Bỏ Nuôi Tôm, Nông Dân Miền Tây Thu Hàng Trăm Tỷ Nhờ Cá Chẽm Nước Lợ
Trong bối cảnh nuôi tôm tại đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều rủi ro như dịch bệnh, chi phí cao và hiệu quả không ổn định, một xu hướng mới đang nổi lên: chuyển đổi sang nuôi cá chẽm (barramundi). Loài thủy sản này có khả năng thích nghi tốt với điều kiện nước mặn và nước lợ tại khu vực, mở ra cơ hội kinh tế đáng kể cho nông dân miền Tây.
Mô Hình Nuôi Cá Chẽm Mang Lại Doanh Thu Khủng
Ông Võ Điền Trung Dũng ở Cần Thơ là một trong những người tiên phong trong việc chuyển từ nuôi tôm sang nuôi cá chẽm quy mô lớn. Từ diện tích ban đầu còn khiêm tốn, trang trại của ông đã mở rộng lên gần 40 ha, áp dụng mô hình nuôi thâm canh công nghiệp với hệ thống xử lý nước tuần hoàn. Điều này giúp kiểm soát môi trường nuôi và hạn chế dịch bệnh một cách hiệu quả.
Mỗi năm, cơ sở này cung cấp hơn 1.000 tấn cá chẽm cho các nhà máy chế biến xuất khẩu sang nhiều thị trường như Mỹ, Úc, Canada, Thái Lan và Trung Đông. Đồng thời, khoảng 2.000 tấn được tiêu thụ tại thị trường nội địa, mang lại doanh thu ước tính hàng trăm tỉ đồng. Sự thành công này cho thấy tiềm năng lớn của cá chẽm trong việc thay thế tôm ở vùng ĐBSCL.
Biến Động Giá Cả Và Chi Phí Nuôi Trồng
Theo chia sẻ từ người nuôi và các doanh nghiệp trong ngành, giá bán cá chẽm thương phẩm có sự biến động khá lớn tùy thuộc vào thời điểm và kích cỡ. Ở thị trường trong nước, cá chẽm loại trên 1 kg/con từng được thu mua với giá khoảng 85.000–90.000 đồng/kg trong giai đoạn nhu cầu cao, nhưng cũng có lúc giảm xuống quanh mức 70.000–75.000 đồng/kg.
Đối với xuất khẩu, giá cá chẽm phi lê có thể dao động từ vài USD đến gần 10 USD/kg, tùy theo quy cách sản phẩm và thị trường tiêu thụ. Trong khi đó, giá thành nuôi cá chẽm tại ĐBSCL hiện được nhiều hộ nuôi ước tính ở mức khoảng 65.000–70.000 đồng/kg. Chi phí thức ăn chiếm tỷ trọng lớn nhất, bên cạnh các khoản như con giống, điện, nhân công và xử lý môi trường ao nuôi.
Thách Thức Và Cơ Hội Cho Người Nuôi
Khi giá bán duy trì trên mức giá thành, người nuôi có lãi và mô hình cho hiệu quả kinh tế tốt hơn so với nuôi tôm trong điều kiện cùng diện tích. Tuy nhiên, vào những thời điểm thị trường tiêu thụ chậm, giá cá chẽm có thể giảm xuống quanh mức 60.000–65.000 đồng/kg, tiệm cận hoặc thấp hơn giá thành. Điều này khiến lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí không có lãi nếu quản lý chi phí không chặt chẽ.
Thực tế này cho thấy, dù mô hình nuôi cá chẽm đang mở ra hướng đi mới cho nông dân vùng mặn, lợ ở ĐBSCL, song hiệu quả vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng kiểm soát chi phí, chất lượng con giống và đặc biệt là liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp chế biến. Việc đầu tư bài bản, gắn sản xuất với thị trường được xem là yếu tố then chốt để mô hình nuôi cá chẽm phát triển bền vững, tránh rơi vào vòng lặp “được mùa rớt giá” như đã từng xảy ra với nhiều loại thủy sản khác.
Nhìn chung, sự chuyển đổi từ nuôi tôm sang cá chẽm không chỉ giúp nông dân miền Tây thu về hàng trăm tỷ đồng mà còn đặt ra những bài toán về quản lý và thị trường cần được giải quyết để đảm bảo tính bền vững lâu dài.
