Dừa Việt Nam: Từ Trái Cây Nội Địa Đến Ngành Xuất Khẩu Tỷ USD
Không còn bó hẹp trong phạm vi tiêu thụ nội địa như trước đây, trái dừa Việt Nam đã chính thức gia nhập nhóm hàng xuất khẩu tỷ USD, trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu sản xuất toàn cầu. Sự chuyển mình này không chỉ khẳng định vị thế của ngành nông nghiệp mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển bền vững.
Bước Nhảy Vọt Về Diện Tích Và Kim Ngạch
Theo số liệu thống kê, năm 2010, Việt Nam có 140.000 ha dừa với kim ngạch xuất khẩu đạt 180 triệu USD. Sau 15 năm, diện tích trồng dừa đã tăng lên gần 201.000 ha, và quan trọng hơn, kim ngạch xuất khẩu đã vượt mốc 1,1 tỷ USD. Con số này cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng, đưa dừa trở thành một trong những mặt hàng nông sản chủ lực của quốc gia.
Vị Thế Trên Bản Đồ Dừa Thế Giới
Hiện nay, Việt Nam đang đứng thứ 6 châu Á và thứ 7 thế giới về diện tích trồng dừa. Đặc biệt, về thương hiệu sản phẩm chế biến sâu từ dừa, Việt Nam xếp thứ 5 châu Á. Tổng thể, ngành dừa Việt Nam được xếp hạng thứ 4 châu Á và thứ 5 thế giới, phản ánh sự phát triển vượt bậc cả về quy mô và chất lượng.
Ông Cao Bá Đăng Khoa, Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam (VCA), chia sẻ: "Ngành dừa Việt Nam hiện có khoảng 600 doanh nghiệp tham gia sản xuất và kinh doanh, đa dạng từ thực phẩm, y dược, mỹ phẩm đến gỗ và thủ công mỹ nghệ. Số lượng nhà máy xuất khẩu đã tăng từ 8 vào năm 2015 lên 75 vào năm 2025, với nhiều cơ sở áp dụng công nghệ cao và vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế."
Thủ Phủ Dừa Vĩnh Long Và Những Đóng Góp
Vĩnh Long tự hào là tỉnh có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước, với hơn 120.000 ha, chiếm hơn 50% tổng diện tích dừa toàn quốc. Năm 2025, sản lượng dừa của tỉnh ước đạt 1,3 triệu tấn, mang về kim ngạch xuất khẩu khoảng 500 triệu USD. Cây dừa không chỉ góp phần phát triển sinh kế mà còn nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho gần 270.000 hộ dân trên địa bàn.
Ông Nguyễn Văn Hây, đại diện một hợp tác xã ở phường An Hội, Vĩnh Long, cho biết: "Thay vì chỉ thu gom dừa, chúng tôi đã trở thành đối tác của doanh nghiệp, ký hợp đồng bao tiêu dài hạn. Điều này giúp nông dân an tâm sản xuất, tránh được những biến động giá cả bất thường. Năm 2025, hợp tác xã của chúng tôi được bao tiêu trên 5 triệu trái dừa, với doanh thu đạt khoảng 100 tỷ đồng."
Thách Thức Và Giải Pháp Cho Tương Lai
Dù đạt được nhiều thành tựu, ngành dừa vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Chi phí logistics cao làm giảm khả năng cạnh tranh, trong khi hạn chế trong khâu chế biến khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng. Để khắc phục, các chuyên gia đề xuất cần "tinh gọn" chuỗi cung ứng bằng cách đẩy mạnh chế biến tại chỗ, hỗ trợ vốn và nguồn nước sạch cho các hợp tác xã thực hiện công đoạn nạo cơm dừa ngay tại địa phương.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long cho biết, trong thời gian tới, ngành dừa sẽ tập trung phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến sâu, và tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị. Mục tiêu đến năm 2030 là đạt diện tích 132.000 ha với sản lượng hơn 1,5 triệu tấn, đồng thời phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất và xuất khẩu đạt trên 10% mỗi năm.
Hướng Đi Bền Vững Trong Bối Cảnh Biến Đổi Khí Hậu
Trong điều kiện biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cây dừa được xem là một trong những cây trồng chủ lực trong chiến lược chuyển đổi cơ cấu. Khả năng thích nghi cao và giá trị kinh tế ổn định giúp dừa trở thành lựa chọn tối ưu cho nông dân.
Các doanh nghiệp trong ngành cũng không ngừng đổi mới, đầu tư máy móc hiện đại và phát triển sản phẩm mới để nâng cao giá trị xuất khẩu. Đặc biệt, nhiều startup từ dừa đã tạo dấu ấn trên thị trường trong nước và quốc tế, chứng minh tiềm năng to lớn của ngành hàng này.
Với những bước tiến vững chắc, ngành dừa Việt Nam không chỉ khẳng định vị thế trong nền kinh tế quốc gia mà còn mở ra cánh cửa hội nhập sâu rộng với thị trường toàn cầu, góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp Việt Nam.
