nước; quản lý rơm rạ để sản xuất lúa theo hướng phát thải thấp” trên diện tích 20 ha. Nhiều tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đã đăng ký tham gia triển khai các mô hình thực tiễn. Hệ thống đo lường-báo cáo-thẩm định (MRV) được các đơn vị khẩn trương triển khai.
Xây dựng vùng sản xuất phát thải thấp
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, từ nay tới năm 2030, ngành trồng trọt sẽ hình thành các vùng sản xuất phát thải thấp theo từng ngành hàng và vùng sinh thái. Trọng tâm là xây dựng vùng sản xuất lúa, cà phê, cây ăn quả, ngô phát thải thấp theo lợi thế. Đối với cây lúa, mở rộng mô hình tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ, giảm lượng giống gieo sạ, tối ưu phân bón và cơ giới hóa đồng bộ, gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với cây cà phê, tập trung xây dựng mô hình cà phê tuần hoàn, tưới tiết kiệm, sử dụng phân hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm và phục hồi sức khỏe đất tại Tây Nguyên và Sơn La; thí điểm vùng cà phê phát thải thấp gắn với truy xuất nguồn gốc và xuất khẩu bền vững.
Trên nhóm cây ăn quả (sầu riêng, thanh long, bưởi, chanh dây, xoài), ngành tập trung quản lý nước tưới, xử lý phụ phẩm nhằm đáp ứng tiêu chuẩn xanh quốc tế. Đồng thời, chuẩn hóa hệ thống MRV đồng bộ từ Trung ương đến địa phương; ưu tiên hoàn thiện quy trình với cây lúa, cà phê, sau đó mở rộng sang các cây trồng chủ lực khác.
Mục tiêu giảm phát thải và vai trò địa phương
Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính (CO2tđ) so với năm 2020. Xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho sản phẩm trồng trọt. Mỗi tỉnh tổ chức triển khai ít nhất 1-2 mô hình sản xuất giảm phát thải có khả năng nhân rộng; thí điểm ít nhất 15 mô hình canh tác có khả năng phát triển tín chỉ carbon đáp ứng yêu cầu quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh: “Mục tiêu lớn nhất của đề án là từng bước xây dựng nền trồng trọt bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí đầu vào, nâng cao thu nhập cho người dân và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế”. Do đó, sản xuất trồng trọt giảm phát thải phải chuyển mạnh từ tư duy sản xuất theo sản lượng sang tư duy phát triển theo chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và trách nhiệm môi trường.
Trong chiến lược này, Trung ương giữ vai trò định hướng, ban hành cơ chế, quy trình và hỗ trợ kỹ thuật; địa phương giữ vai trò tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và xây dựng các mô hình sản xuất phát thải thấp quy mô lớn, bền vững và có khả năng nhân rộng. Các địa phương phải là lực lượng nòng cốt tổ chức thực hiện trên thực địa; chủ động lựa chọn vùng sản xuất, cây trồng, mô hình phù hợp; huy động nguồn lực và tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết.
