Xung đột Trung Đông leo thang, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu
Theo Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang diễn biến phức tạp, gây ra những tác động nghiêm trọng đến thị trường năng lượng thế giới. Iran đã thực hiện phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Hành động này làm đứt gãy nguồn cung xăng dầu, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu.
Giá dầu tăng mạnh, Đông Nam Á chịu ảnh hưởng nặng nề
Giá dầu thế giới đã tăng 20% từ đầu năm 2026 và có nguy cơ tăng đột biến lên mức 120-140 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp tục kéo dài. Trên phạm vi toàn cầu, khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á trong đó có Việt Nam, được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất do mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Việt Nam đối mặt nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu
Tại Việt Nam, tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ nội địa năm 2025 đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, bình quân 2,2-2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Mặc dù có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, nước ta vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu. Do đó, nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu tại một số địa phương là hoàn toàn có thể xảy ra trong bối cảnh hiện nay.
Chính phủ Việt Nam triển khai các biện pháp khẩn cấp
Ngay khi chiến sự nổ ra, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời để ứng phó với tình hình. Các bộ ngành và địa phương đều được phân công cụ thể và phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng
Vào ngày 4/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Tổ công tác do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ theo dõi, rà soát và báo cáo hàng ngày về tình hình.
Xây dựng phương án bình ổn giá và đa dạng hóa nguồn cung
Trong những ngày qua, Bộ Công Thương đã tích cực xây dựng các kế hoạch, phương án để kiểm soát tình hình. Bộ đã chỉ đạo, đôn đốc các nhà máy lọc dầu và toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trên cả nước, từ thương nhân đầu mối đến phân phối và bán lẻ, tập trung tháo gỡ khó khăn, tìm kiếm nguồn xăng dầu mới, duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh nhằm đảm bảo cung ứng liên tục ra thị trường.
Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá, trong đó có việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Đồng thời, Bộ cũng đang tích cực phối hợp với các bộ ngành, báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các giải pháp hữu hiệu khác nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.
Kêu gọi người dân và doanh nghiệp đồng hành cùng Nhà nước
Trong bối cảnh khó khăn chung, Bộ Công Thương nhấn mạnh rằng sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp cùng Nhà nước sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng. Cụ thể, người dân và doanh nghiệp cần thấu hiểu khó khăn trong điều hành, đồng thuận với chủ trương của Nhà nước, tuyệt đối không lợi dụng tình hình để đầu cơ, tích trữ xăng dầu trái phép. Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt, ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng.
Chủ động phản ánh các hành vi vi phạm
Bộ Công Thương đề nghị người dân khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán hàng không lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, cần chủ động phản ánh đến Bộ Công Thương (thông qua Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đường dây nóng: 1900 888 655) và Chi cục Quản lý thị trường ở địa phương để kịp thời xử lý.
Triển khai các giải pháp tiết kiệm xăng dầu
Song song với đó, việc thực hiện các biện pháp tiết kiệm xăng dầu là hết sức cần thiết. Đối với người dân:
- Bảo dưỡng phương tiện định kỳ: Kiểm tra lốp xe đúng áp suất, thay dầu nhớt đúng hạn, tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm 10-15% lượng xăng tiêu hao.
- Lái xe tiết kiệm nhiên liệu: Giữ tốc độ ổn định, tránh tăng giảm ga đột ngột, hạn chế chạy tốc độ cao không cần thiết.
Đối với doanh nghiệp:
- Xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, vận tải; áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001.
- Tối ưu hóa logistics và đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng: Nâng cấp máy móc, thiết bị sản xuất, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió) cho các hoạt động phụ trợ.
Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, cần sử dụng tiết kiệm và hiệu quả
Xăng dầu được xem là mặt hàng chiến lược, nhưng nguồn cung lại hữu hạn. Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran gây bất ổn thị trường năng lượng toàn cầu, mỗi lít xăng tiết kiệm được chính là một đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng quốc gia. Người dân, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông cần đồng lòng, chia sẻ trách nhiệm cùng Nhà nước: không hoang mang, không tích trữ, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả - vì lợi ích chung của đất nước và hướng tới một tương lai năng lượng bền vững.
