Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành quy tắc ứng xử, nghiêm cấm hành vi 'đòi nợ kiểu xã hội đen'
Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam vừa chính thức ban hành Quyết định số 15 kèm theo Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ. Động thái này được đánh giá là bước đi quan trọng, mang tính đột phá nhằm chuẩn hóa và nâng cao tính minh bạch, văn minh trong hoạt động thu hồi nợ tại hệ thống các tổ chức tín dụng trên toàn quốc.
Phạm vi áp dụng và nguyên tắc cốt lõi
Bộ Quy tắc áp dụng đối với tất cả các tổ chức tín dụng là hội viên của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, bao gồm cả đội ngũ nhân viên trực tiếp thực hiện công tác thu hồi nợ và các bên được ủy quyền thực hiện nhiệm vụ này. Trong đó, hoạt động thu hồi nợ được định nghĩa rõ ràng là các hành vi nhằm yêu cầu khách hàng thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo đúng hợp đồng tín dụng hoặc hợp đồng mua bán nợ đã ký kết.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Bộ Quy tắc là việc nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi trong quá trình thu hồi nợ. Các nguyên tắc này bao gồm: tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật, tôn trọng tuyệt đối quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, bảo vệ uy tín và hình ảnh của tổ chức tín dụng, đồng thời đảm bảo bảo mật thông tin khách hàng theo quy định. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã chính thức có hiệu lực, đòi hỏi sự tuân thủ cao từ phía các ngân hàng.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong thu hồi nợ
Bộ Quy tắc liệt kê một cách chi tiết và cụ thể các hành vi bị nghiêm cấm trong quá trình thu hồi nợ, nhằm loại bỏ hoàn toàn những phương thức phi pháp, thiếu văn minh. Cụ thể, nhân viên thu hồi nợ tuyệt đối không được:
- Sử dụng vũ lực, đe dọa, quấy rối, xúc phạm nhân phẩm hoặc lừa dối khách hàng dưới bất kỳ hình thức nào.
- Thực hiện các hành vi khống chế, đánh đập, hủy hoại tài sản của khách hàng hoặc người thân của họ.
- Gọi điện, nhắn tin với tần suất dày đặc, vào thời gian không phù hợp (như ban đêm, ngày lễ) gây ảnh hưởng đến cuộc sống của khách hàng.
- Căng băng rôn, vứt xác động vật, phun sơn, vẽ, viết hoặc dán các hình ảnh phản cảm, đe dọa tại nơi ở, nơi làm việc của khách hàng.
- Đăng tải thông tin bôi nhọ, xuyên tạc, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của khách hàng trên mạng xã hội hoặc các phương tiện truyền thông khác.
- Gây mất trật tự công cộng, tụ tập đông người tại nơi ở hoặc nơi làm việc của khách hàng.
- Cung cấp thông tin sai sự thật, giả mạo giấy tờ của cơ quan nhà nước nhằm gây áp lực cho khách hàng.
- Ép buộc, dụ dỗ khách hàng vay nặng lãi từ các nguồn khác để trả nợ cho ngân hàng.
Những quy định này được xem là biện pháp mạnh mẽ nhằm ngăn chặn triệt để các hình thức “đòi nợ kiểu xã hội đen” – vốn đã gây bức xúc trong dư luận thời gian qua, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và đời sống của người dân.
Yêu cầu về bảo mật thông tin và ứng xử với khách hàng
Đối với khách hàng cá nhân, Bộ Quy tắc yêu cầu nhân viên thu hồi nợ phải làm việc trên tinh thần tôn trọng, lắng nghe và thấu hiểu hoàn cảnh thực tế của khách hàng. Việc đôn đốc thu hồi nợ cần được thực hiện phù hợp với quy định pháp luật và các thỏa thuận đã ký kết giữa các bên. Đồng thời, nhân viên phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về dư nợ, lãi suất và các khoản phí liên quan cho khách hàng khi có yêu cầu.
Về vấn đề bảo mật thông tin, Bộ Quy tắc đưa ra những quy định chặt chẽ. Các tổ chức tín dụng không được phép công khai thông tin khách hàng một cách tùy tiện, trái với quy định của pháp luật. Việc chia sẻ dữ liệu khách hàng cho bên thứ ba chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp lý rõ ràng và sự đồng ý của khách hàng. Nhân viên thu hồi nợ cũng bị nghiêm cấm sử dụng thông tin khách hàng cho mục đích cá nhân hoặc các mục đích không liên quan đến nhiệm vụ được giao.
Việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng, mà còn góp phần xây dựng môi trường tín dụng lành mạnh, minh bạch. Đây là động thái cần thiết trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang nỗ lực xử lý nợ xấu và nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới sự phát triển bền vững của ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam.
