Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã CK: PLX) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 1/2026 với doanh thu thuần đạt gần 98.700 tỷ đồng, tăng hơn 45% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất trong vòng 13 năm, kể từ quý 2/2013. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán cũng tăng mạnh, khiến lợi nhuận gộp gần như đi ngang so với cùng kỳ, chỉ đạt 3.700 tỷ đồng.
Sau khi trừ các chi phí, Petrolimex ghi nhận khoản lỗ hơn 662 tỷ đồng trong quý 1/2026, trong khi cùng kỳ năm ngoái lãi gần 211 tỷ đồng. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong vòng 25 quý. Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 ngày 24/4, Tổng Giám đốc Petrolimex Lưu Văn Tuyển đã cảnh báo tập đoàn có thể lỗ 1.000 tỷ đồng từ mặt hàng xăng dầu trong quý đầu năm.
Nguyên nhân thua lỗ
Theo giải trình từ Petrolimex, nguyên nhân chính dẫn đến thua lỗ là do biến động bất thường trên thị trường nhiên liệu thế giới, sau khi xung đột tại Trung Đông gia tăng từ cuối tháng 2/2026. Mặc dù lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh khác của tập đoàn tiếp tục ổn định và tăng 15% so với cùng kỳ, nhưng hoạt động kinh doanh xăng dầu (gồm Công ty mẹ và 34 công ty TNHH một thành viên) ghi nhận lỗ 930 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ chỉ lỗ 11 tỷ đồng.
Biến động giá thế giới
Kể từ khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào ngày 28/2/2026, thị trường năng lượng toàn cầu đã chứng kiến những biến động chưa từng có. Giá dầu thành phẩm và các khoản phụ phí trong chuỗi cung ứng tăng đột biến. Trong tháng 3/2026, giá xăng RON95 bình quân đạt 137 USD/thùng, bằng 170% so với cùng kỳ và 178% so với tháng 2/2026, có thời điểm lên tới 170 USD/thùng. Giá dầu DO 50ppm bình quân 192 USD/thùng, bằng 222% cùng kỳ và 214% so với tháng 2, đỉnh điểm lên 292 USD/thùng. Cuối tháng 3, đầu tháng 4, giá giảm mạnh, đến 21/4, RON95 còn 124 USD/thùng, giảm 46 USD so với đỉnh; DO 50ppm còn 152 USD/thùng, giảm 140 USD so với đỉnh.
Áp lực thị trường nội địa
Trong tháng 3/2026, khi giá tăng cao, các thương nhân đầu mối nhỏ gặp khó khăn trong nhập khẩu do lo ngại lỗ lớn, khiến áp lực cung ứng dồn lên các doanh nghiệp lớn như Petrolimex. Tổng sản lượng xuất bán tháng 3 của Petrolimex đạt 1.134.000 m³, tấn, tăng 13% so với tháng 2 và 20% so với cùng kỳ 2025. Với vai trò chủ đạo trong phân phối xăng dầu, Petrolimex thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đặt mục tiêu “đáp ứng nguồn xăng dầu trong nước là trước hết và trên hết”. Do đó, tập đoàn đã điều chỉnh kế hoạch nhập hàng, tìm kiếm nguồn cung tức thời với giá giao ngay và phụ phí rất cao (lên đến 35-40 USD/thùng đối với dầu Diesel và 12-15 USD/thùng đối với xăng, gấp nhiều lần mức thông thường 2,5-3 USD/thùng). Đồng thời, Petrolimex duy trì tồn trữ vượt quy định, gần 1 triệu m³, tấn, gấp 1,3 lần yêu cầu, sẵn sàng ứng phó để không gián đoạn nguồn cung.
Khi giá xăng dầu chuyển hướng giảm liên tục với biên độ lớn trong tháng 4/2026, rủi ro suy giảm giá trị hàng hóa đã nhập mua là yếu tố tác động trọng yếu đến hiệu quả kinh doanh của Petrolimex trong quý 1.
Hàng tồn kho kỷ lục
Tính đến ngày 31/3/2026, giá trị hàng tồn kho của Petrolimex lên mức cao kỷ lục, gần 30.000 tỷ đồng, tăng gần 16.000 tỷ đồng so với đầu năm. Tổng giá gốc của lượng tồn kho này vượt 36.000 tỷ đồng, trong đó doanh nghiệp đã trích lập dự phòng giảm giá khoảng 6.500 tỷ đồng. Hàng hóa chiếm tỷ trọng lớn nhất với giá trị hơn 24.000 tỷ đồng, cũng là phần được trích lập dự phòng chủ yếu. Ngoài ra, giá trị hàng đang đi đường tăng mạnh từ khoảng 1.500 tỷ đồng lên hơn 10.000 tỷ đồng vào cuối quý 1.
