Máy chăm tôm Airbus S16s: Giải pháp công nghệ nội địa nâng tầm ngành thủy sản Việt
Trong bối cảnh ngành nuôi tôm quảng canh tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về lao động thủ công và hiệu quả sản xuất, một sáng chế công nghệ nội địa đã ra đời như một luồng gió mới. Đó là chiếc máy Airbus S16s, được phát triển bởi PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cùng các học trò, nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết của nông dân nuôi tôm diện tích lớn.
Khởi nguồn từ thực tiễn và những bài học đắt giá
Ý tưởng về máy Airbus S16s không xuất phát từ phòng thí nghiệm khép kín, mà bắt nguồn từ chính những khó khăn thực tế của người nông dân. PGS.TS Vũ Ngọc Ánh chia sẻ rằng, ông và nhóm nghiên cứu nhận thấy công việc tạt men vi sinh và rải thức ăn cho tôm vẫn đang được thực hiện thủ công, đòi hỏi người dân phải lội dưới ao nước vất vả, tốn nhiều công sức. Từ đó, họ quyết định thiết kế một phiên bản máy chuyên dụng dành riêng cho ngành tôm.
Tuy nhiên, con đường từ ý tưởng đến sản phẩm hoàn thiện không hề dễ dàng. PGS Ánh kể lại những kỷ niệm đáng nhớ khi chiếc máy bị "cháy xì khói" ngay trong ngày thử nghiệm thứ hai. Những thất bại ban đầu đã trở thành bài học quý giá về độ ma sát của cỏ lanh, sự khác biệt giữa lớp bùn cứng như "bánh tráng" và lớp bùn mềm sau khi cày sới. Thậm chí, một thay đổi nhỏ như cắt ngắn phao 5cm theo yêu cầu của khách hàng cũng có thể làm thay đổi trọng tâm, khiến thuyền bị chúi mũi và lật khi chạy tốc độ cao. Những thách thức về thủy động lực học này đã thúc đẩy thầy và trò phải tính toán tỉ mỉ, giám sát chặt chẽ từng góc cắt để đảm bảo máy vận hành ổn định.
Vận hành tự động và lợi ích thiết thực
Máy Airbus S16s được thiết kế để vận hành tự động trên ao nuôi, thực hiện đồng thời hai chức năng chính: phun vi sinh và rải thức ăn. Nhờ đó, người nuôi tôm có thể giảm đáng kể công lao động thủ công, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc rải thức ăn trở nên đồng đều hơn, giúp tôm phát triển đồng nhất về kích thước, từ đó tăng tỷ lệ tôm đạt size lớn – yếu tố then chốt để nâng cao giá trị kinh tế.
PGS.TS Vũ Ngọc Ánh không chỉ dừng lại ở mục tiêu tạo ra một chiếc máy chạy tốt, mà ông còn hướng đến việc quản trị rủi ro và tăng thu nhập bền vững cho nông dân. Ông trăn trở khi Việt Nam đứng top đầu thế giới về diện tích tôm quảng canh, nhưng mức độ áp dụng công nghệ lại gần như bằng không, với mật độ thả nuôi chỉ đạt 1-2 con/m2, thấp hơn nhiều so với các nước như Indonesia hay Ecuador.
Khát vọng nâng tầm giá trị con tôm Việt
Theo tính toán của PGS Ánh, chỉ cần tăng được 10% kích thước tôm trên tổng sản lượng, người nông dân có thể thu hồi vốn đầu tư máy chỉ sau một năm sử dụng. Xa hơn nữa, ông kỳ vọng khi hệ thống máy Airbus S16s được triển khai rộng rãi, các dữ liệu về nguồn nước và dịch bệnh thu thập từ hàng nghìn điểm sẽ tạo thành một mạng lưới cảnh báo sớm cho cả vùng nuôi tôm. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn góp phần xây dựng ngành thủy sản bền vững.
PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cùng cộng sự đã và đang điều khiển, theo dõi hoạt động của máy chăm tôm từ xa, ứng dụng công nghệ vào nuôi trồng thủy sản một cách bài bản. Ông được mệnh danh là "Nhà khoa học của nhà nông", người luôn nỗ lực đưa những kiến thức học hỏi từ các nước phát triển vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, để những thế mạnh như lúa, tôm, cà phê thực sự cất cánh bằng đôi cánh công nghệ nội địa.
Sự ra đời của máy Airbus S16s không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho tinh thần đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, hướng tới một nền sản xuất thông minh, giảm phụ thuộc vào lao động chân tay và nâng cao giá trị xuất khẩu cho con tôm Việt Nam.
