Ngân hàng Nhà nước đề xuất tăng mạnh mức bảo hiểm tiền gửi lên 350 triệu đồng
Trong một động thái quan trọng nhằm bảo vệ người gửi tiền, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa đưa ra đề xuất tăng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi lên mức tối đa 350 triệu đồng, gấp gần ba lần so với mức hiện hành là 125 triệu đồng. Đề xuất này được đưa ra trong dự thảo Thông tư đang lấy ý kiến công chúng, với lý do chính là sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế xã hội và hệ thống các tổ chức tín dụng, trong khi việc điều chỉnh hạn mức chi trả chưa theo kịp biến động thị trường.
Lý do cho sự điều chỉnh cấp thiết
Theo Ngân hàng Nhà nước, quy mô bảo hiểm tiền gửi đã biến động mạnh mẽ trong thời gian qua. Cụ thể, từ mức khoảng 66.400 tỷ đồng vào năm 2000, con số này đã tăng vọt lên 10,2 triệu tỷ đồng vào cuối năm ngoái. Đặc biệt, trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm đã tăng gấp rưỡi, phản ánh sự mở rộng nhanh chóng của hệ thống ngân hàng.
Tuy nhiên, trong suốt 25 năm qua, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi mới chỉ được điều chỉnh ba lần, tăng hơn bốn lần từ 30 triệu đồng lên 125 triệu đồng như hiện nay. Đây là số tiền tối đa mà bảo hiểm tiền gửi sẽ chi trả cho một khách hàng tại một tổ chức tham gia, bao gồm cả gốc và lãi. Sự chậm trễ này khiến chỉ số hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người giảm mạnh, từ mức tăng 22 lần của GDP bình quân đầu người so với chỉ tăng hơn 4 lần của hạn mức chi trả.
Những tác động tích cực từ đề xuất mới
Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh rằng việc tăng hạn mức gần ba lần như đề xuất không phải là một sự thay đổi đột biến, mà là cần thiết để không bị tụt hậu so với thực tiễn phát triển kinh tế. Điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường niềm tin của người dân đối với hệ thống ngân hàng, đồng thời góp phần giảm thiểu nguy cơ rút tiền hàng loạt trong các tình huống khủng hoảng.
Theo quy định mới dự kiến áp dụng từ tháng 5/2026, bảo hiểm tiền gửi sẽ chi trả trong ba trường hợp cụ thể:
- Khi Ngân hàng Nhà nước phê duyệt phương án phá sản của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi.
- Khi Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và ngân hàng đó có lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ.
- Khi cơ quan quản lý yêu cầu trả tiền nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự và an toàn xã hội.
Cải thiện tỷ lệ bảo hiểm và hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế
Với hạn mức mới đề xuất, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ dự kiến sẽ tăng từ 87,6% lên khoảng 93,7%. Mặc dù con số này vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 98%, nhưng đã nằm trong khung tối thiểu theo khuyến nghị của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI), từ 90% đến 95%, và phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam, đặt mục tiêu từ 92% đến 95%.
Ngoài ra, tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người cũng sẽ tăng từ 1 lần lên 2,8 lần, tiệm cận với xu hướng toàn cầu là 3,3 lần. Điều này cho thấy đề xuất không chỉ đáp ứng nhu cầu nội tại mà còn hướng tới sự hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của hệ thống tài chính Việt Nam trên trường quốc tế.
Nhìn chung, đề xuất tăng mức bảo hiểm tiền gửi lên 350 triệu đồng của Ngân hàng Nhà nước là một bước đi quan trọng, phản ánh sự thích ứng linh hoạt với biến động thị trường và cam kết bảo vệ quyền lợi người dân trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh chóng.
