Trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang và thị trường năng lượng biến động khó lường, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã chọn cách "án binh bất động" trong tháng 3 vừa qua. Hầu hết các cơ quan điều hành tiền tệ đều giữ nguyên lãi suất, phản ánh tâm lý thận trọng sâu sắc trước những rủi ro địa chính trị và kinh tế đang chồng chất.
Tâm thế dè chừng của các nền kinh tế phát triển
Theo thống kê từ Reuters, tại các thị trường phát triển, xu hướng giữ nguyên lãi suất chiếm ưu thế tuyệt đối. Cụ thể, 8 trong số 9 cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra trong tháng 3 đã quyết định không thay đổi chi phí vốn. Australia là quốc gia duy nhất đi ngược dòng với mức tăng 25 điểm cơ bản, trong khi không có bất kỳ nền kinh tế lớn nào dám thực hiện cắt giảm lãi suất.
Các chuyên gia tại JPMorgan nhận định rằng giới chức tài chính sẽ cần thêm thời gian để đo lường chính xác quy mô của "cú sốc" năng lượng lần này trước khi đánh giá được những hệ lụy lâu dài. Hiện tại, các dự báo kinh tế đều đang bị bẻ lái theo hướng tiêu cực: lạm phát cao hơn và tăng trưởng thấp hơn, buộc giới điều hành tiền tệ phải duy trì tâm thế dè chừng thay vì nới lỏng "tay phanh" tiền tệ.
Phân hóa ở thị trường mới nổi
Ở góc độ khác, ngân hàng trung ương tại nhóm thị trường mới nổi dù có sự phân hóa nhất định, tinh thần chung vẫn là ưu tiên sự an toàn. Trong số 15 ngân hàng trung ương nhóm này họp vào tháng 3, có tới 10 cơ quan chọn không hành động, và chỉ 4 quốc gia bao gồm Nga, Brazil, Mexico và Ba Lan thực hiện những đợt cắt giảm nhỏ mang tính thăm dò.
Colombia nổi lên như một "điểm nóng" kinh tế lẫn chính trị khi quyết liệt thắt chặt chính sách tiền tệ với mức tăng 100 điểm cơ bản. Quyết định này dẫn đến sự rạn nứt sâu sắc khiến chính phủ nước này tuyên bố rút khỏi hội đồng quản trị ngân hàng trung ương, làm dấy lên lo ngại về sự ổn định chính sách tại quốc gia Nam Mỹ này.
Rủi ro từ chiến sự Trung Đông
Từ Đông Nam Á đến Trung Âu, các quốc gia như Indonesia, Philippines, Hungary hay Cộng hòa Séc đều công khai viện dẫn những rủi ro từ chiến sự Trung Đông như lý do chính yếu để trì hoãn việc hạ lãi suất. Họ lo ngại rằng đà tăng của giá dầu sẽ thổi bay mọi thành quả kiềm chế giá cả đã đạt được trước đó, đẩy lạm phát lên cao trở lại.
Sự thận trọng này không phải ngẫu nhiên mà vốn đã được dự báo từ trước khi các rủi ro địa chính trị leo thang. JPMorgan cho rằng khi chính sách của hầu hết quốc gia đang ở trạng thái trung lập, bất ổn hiện nay sẽ càng thúc đẩy tâm lý phòng thủ của giới tài chính, khiến họ ngần ngại trong việc đưa ra các quyết định mang tính bước ngoặt.
Tác động đến nền kinh tế mở như Việt Nam
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Việc các ngân hàng trung ương lớn duy trì lãi suất cao và thận trọng trong chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư, tỷ giá hối đoái và lạm phát trong nước. Điều này đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách Việt Nam phải có những điều chỉnh linh hoạt để thích ứng với bối cảnh toàn cầu đầy biến động.
Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh tế toàn cầu trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các diễn biến từ ngân hàng trung ương toàn cầu không chỉ là câu chuyện của giới tài chính mà còn tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế của mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam.
