Hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản riêng từ ngày 1/3 theo quy định mới
Từ ngày 1/3, Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư 17 về quy định đối với tài khoản thanh toán cá nhân và tổ chức. Theo đó, đối với cá nhân, tên tài khoản thanh toán phải đặt theo thông tin họ và tên trên giấy tờ tùy thân, cấm sử dụng bí danh hoặc biệt danh. Đối với tổ chức, tên tài khoản phải bao gồm tên chính thức trên giấy phép thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Quy định cụ thể cho hộ kinh doanh
Đặc biệt, hộ kinh doanh (HKD) phải tách bạch tài khoản kinh doanh riêng với tài khoản cá nhân chi tiêu thông thường kể từ ngày 1/3. Điều này có nghĩa là tài khoản của HKD phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận, không được sử dụng tài khoản cá nhân của chủ hộ như trước đây. Trước đó, Quyết định 3389 của Bộ Tài chính cũng đã phê duyệt Đề án "Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với HKD khi xóa bỏ thuế khoán", nêu rõ có hai nhóm HKD bắt buộc phải có tài khoản ngân hàng riêng để phục vụ kinh doanh từ ngày 1/1/2026.
- Nhóm HKD có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỉ đồng/năm.
- Nhóm HKD có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm.
Thực trạng sử dụng tài khoản chung trong quá khứ
Trên thực tế, nhiều HKD trước đây đóng thuế khoán nên thường sử dụng tài khoản cá nhân để giao dịch. Nhiều người còn dùng tài khoản của con, chồng, vợ, bố hoặc mẹ, và phổ biến là chỉ sử dụng chung một tài khoản cho tất cả hoạt động từ nhận tiền bán hàng đến chi tiêu cá nhân.
Bà Nguyễn Thị Hoa, chủ một HKD tại phường Phú Thọ Hòa, TP.HCM, chuyên kinh doanh hàng may mặc, chia sẻ: "Nhiều năm trước, khi khách cần thanh toán qua ngân hàng, tôi thường giao dịch qua tài khoản của chồng dù tôi đứng tên chủ hộ. Mọi giao dịch của gia đình cũng chỉ qua một tài khoản này. Lúc đó vì nộp thuế khoán hằng tháng nên tôi không quan tâm đến việc mở thêm tài khoản hay tách bạch giao dịch." Tuy nhiên, trước dịp Tết vừa qua, khi được hướng dẫn kê khai thuế theo quy định mới, bà đã đăng ký tài khoản HKD riêng theo đúng tên trên giấy đăng ký.
Tương tự, bà Ngọc Thắm, bán hàng tạp hóa tại phường Tân Hưng, TP.HCM, thú nhận trước đây chủ yếu bán hàng nhỏ lẻ bằng tiền mặt, thỉnh thoảng có người chuyển khoản thì bà đưa số tài khoản của con trai. Tài khoản này cũng được dùng chung cho chi tiêu cá nhân của cả gia đình. Mới đây, bà đã nghe về việc tách bạch tài khoản HKD và đăng ký riêng theo tên mình, dù vẫn giao tài khoản cho con trai quản lý vì không rành thủ tục ngân hàng.
Lợi ích của việc tách bạch tài khoản
Bà Nguyễn Thị Bé, chủ một HKD tại quận 10, TP.HCM, cho biết từ khi tách bạch tài khoản HKD với tài khoản cá nhân, bà thuận tiện hơn trong việc theo dõi hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, từ đầu năm 2026, khi phải chuyển sang tự kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế, bà không cần phải ghi chép chi tiết mỗi ngày. "Trước đây, mọi khoản tiền nhận được và chi ra đều lẫn lộn giữa kinh doanh và cá nhân, khiến việc rà soát mất nhiều thời gian. Giờ tách bạch hẳn ra thì thấy nhàn hơn," bà Bé chia sẻ.
Chuyên gia về thuế, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, phân tích: "Trước đây, việc sử dụng chung tài khoản gây khó khăn cho HKD trong quản lý và cho cơ quan thuế khi kiểm tra. Từ năm 2026, khi thực hiện kê khai nộp thuế theo doanh thu thực tế, việc tách bạch tài khoản HKD riêng là cần thiết. Điều này giúp giao dịch minh bạch và bảo vệ HKD khỏi rủi ro pháp lý."
Ông cũng cảnh báo: "Theo luật quản lý thuế, người vi phạm có thể bị truy thu thuế và xử phạt từ 1 đến 3 lần số thuế kê khai. Nếu số tiền trốn thuế trên 100 triệu đồng, có thể bị truy cứu hình sự. Do đó, HKD cần tuân thủ đúng quy định."
Hướng dẫn từ cơ quan chức năng
Theo Dự thảo Nghị định về kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính đề xuất quy định HKD phải thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ số tài khoản liên quan đến sản xuất, kinh doanh. Quy định này khác với việc chỉ khai báo tài khoản nộp thuế điện tử như hiện hành, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế.
Nhìn chung, việc tách bạch tài khoản kinh doanh không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho HKD trong việc quản lý tài chính và chuẩn bị cho quá trình kê khai thuế mới từ năm 2026.
