Ngành Nông nghiệp và Môi trường đón năm Bính Ngọ với tinh thần chủ động và quyết tâm cao
Trong không khí chuyển mình của đất trời khi năm Bính Ngọ đang đến gần, ngành Nông nghiệp và Môi trường bước vào năm mới với nhiều suy ngẫm sâu sắc sau một hành trình đầy thử thách. Giữa những biến động phức tạp của nền kinh tế toàn cầu, cùng với thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, nông nghiệp Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế. Không chỉ đảm bảo an ninh lương thực, ngành này còn tạo dấu ấn rõ nét về tăng trưởng xuất khẩu và hướng tới phát triển bền vững.
Kết quả ấn tượng trong năm 2025
Nhân dịp đầu xuân, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã có cuộc trao đổi về bức tranh toàn cảnh của ngành trong năm 2025. Ông nhấn mạnh rằng năm qua là một năm đặc biệt khó khăn, với những thách thức từ kinh tế thế giới biến động, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, và thiên tai diễn ra ngày càng cực đoan, khó lường. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, ngành đã thể hiện tinh thần chủ động, linh hoạt và khả năng thích ứng cao.
Nhờ vào việc điều chỉnh phương thức sản xuất, tổ chức lại thị trường và tận dụng tốt các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2025 đạt 70,09 tỷ USD, tăng khoảng 12% so với năm trước. Kết quả này không chỉ phản ánh sức chống chịu của ngành nông nghiệp mà còn khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị, cùng với hiệu quả của quá trình tái cơ cấu gắn với thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Thách thức và định hướng cho năm 2026
Năm 2026 được dự báo tiếp tục là một năm nhiều khó khăn, thậm chí gay gắt hơn so với những năm trước. Đây là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Là bệ đỡ của nền kinh tế, ngành nông nghiệp đứng trước yêu cầu phải có những bước tiến mạnh mẽ hơn để góp sức vào mục tiêu chung của đất nước.
Tuy nhiên, ngành có cơ sở để tin tưởng và chủ động ứng phó, nhờ nền tảng quan trọng sau gần 40 năm đổi mới và tái cơ cấu sản xuất. Tư duy sản xuất nông nghiệp gắn với thị trường ngày càng rõ nét, năng lực tổ chức sản xuất, chế biến và xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước không ngừng được nâng lên. Chuỗi liên kết sản xuất, tiêu dùng đã từng bước được định hình, và việc áp dụng các giải pháp công nghệ vào sản xuất nông nghiệp đã mở ra hướng đi mới cho ngành.
Thời gian qua, ngành đã chủ động mở rộng và đa dạng hóa thị trường, từng bước xoay trục xuất khẩu theo hướng bền vững hơn. Thị trường châu Âu và châu Phi nổi lên như những điểm sáng, với mức tăng trưởng ấn tượng từ 34% đến 68%. Bên cạnh đó, các thị trường châu Á truyền thống và những thị trường ngách vẫn còn nhiều dư địa để khai thác, nhất là đối với các mặt hàng có lợi thế và giá trị gia tăng cao.
Mặc dù phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật, các biện pháp thuế quan và yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, nhưng với nền tảng tái cơ cấu sản xuất gắn chặt với thị trường, cùng sự chủ động của doanh nghiệp, ngành nông nghiệp sẽ từng bước vượt qua khó khăn. Toàn ngành đặt quyết tâm phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ở mức 73-74 tỷ USD trong năm 2026, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế.
Giải pháp cho phát triển bền vững
Trong bối cảnh mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ rằng tăng trưởng không thể chỉ được đo bằng sản lượng. Mục tiêu xuyên suốt là chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, lấy chất lượng, giá trị gia tăng, hiệu quả kinh tế gắn với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường làm thước đo cho sự phát triển bền vững.
Bộ đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp mang tính nền tảng và dài hạn. Trọng tâm trước hết là tiếp tục tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với tổ chức lại sản xuất, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, vùng nguyên liệu quy mô lớn, có sự liên kết chặt chẽ và hài hòa lợi ích giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Song song với đó, công nghiệp chế biến nông sản tiếp tục được xác định là khâu đột phá. Nhiều dự án đầu tư quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại, hướng tới chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm đã và đang được triển khai, góp phần kéo dài chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng chinh phục các thị trường khó tính.
Một trụ cột quan trọng khác là thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong cả sản xuất nông nghiệp và quản lý tài nguyên, môi trường. Từ nông nghiệp thông minh, nông nghiệp chính xác đến quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường trên nền tảng số và dữ liệu lớn, ngành đang từng bước hình thành phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.
Ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường
Những diễn biến thời tiết, thiên tai, bão lũ trong năm 2025 cho thấy mức độ nghiêm trọng và khả năng tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Đây không còn là những thách thức mang tính dự báo cho tương lai, mà đã hiện hữu và tác động trực tiếp, ngày càng sâu sắc đến sản xuất, đời sống của người dân cũng như mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.
Vì vậy, chủ động ứng phó, thích ứng hiệu quả và giảm thiểu các tác động tiêu cực được xác định là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài và có tính hệ thống của ngành Nông nghiệp và Môi trường. Bộ đã tập trung hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và bảo tồn đa dạng sinh học theo hướng đồng bộ, thống nhất, tăng cường quản lý tổng hợp, liên ngành, liên vùng.
Công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên đất, nước, rừng và biển tiếp tục được đẩy mạnh, gắn chặt với bảo vệ hệ sinh thái và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân. Đặc biệt, nhiều chương trình, dự án về giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi năng lượng trong nông nghiệp, quản lý chất thải và phát triển kinh tế tuần hoàn đã và đang được triển khai ngày càng bài bản, thực chất.
Song song với đó, ngành chú trọng nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai, dịch bệnh; tăng cường đầu tư cho hạ tầng phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là tại những khu vực dễ bị tổn thương như đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung và miền núi phía Bắc.
Thông điệp nhân dịp Xuân Bính Ngọ
Bước sang năm mới, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến tin tưởng rằng với khát vọng phát triển, tinh thần đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Nhân dịp đón xuân mới Bính Ngọ, ông gửi lời chúc mừng năm mới sức khỏe, hạnh phúc và thành công tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong ngành, cộng đồng doanh nghiệp và bà con nông dân trên khắp mọi miền đất nước.
