Áp lực điện mùa khô 2026: Tiết kiệm nhỏ, hiệu quả lớn
Trong bối cảnh nắng nóng gay gắt và nhu cầu điện tăng vọt, bài toán an ninh năng lượng không còn là chuyện tương lai mà là thực tại cấp bách. Ông Nguyễn Văn Minh, Tổng biên tập Báo Công thương, đã nhấn mạnh điều này tại một tọa đàm gần đây, mô tả sinh động cảnh tượng tại các khu công nghiệp và hộ gia đình.
Thực trạng căng thẳng và bài học từ năm 2023
Ông Minh chia sẻ: "Sáng nay, khi các đại biểu ngồi trong hội trường, thì ở khu công nghiệp Nhơn Trạch, hàng trăm máy điều hòa đang chạy hết công suất. Và ở khu nhà trọ bên cạnh, những gia đình công nhân vừa bật máy lạnh vừa lo hóa đơn tiền điện cuối tháng." Ông nhắc lại bài học từ năm 2023, khi tình trạng thiếu điện và cắt điện luân phiên đã gây thiệt hại cho hàng ngàn doanh nghiệp.
Ông nói thêm: "Tiết kiệm 1 kWh điện nghe có vẻ nhỏ nhưng nếu một triệu hộ gia đình cùng tiết kiệm 1 kWh trong giờ cao điểm, đó là 1.000 MW không cần đến, bằng sản lượng của một tổ máy nhiệt điện lớn." Điều này cho thấy sức mạnh của hành động tập thể trong việc giảm áp lực lên hệ thống điện.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ nắng nóng cực đoan
PGS-TS Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cảnh báo năm 2026 là năm thứ 12 liên tiếp nằm trong nhóm năm nóng kỷ lục. Ông giải thích: Nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng cực đoan trong mùa hè sẽ tiếp tục gia tăng do biến đổi khí hậu. Đặc biệt, khu vực Đông Nam bộ dự báo nhiệt độ tăng cao hơn do tác động của El Niño, dẫn đến tình trạng ít mưa, nắng nóng và khô hạn.
Điều đáng lo ngại là nắng nóng gia tăng trong khi nguồn nước phục vụ sản xuất điện lại có nguy cơ thiếu hụt, làm trầm trọng thêm áp lực cung ứng.
Nhu cầu điện tăng mạnh và dự báo kỷ lục mới
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang đối diện với hai khó khăn chính:
- Áp lực từ nhu cầu phụ tải tăng cao.
- Thách thức từ nguồn cung không ổn định.
Ngày 31.3, hệ thống điện quốc gia đã ghi nhận mốc 1 tỉ kWh điện/ngày, và trong những ngày đầu tháng 4, sản lượng duy trì trên 1 tỉ kWh/ngày. Ngày 8.4 xác lập kỷ lục mới với 1 tỉ 92 triệu kWh, công suất cực đại lên tới 52.225 MW.
NSMO dự báo mốc 1,1 tỉ kWh/ngày có thể được thiết lập sau kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5. Ông Trung nhấn mạnh: "Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1 - 2 độ C, hệ thống đã phải gánh thêm một lượng công suất tương đương gần như toàn bộ công suất của một tổ hợp thủy điện Hòa Bình."
Giải pháp cấp bách từ EVNSPC và Bộ Công thương
Tại miền Nam, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và đô thị lớn, ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc EVNSPC, cho biết nhu cầu phụ tải trong các tháng cao điểm rất lớn. Sản lượng điện nhận tháng 4 ước đạt 4,08 tỉ kWh, tăng 10,94% so với cùng kỳ năm 2025. Đỉnh điểm tiêu thụ dự kiến vào tháng 6 và 7 khi nắng nóng gay gắt và học sinh nghỉ hè.
EVNSPC đã đề ra các giải pháp cấp bách:
- Ký cam kết tiết kiệm điện ít nhất 3% với khách hàng.
- Dịch chuyển phụ tải cho khách hàng công nghiệp và doanh nghiệp FDI.
- Đẩy mạnh lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp bộ lưu trữ.
Đến nay, đã có 1.581 nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu với tổng công suất 443MWp, tương đương 1% thương phẩm.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công thương), cho biết nhu cầu điện toàn hệ thống 4 tháng đầu năm ước tăng 7 - 7,5%, nhưng Bộ đã chuẩn bị phương án cao nhất lên tới 14,1%. Các giải pháp bao gồm:
- Thúc đẩy lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng BESS quy mô lớn.
- Bổ sung yêu cầu bắt buộc về hệ thống lưu trữ cho dự án điện mặt trời mới.
- Đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện, đặc biệt trong khung giờ cao điểm buổi tối.
Như vậy, việc tiết kiệm điện không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là giải pháp then chốt để đảm bảo an ninh năng lượng trong mùa khô năm 2026.
