Ngân hàng Nhà nước siết chặt quy định đặt tên tài khoản cho hộ kinh doanh
Theo Thông tư số 25/2025 của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, các quy định về tài khoản thanh toán của tổ chức sẽ được áp dụng nghiêm ngặt hơn. Cụ thể, tên tài khoản phải bao gồm tên của tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các giấy tờ chứng minh việc thành lập và hoạt động hợp pháp. Điều này đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh, khi được xếp vào nhóm khách hàng tổ chức, sẽ không còn được tự do đặt tên tài khoản ngân hàng tùy ý như trước đây.
Hộ kinh doanh phải tuân thủ quy định mới về tên tài khoản
Từ năm 2026, tên tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh bắt buộc phải trùng khớp với tên trên giấy đăng ký kinh doanh hoặc các giấy tờ pháp lý liên quan. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa thông tin tài khoản, phục vụ công tác quản lý và đảm bảo minh bạch dòng tiền trong nền kinh tế. Tuy nhiên, không phải tất cả hộ kinh doanh đều bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng, mà chỉ áp dụng cho một số nhóm cụ thể.
Quy định về nghĩa vụ mở tài khoản ngân hàng riêng
Ngày 6/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, hai nhóm hộ kinh doanh được xác định phải có tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh, bao gồm: nhóm có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm và nhóm có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quyết định này được ban hành trong bối cảnh các luật thuế mới chưa có hiệu lực. Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và Luật Quản lý thuế sửa đổi, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng lên mức 500 triệu đồng/năm. Do đó, hộ kinh doanh vẫn cần chờ thêm hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý để xác định chính xác nghĩa vụ mở tài khoản riêng trong thời gian tới.
Xu hướng quản lý minh bạch hóa dòng tiền
Đáng chú ý, tại dự thảo Nghị định về khai, tính, khấu trừ và nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính cũng đề xuất quy định các hộ, cá nhân có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ các tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Điều này cho thấy xu hướng quản lý sẽ ngày càng siết chặt theo hướng minh bạch hóa dòng tiền, nhằm ngăn chặn các hành vi trốn thuế và tăng cường hiệu quả quản lý thuế.
Khuyến nghị từ góc độ pháp lý
Từ góc độ pháp lý, Luật sư Lê Đức Anh Thắng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, dù quy định có thể còn điều chỉnh, việc tách bạch tài khoản kinh doanh và tài khoản cá nhân vẫn là cần thiết. Theo luật sư, thực tế nhiều hộ kinh doanh hiện vẫn sử dụng một tài khoản cá nhân cho cả mục đích sinh hoạt và kinh doanh. Khi dòng tiền vào ra lớn và thường xuyên nhưng không được kê khai đầy đủ, cơ quan thuế hoàn toàn có thể yêu cầu giải trình.
“Khó khăn lớn nhất là việc chứng minh nguồn tiền trong một khoảng thời gian dài. Nếu không phân biệt rõ ràng, cá nhân có thể bị ấn định thuế hoặc bị nghi ngờ che giấu doanh thu”, luật sư phân tích. Bên cạnh đó, dù pháp luật không cấm việc rút tiền từ tài khoản kinh doanh để phục vụ mục đích cá nhân – do tài sản của hộ kinh doanh không tách biệt hoàn toàn với chủ hộ – nhưng nếu không hạch toán rõ ràng, người kinh doanh vẫn có thể gặp rủi ro khi quyết toán thuế, đặc biệt trong các trường hợp liên quan đến chi phí hợp lệ hoặc khấu trừ thuế VAT.
Lợi ích của việc tách bạch tài khoản
Vì vậy, luật sư khuyến nghị, thay vì chờ quy định bắt buộc, hộ kinh doanh nên chủ động thiết lập hai tài khoản riêng biệt: một cho hoạt động kinh doanh và một cho chi tiêu cá nhân. Việc tách bạch này không chỉ giúp minh bạch dòng tiền, thuận lợi trong kê khai nghĩa vụ thuế mà còn giảm đáng kể áp lực khi cần đối soát, giải trình. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang đẩy mạnh chuyển đổi phương thức quản lý thuế, đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để hộ kinh doanh thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng chuyên nghiệp và minh bạch hơn.
Theo Linh San, việc tuân thủ các quy định mới này sẽ đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế, đồng thời bảo vệ quyền lợi của chính các hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động.
