Trung Quốc đang triển khai xây dựng hệ thống cung cấp điện lớn nhất thế giới, với quy mô chưa từng có, tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo và công nghệ truyền tải điện áp siêu cao. Dự án này nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đồng thời thúc đẩy mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2060.
Quy mô và công nghệ của hệ thống
Hệ thống mới sẽ bao gồm các nhà máy điện gió, điện mặt trời quy mô lớn ở các khu vực phía Tây và Bắc Trung Quốc, kết hợp với các đường dây truyền tải điện áp siêu cao (UHV) để đưa điện năng đến các trung tâm tiêu thụ ở phía Đông và Nam. Theo Tập đoàn Lưới điện Nhà nước Trung Quốc (State Grid), tổng công suất lắp đặt dự kiến đạt 1.200 gigawatt vào năm 2030, vượt xa bất kỳ hệ thống nào hiện có.
Ông Zhang Jianhua, Cục trưởng Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, cho biết: "Đây là bước đột phá chiến lược trong việc chuyển đổi năng lượng, giúp Trung Quốc dẫn đầu toàn cầu về năng lượng sạch." Công nghệ UHV cho phép truyền tải điện với tổn thất thấp hơn 50% so với đường dây thông thường, giảm đáng kể chi phí và tác động môi trường.
Tác động kinh tế và môi trường
Dự án không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng mà còn tạo ra hàng triệu việc làm trong lĩnh vực sản xuất thiết bị điện, xây dựng và vận hành. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, mỗi gigawatt công suất năng lượng tái tạo có thể tạo ra khoảng 1.500 việc làm trực tiếp. Với quy mô 1.200 GW, con số này có thể lên tới 1,8 triệu việc làm.
Về môi trường, hệ thống này sẽ giúp giảm phát thải khoảng 2 tỷ tấn CO2 mỗi năm, tương đương với lượng phát thải của Ấn Độ hiện nay. Điều này đóng góp quan trọng vào nỗ lực chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù tham vọng, dự án đối mặt với nhiều thách thức như tích hợp lưới điện không ổn định từ năng lượng tái tạo, đầu tư vốn lớn và các vấn đề kỹ thuật. Tuy nhiên, Trung Quốc đã có kinh nghiệm từ các dự án UHV trước đó, như đường dây Changji-Guquan dài 3.300 km, vận hành từ năm 2019. Các chuyên gia cho rằng với sự hỗ trợ của chính phủ và tiến bộ công nghệ, hệ thống này sẽ hoàn thành đúng tiến độ.
Dự án này cũng mở ra cơ hội hợp tác quốc tế, khi Trung Quốc sẵn sàng chia sẻ công nghệ và kinh nghiệm với các nước đang phát triển. Theo ông Li Junfeng, chuyên gia năng lượng tại Đại học Thanh Hoa: "Hệ thống của Trung Quốc sẽ là hình mẫu cho các quốc gia khác trong việc xây dựng lưới điện siêu lớn và bền vững."
