Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Lai Châu đã đóng góp tích cực vào tăng thu ngân sách, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và từng bước chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn chưa thực sự bền vững, hiệu quả khai thác tiềm năng còn hạn chế, liên kết tiêu thụ chưa ổn định. Để khắc phục những tồn tại này, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 12 ngày 27/3/2026 về “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026-2030”, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng xanh, nhanh và bền vững.
Thành tựu từ ứng dụng công nghệ cao và liên kết sản xuất
Giai đoạn 2020-2025, Lai Châu đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp như nhà màng, nhà lưới, tưới tiết kiệm nhằm giảm lượng nước tưới, phân bón; tăng năng suất cây trồng, giá trị sản phẩm và thu nhập với mức tăng bình quân từ 30% đến 40% so với sản xuất truyền thống. Tốc độ tăng trưởng ngành giai đoạn 2021-2025 ước đạt bình quân 5,0%/năm; giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản đến năm 2025 đạt khoảng 4.160 tỷ đồng. Từ định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung theo Nghị quyết số 05 ngày 22/2/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, các địa phương đã tập trung tái cơ cấu, hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn. Đến nay, nhiều sản phẩm chủ lực phát triển rõ nét như vùng lúa hàng hóa gần 4.000 ha; chè gần 11.000 ha; cao-su gần 13.000 ha; quế gần 13.000 ha; mắc-ca hơn 7.400 ha; cây ăn quả hơn 8.000 ha; nuôi cá lồng gần 144.000 m³; hơn 18.000 đàn ong và hơn 130 ha sâm...
Thực tế sản xuất đã cho thấy hiệu quả từ việc ứng dụng công nghệ và liên kết sản xuất. Anh Trần Đình Vượng, Tổ trưởng hợp tác sản xuất rau VietGAP Tân Bình, xã Bình Lư cho biết, với diện tích hơn 1,5 ha, tổ hợp tác đã đầu tư nhà lưới 5.000 m², hệ thống tưới tự động và sử dụng phân hữu cơ, giúp năng suất tăng khoảng 30% so với phương thức truyền thống. Trong lĩnh vực dược liệu, nhiều mô hình bước đầu khai thác hiệu quả tiềm năng. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Sâm Lai Châu, các định hướng và chính sách hỗ trợ của tỉnh đã mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, gắn sản xuất, giải quyết việc làm cho người dân vùng cao; tạo cơ sở để cây sâm tiếp tục được mở rộng, trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Định hướng phát triển nông nghiệp xanh đến năm 2030
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi xanh, phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh được xác định là nhiệm vụ lâu dài, phù hợp với định hướng phát triển của đất nước và nhu cầu thị trường đối với sản phẩm sạch, an toàn. Nghị quyết số 12 ngày 27/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã tập trung định hướng cho địa phương trong việc phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu gắn với bảo đảm hiệu quả kinh tế đi đôi với sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao đời sống nhân dân. Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát huy lợi thế địa phương, phát triển các sản phẩm chủ lực gắn với kinh tế tư nhân, hợp tác xã và thu hút đầu tư. Đồng thời, đẩy mạnh sản xuất xanh, tuần hoàn theo chuỗi giá trị bền vững; ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho các hoạt động tổ chức sản xuất, chứng nhận chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, đổi mới dây chuyền công nghệ...
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Lai Châu đặt mục tiêu đến năm 2030 tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng các vùng sản xuất. Trong đó, thâm canh hơn 10.000 ha chè, có 2.500 ha sản xuất theo hướng xanh, sạch; duy trì hơn 3.500 ha lúa chất lượng cao; tiếp tục thâm canh diện tích rau, cây ăn quả hiện có, trong đó có 2.500 ha cây ăn quả và 500 ha rau áp dụng theo quy trình sản xuất an toàn, hữu cơ; nâng tổng số cơ sở chăn nuôi tập trung lên 115 và 100% cơ sở trên có hệ thống xử lý chất thải đạt yêu cầu; phát triển 7.000 đàn ong với sản lượng mật bình quân 32 tấn/năm. Cùng với đó, phát triển 200.000 m³ lồng nuôi thủy sản; trồng mới 1.000 ha mắc-ca, nâng tổng diện tích lên khoảng 8.400 ha; trồng mới 2.500 ha quế, nâng tổng diện tích lên hơn 15.000 ha; phát triển vùng sâm đạt 3.000 ha; duy trì hơn 9.100 ha sa nhân, thảo quả dưới tán rừng; phát triển 600 ha dược liệu như đương quy, atiso, trong đó 10% diện tích áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, GACP-WHO.
Việc định hướng và triển khai phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét, nâng cao giá trị gia tăng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng bền vững.
