Hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với nhiều áp lực đồng thời như mất cân đối cung-cầu vốn, áp lực lãi suất và nguy cơ nợ xấu gia tăng, trong bối cảnh cung ứng vốn cho sản xuất kinh doanh có nhiều kết quả tích cực. Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, chính sách tiền tệ đã được điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giảm lãi suất
Ngày 9/4/2026, Ngân hàng Nhà nước đã làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các khoản huy động mới từ kỳ hạn sáu tháng trở lên, đồng thời giảm lãi suất cho vay nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân. Việc định hướng mặt bằng lãi suất trong bối cảnh áp lực từ thị trường quốc tế gia tăng khẳng định quyết tâm hài hòa giữa hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống.
Tỷ giá USD/VND được điều hành linh hoạt, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ khác, giúp thị trường ngoại tệ vận hành thông suốt, đáp ứng nhu cầu ngoại tệ hợp pháp và hấp thụ các cú sốc từ bên ngoài.
Tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh
Đến cuối tháng 5/2026, khoảng 77% dư nợ nền kinh tế phục vụ lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Các lĩnh vực ưu tiên chiếm tỷ trọng lớn: nông nghiệp, nông thôn chiếm 22,09%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 19,84%. Một số lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao như xuất khẩu tăng 20,53%, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 26,36%.
Chủ tịch Hội đồng quản trị HDBank Kim Byoungho cho rằng, những chỉ đạo chủ động và kịp thời của Ngân hàng Nhà nước giúp giữ vững ổn định tiền tệ, an toàn hệ thống, đồng thời giúp các tổ chức tín dụng đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân. Ông cho biết: “Dư nợ tín dụng của HDBank tăng gần 18% so với đầu năm, tập trung vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên; tỷ lệ nợ xấu kiểm soát dưới 2%, hệ số an toàn vốn duy trì ở mức cao hơn 13%. Thực hiện chỉ đạo ngày 9/4, HDBank đã ngay lập tức giảm 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết cho tất cả các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên.”
Mất cân đối cung-cầu vốn và nguy cơ nợ xấu
Khi tín dụng phục hồi mạnh hơn tốc độ huy động vốn, nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế gia tăng, hệ thống ngân hàng phải đối mặt với nhiều áp lực mới. Theo Tiến sĩ Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, hệ thống các tổ chức tín dụng đang phải đối mặt sự mất cân đối cung-cầu vốn. “Nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế hiện nay là rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng qua kênh tín dụng gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ huy động vốn tăng trưởng thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng”, ông nói.
Áp lực lãi suất cũng gia tăng khi thanh khoản và cung-cầu vốn mất cân đối. Việc giảm lãi suất không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt mà còn phải bảo đảm an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng. Ông Đào Minh Tú nhấn mạnh: “Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính trung và dài hạn thay vì để các ngân hàng thương mại tự gánh toàn bộ chi phí.”
Bên cạnh đó, tình hình khó khăn của doanh nghiệp kéo theo nguy cơ nợ xấu hiện hữu và tiềm ẩn rất lớn, nhất là dưới tác động của thị trường bất động sản. Việc xử lý tài sản bảo đảm gặp nhiều vướng mắc khi Nghị quyết số 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu hết hiệu lực, luật hóa các quy định thu hồi nợ chưa cụ thể. Rủi ro trong thanh toán số như khai thác dữ liệu khách hàng, xác minh tài sản bảo đảm và lừa đảo công nghệ cao cũng là thách thức lớn.
Kiến nghị phát triển thị trường vốn dài hạn
Tiến sĩ Đào Minh Tú đề xuất phát triển mạnh thị trường vốn trung và dài hạn, nhất là thị trường chứng khoán, trái phiếu và các quỹ đầu tư để giảm áp lực cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng. Các chính sách tín dụng ưu đãi cần được xây dựng phù hợp với thực tiễn, có sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước ngay từ đầu. Đồng thời, cần đồng bộ các quy định pháp luật như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản để tháo gỡ vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ. Cũng cần có chính sách rõ ràng hơn đối với tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ở góc độ ngân hàng thương mại, Chủ tịch HDBank Kim Byoungho kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hỗ trợ thanh khoản thị trường và cung cấp nguồn vốn tái cấp vốn khi cần thiết. Ông đề xuất: “Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hỗ trợ, khuyến khích các ngân hàng thương mại thu hút nguồn vốn bền vững hoặc nguồn tín dụng xanh từ thị trường quốc tế để đa dạng hóa nguồn vốn huy động. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp Bộ Tài chính nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước, từ đó cung cấp nguồn thanh khoản ngắn hạn cho thị trường liên ngân hàng.”
