Vụ lúa xuân năm 2026, Hà Nội gieo cấy khoảng 78.500 ha lúa, trong đó hơn 85% diện tích sử dụng các giống lúa chất lượng cao. Nhờ thời tiết thuận lợi và đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa, khoa học-kỹ thuật, năng suất lúa toàn thành phố đạt bình quân 65-75 tạ/ha, sản lượng ước đạt khoảng 500.000 tấn.
Mô hình mạ khay cấy máy và giống mới
Ngay từ đầu vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã triển khai nhiều biện pháp đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Theo bà Nguyễn Thị Kim Quế, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, trung tâm triển khai 2 dạng mô hình với tổng quy mô 400 ha: mô hình 300 ha ứng dụng mạ khay cấy máy trong sản xuất lúa quy mô tập trung và mô hình 100 ha sản xuất lúa theo hướng VietGAP gắn với tiêu thụ sản phẩm; đồng thời trình diễn 2 giống lúa mới Huyết rồng 1 và Huyết rồng 2 trên 1 ha.
Mô hình mạ khay cấy máy triển khai tại các xã Đại Xuyên, Chuyên Mỹ, Đa Phúc và Trung Giã với 1.667 hộ tham gia. Kết quả cho thấy lúa cấy máy sinh trưởng đồng đều, đẻ nhánh khỏe, ruộng thông thoáng, giảm sâu bệnh hại. Năng suất thực thu đạt 61,9 tạ/ha, cao hơn 6,8 tạ/ha so với cấy tay, hiệu quả kinh tế tăng khoảng 10 triệu đồng/ha/vụ.
Cơ giới hóa diện rộng tại các địa phương
Tại xã Phú Xuyên, 100% diện tích làm đất và thu hoạch được cơ giới hóa; diện tích cấy máy đạt gần 30% tổng diện tích gieo cấy. Theo ông Bùi Công Thản, Chủ tịch UBND xã, nhiều hộ dân ứng dụng thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật và bón phân, giúp giảm công lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hưng Yên: Giống nếp Thơm cho giá cao
Vụ lúa xuân 2026, tỉnh Hưng Yên gieo cấy giống lúa năng suất cao trên 51.000 ha, chiếm 54% tổng diện tích lúa. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đưa khoảng 350 tấn giống lúa nếp Thơm Hưng Yên vào sản xuất nhằm gia tăng năng suất, nâng cao giá trị và cải thiện khả năng chống chịu thời tiết cực đoan. Tại xã Nam Tiên Hưng, riêng thôn Đoàn Đào có 160 ha trồng giống nếp Thơm. Bà Vũ Thị Hoa cho biết, lúa nếp Thơm Hưng Yên được thương lái thu mua hơn 8.000 đồng/kg, trong khi các giống tẻ thông thường giá bán không cao.
Năng suất bình quân toàn tỉnh ước đạt 70 tạ/ha, tổng sản lượng trên 668.000 tấn, đạt mục tiêu kế hoạch.
Đánh giá và định hướng từ cơ quan chuyên môn
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đánh giá việc ứng dụng mạ khay cấy máy, giống mới, IPM và cơ giới hóa đồng bộ mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, tăng thu nhập và thúc đẩy chuyển đổi sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, các địa phương cần nhân rộng mô hình hiệu quả, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo theo hướng phát triển vùng sản xuất tập trung, chuyên canh lúa chất lượng cao gắn với liên kết tiêu thụ. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, cơ giới hóa và quy trình canh tác tiên tiến nhằm giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Phát triển các vùng sản xuất lúa hàng hóa tập trung gắn với liên kết chuỗi giá trị, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ theo hợp đồng; mở rộng diện tích sản xuất theo VietGAP, hữu cơ và các tiêu chuẩn chất lượng cao, tạo thương hiệu gạo đặc sản địa phương.
