Bộ Công Thương vừa công bố bản tổng hợp ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 15 Nghị định số 56/2025/NĐ-CP về quy hoạch phát triển điện lực và đầu tư dự án điện. Trong đó, vấn đề nâng tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) đối với các dự án điện khí LNG nhập khẩu là tâm điểm tranh luận.
Đề xuất của nhà đầu tư
Nhiều nhà đầu tư kiến nghị nâng tỷ lệ Qc từ mức hiện tại 65% lên 85-95%, đồng thời kéo dài thời gian áp dụng lên 20-25 năm. Họ cho rằng mức 75% mà Bộ Công Thương đề xuất chưa đủ hấp dẫn để bảo đảm tính khả thi tài chính, khi các dự án LNG có tổng đầu tư lớn và phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Việc thiếu cơ chế bao tiêu ổn định khiến dòng tiền bấp bênh, gây khó khăn trong thu xếp tài chính.
Quan điểm của Bộ Công Thương
Bộ Công Thương đã tính toán trên nhiều kịch bản phụ tải điện và kết luận: nếu tỷ lệ Qc tăng từ 80% trở lên, có thể xảy ra tình trạng “over contract” – sản lượng hợp đồng vượt nhu cầu huy động thực tế. Khi đó, dù không phát điện, bên mua vẫn phải thanh toán, làm tăng chi phí hệ thống và gây áp lực lên giá điện bình quân, ảnh hưởng đến người tiêu dùng.
Vì vậy, Bộ kiên quyết giữ phương án nâng Qc từ 65% lên 75%, thay vì đáp ứng đề xuất của nhà đầu tư. Thời gian áp dụng tối đa cũng chỉ kéo dài từ 10 năm lên 15 năm. Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh mức điều chỉnh này nhằm cân đối lợi ích giữa các bên và phù hợp với khả năng vận hành của hệ thống điện.
Cơ chế thị trường
Dự thảo cũng giữ nguyên nguyên tắc để các bên mua và bán điện tự thỏa thuận mức sản lượng cụ thể trong hợp đồng, trên cơ sở tuân thủ mức tối thiểu. Cách tiếp cận này phù hợp với chủ trương phát triển thị trường điện cạnh tranh, hạn chế can thiệp hành chính.
Các kiến nghị khác
Ngoài vấn đề bao tiêu, doanh nghiệp còn đề xuất cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện (PPA), tỷ giá, lạm phát và bao tiêu nhiên liệu LNG. Một số ý kiến muốn chuyển toàn bộ chi phí nhiên liệu vào giá điện hoặc bổ sung thanh toán khi không huy động đủ sản lượng. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho rằng các nội dung này không thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định lần này.
