Quảng Ngãi đề xuất dự án trung tâm lọc dầu quốc gia trị giá 20,5 tỷ USD tại Dung Quất
Sáng ngày 10/2, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình đã chủ trì cuộc làm việc quan trọng với Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi và Bộ Công Thương về đề án thành lập Trung tâm Lọc dầu và Năng lượng Quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Đây là dự án có quy mô đầu tư cực lớn, mang tính chiến lược quốc gia, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.
Quy mô đầu tư khổng lồ và lộ trình thực hiện
Theo đề xuất chi tiết từ Bộ Công Thương, dự án Trung tâm Lọc dầu và Năng lượng Quốc gia có tổng mức đầu tư dự kiến từ 16,1 đến 20,5 tỷ USD, được chia thành hai giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn đầu tiên từ năm 2025 đến 2030 sẽ tập trung đầu tư khoảng 14,1 đến 17,5 tỷ USD để xây dựng nền tảng cơ bản. Sau đó, giai đoạn hai kéo dài đến năm 2045 sẽ bổ sung thêm nguồn vốn từ 2 đến 3 tỷ USD để hoàn thiện và mở rộng các hạng mục công trình.
Tác động kinh tế - xã hội to lớn
Khi đi vào hoạt động hoàn chỉnh, trung tâm này dự kiến sẽ đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trên toàn quốc, đồng thời bảo đảm khả năng dự trữ tương đương với 30 ngày sản xuất và tiêu thụ. Về mặt kinh tế, dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra khoảng 30.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đóng góp tới 30% vào Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh Quảng Ngãi. Hơn nữa, dự án sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ như logistics, dịch vụ hậu cần và công nghiệp hỗ trợ, tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn vùng.
Kiến nghị đặc thù từ địa phương
Phía tỉnh Quảng Ngãi đã đưa ra một số kiến nghị quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai dự án. Cụ thể, tỉnh đề nghị Trung ương bổ sung chính sách cho phép giữ lại có mục tiêu 30% số thu từ hoạt động xuất - nhập khẩu mỗi năm tại Khu kinh tế Dung Quất. Nguồn tài chính này sẽ giúp địa phương có thêm nguồn lực để phát triển hạ tầng và hỗ trợ dự án. Theo số liệu thống kê năm 2025, thu từ xuất nhập khẩu trên địa bàn ước đạt 13.026 tỷ đồng, chiếm khoảng 37% tổng thu ngân sách nhà nước tại tỉnh.
Ngoài ra, Quảng Ngãi cũng đề xuất cho phép các nhà đầu tư tham gia dự án được ứng trước vốn để xây dựng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật dùng chung, hạ tầng khu tái định cư và các công trình liên quan khác. Điều này nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công và đưa dự án vào vận hành sớm nhất có thể. Địa phương còn mong muốn được áp dụng các cơ chế đặc thù như cho phép mua bán năng lượng trực tiếp, đồng thời phát triển các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) ngay tại chỗ để nâng cao giá trị gia tăng.
Chỉ đạo quyết liệt từ Phó Thủ tướng
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình khẳng định việc hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại Dung Quất là chủ trương lớn đã được các cấp có thẩm quyền thống nhất, hoàn toàn phù hợp với các quy hoạch và chiến lược phát triển năng lượng quốc gia trong dài hạn. Ông nhấn mạnh: "Đây không chỉ là cơ hội mà còn là trách nhiệm nặng nề của tỉnh Quảng Ngãi trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững".
Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh Quảng Ngãi cùng các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện đề án chi tiết và trình lên cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt trong quý I năm nay. Ông đặc biệt lưu ý cần có "tư duy đột phá và cách làm khác biệt" khi phát triển trung tâm này. Theo đó, cần xem xét xây dựng Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại Dung Quất như một khu kinh tế đặc biệt, với cơ cấu tổ chức mạnh mẽ bao gồm Ban Chỉ đạo Quốc gia và cơ chế điều hành linh hoạt, hiệu quả để đảm bảo dự án thành công.
