Cà Mau: Bắt cá chẽm trong vuông tôm, nguồn thu tiền triệu trước Tết
Những ngày cận Tết Nguyên đán, khi con nước ròng xuống thấp, nhiều hộ nuôi tôm quảng canh tại Cà Mau đồng loạt tiến hành cải tạo lại ao nuôi để chuẩn bị cho vụ mới. Một trong những công đoạn quan trọng và quen thuộc là bắt cá tự nhiên trong vuông, vừa phục vụ sản xuất, vừa mang lại khoản thu nhập đáng kể cho người dân.
Loài cá "khó ưa" nhưng có giá trị kinh tế cao
Tại các vùng nuôi tôm quảng canh, cá chẽm thường theo con nước tự nhiên vào vuông rồi sinh sống lâu năm. Loài cá này có khả năng thích nghi tốt, sống được cả trong môi trường nước mặn và nước lợ. Nhu cầu tiêu thụ cá chẽm trong nước và xuất khẩu đều ở mức cao, mang lại giá trị kinh tế đáng kể.
Tuy nhiên, đối với người nuôi tôm, cá chẽm lại là loài bị "ghét" vì tập tính săn mồi rất dữ dằn. Chúng có thể tấn công con mồi có kích cỡ tương đương với cơ thể, gây thiệt hại lớn cho đàn tôm nuôi.
Trong vuông tôm, với nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào như tôm, cua, cá chẽm có thể phát triển nhanh chóng. Nếu lâu năm không được bắt, chúng có thể đạt trọng lượng từ 7 đến 10 kg mỗi con. Việc không phát hiện và xử lý kịp thời sẽ dẫn đến hao hụt đáng kể sản lượng tôm trong vuông.
Quy trình "thuốc cá" truyền thống
Để bắt cá, người dân sử dụng rễ cây thuốc cá tự nhiên, được xay nhuyễn từ hôm trước và tạt đều khắp vuông từ sáng sớm. Sau hơn một giờ, cá bắt đầu nổi lên mặt nước và được vớt lên. Theo kinh nghiệm địa phương, hoạt chất trong rễ thuốc cá chỉ tác động đến các loài thủy sản thở bằng mang có máu đỏ như cá, trong khi tôm và cua hầu như không bị ảnh hưởng.
Ông Quách Văn Công, một hộ nuôi tôm tại ấp Công Nghiệp, xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau, chia sẻ: "Công đoạn 'thuốc cá' phải thực hiện vào con nước kém, khi mực nước ngoài sông thấp để dễ xổ cạn nước trong vuông, giảm chi phí. Đợt này gia đình tôi thu được hơn 10 triệu đồng tiền cá."
Việc này thường được thực hiện với sự hỗ trợ của nhiều người thông qua hình thức "vần công", giúp giảm bớt gánh nặng lao động.
Thị trường tiêu thụ sôi động
Hiện nay, cá chẽm thương phẩm được bán với giá khoảng 70.000 đến 100.000 đồng/kg tùy theo kích cỡ. Những con có kích thước lớn thường được các nhà hàng, quán ăn săn đón vì thịt chắc và được người tiêu dùng ưa chuộng.
Ngoài cá chẽm, trong vuông tôm còn có các loài cá khác như cá phi, cũng là "khắc tinh" của tôm nuôi. Cá phi được thương lái thu mua với giá từ 15.000 đến 25.000 đồng/kg.
Sau khi thu hoạch, cá được thương lái mua trực tiếp tại vuông và vận chuyển đi tiêu thụ trong tỉnh cũng như các địa phương lân cận.
Ý nghĩa kép trước thềm năm mới
Giữa thời điểm cận Tết, hoạt động bắt cá trong vuông tôm không chỉ là một khâu kỹ thuật quen thuộc mà còn trở thành nguồn thu nhập bất ngờ, giúp người dân có thêm kinh phí đón Tết. Nhiều hộ nuôi tôm cho biết họ chỉ thực hiện việc này khoảng 2 năm một lần, nhằm đảm bảo sự cân bằng sinh thái trong vuông.
Những con cá chẽm nặng ký được vớt lên không chỉ khép lại một chu kỳ nuôi cũ mà còn mở ra hy vọng cho vụ mùa mới, với ít rủi ro hơn từ các loài cá dữ.
