Nhật Bản triển khai gói hỗ trợ năng lượng lớn cho ASEAN sau cuộc họp AZEC Plus
Sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã công bố một kế hoạch hỗ trợ quy mô lớn cho các nước ASEAN. Gói hỗ trợ này tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của khu vực Đông Nam Á, nhằm tăng cường an ninh năng lượng và ổn định chuỗi cung ứng.
Sự tham gia của các nước và mục tiêu chiến lược
Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo từ Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số quốc gia khác trong khu vực, thể hiện sự hợp tác chặt chẽ giữa Nhật Bản và châu Á. Phát biểu tại cuộc họp báo ở Tokyo, bà Takaichi nhấn mạnh: "Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản".
Cơ chế triển khai và các biện pháp cụ thể
Gói hỗ trợ sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn, bao gồm Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Cơ quan bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI). Mục tiêu là hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, đồng thời:
- Cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp địa phương để mua nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ.
- Tài trợ và cho vay đối với doanh nghiệp và chính phủ trong chuỗi cung ứng của Nhật Bản.
- Đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.
Bối cảnh và thách thức năng lượng tại Đông Nam Á
Nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha – nguyên liệu chính sản xuất nhựa – dễ bị thiếu hụt khi thị trường biến động. Những gián đoạn sản xuất gần đây trong khu vực đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào Đông Nam Á để cung ứng vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.
Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Mặc dù Nhật Bản đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung, cho thấy sự cần thiết của các biện pháp hỗ trợ.
Kế hoạch giải phóng dự trữ dầu và phản hồi từ chính phủ
Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5. Khi được hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh rằng khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.
Gói hỗ trợ này không chỉ giúp ổn định nguồn năng lượng cho ASEAN mà còn củng cố mối quan hệ kinh tế giữa Nhật Bản và khu vực, đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đầy biến động.
