Thủ tướng chỉ đạo phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Dung Quất
Ngày 3/4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ để thảo luận về các nội dung quan trọng, đặc biệt tập trung vào đề xuất cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cấp thiết về tăng trưởng cao, bền vững và gắn liền với quá trình chuyển dịch năng lượng.
Định hướng chiến lược và cơ sở pháp lý
Theo các báo cáo và ý kiến tại cuộc họp, việc xây dựng các trung tâm công nghiệp năng lượng quy mô lớn, có tính tích hợp và sức cạnh tranh quốc tế là một nhiệm vụ trọng tâm. Các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong thời gian qua đã xác định rõ định hướng hình thành các cực tăng trưởng mới và các trung tâm năng lượng quốc gia, phù hợp với lợi thế vùng và xu thế phát triển toàn cầu.
Đặc biệt, các Nghị quyết và Kết luận của Bộ Chính trị, bao gồm Nghị quyết số 26 về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ; Kết luận số 76 về tình hình thực hiện Nghị quyết 41 về định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam; và Nghị quyết số 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đã đặt ra yêu cầu cụ thể cho việc xây dựng Trung tâm này. Đây được coi là một nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế biển và thúc đẩy công nghiệp hóa đất nước.
Vai trò của Khu kinh tế Dung Quất
Khu kinh tế Dung Quất, với vị trí địa lý chiến lược, hạ tầng cảng nước sâu, hệ thống công nghiệp hiện hữu và đặc biệt là Nhà máy lọc dầu Dung Quất - nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam, có đầy đủ điều kiện để phát triển thành trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia. Việc phát triển Trung tâm này không chỉ tạo động lực cho tỉnh Quảng Ngãi mà còn cho cả vùng duyên hải miền Trung và nền kinh tế quốc gia.
Đề án Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được xây dựng với mục tiêu hình thành một trung tâm công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm các lĩnh vực lọc hóa dầu, khí tự nhiên, LNG, điện và năng lượng tái tạo, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp. Định hướng phát triển là xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến dầu khí đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp liên quan, phục vụ cả nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Yêu cầu về chuyển dịch năng lượng và cam kết quốc tế
Trong bối cảnh quốc tế, xu hướng chuyển dịch năng lượng, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và cạnh tranh về thu hút đầu tư đang đặt ra những yêu cầu mới. Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, do đó việc phát triển các trung tâm năng lượng theo hướng xanh, sạch, tích hợp và tuần hoàn là xu thế tất yếu. Trung tâm sẽ tích hợp các công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh, thu giữ carbon và các giải pháp năng lượng sạch để đáp ứng yêu cầu này.
Chỉ đạo của Thủ tướng và các bước tiếp theo
Thủ tướng Phạm Minh Chính hoan nghênh Bộ Công Thương, tỉnh Quảng Ngãi và các bộ ngành liên quan đã khẩn trương xây dựng Đề án. Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì, tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp để hoàn thiện hồ sơ, tài liệu; các bộ, cơ quan liên quan tham gia về các nội dung trong phạm vi quản lý. Thủ tướng nêu rõ, việc rà soát và đề xuất các cơ chế, chính sách có đầy đủ cơ sở chính trị và thực tiễn, phù hợp với các quy hoạch, chiến lược quốc gia.
Phiên họp đã thống nhất chủ trương xây dựng và đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù. Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát lại, làm rõ những nội dung đã có, chưa có và thẩm quyền; với các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội thì đề xuất thí điểm. Bộ Công Thương được giao chủ trì rà soát và hoàn thiện hồ sơ xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.
UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ động phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ liên quan để hoàn thiện hồ sơ, đánh giá tác động cụ thể đối với từng chính sách, đồng thời làm việc với các nhà đầu tư. Thủ tướng nhấn mạnh, đây là trung tâm lớn, cần huy động đa dạng hóa nguồn lực, bao gồm nguồn lực của Nhà nước và tư nhân, Trung ương và địa phương, trong nước và ngoài nước.
Giao Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực trực tiếp chỉ đạo hoàn thiện các hồ sơ liên quan, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi", thực hiện có lộ trình nhưng tập trung nguồn lực để làm nhanh và hiệu quả. Việc hình thành Trung tâm không chỉ là dự án kinh tế mà còn là bước đi quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
