Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất tái hoạt động, hướng tới vận hành 100% công suất
Sau nhiều năm ngừng hoạt động do thua lỗ kéo dài, Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất đã chính thức tái khởi động với những kết quả ban đầu đáng khích lệ. Với quyết tâm đưa nhà máy hoạt động trở lại, Công ty cổ phần nhiên liệu sinh học dầu khí miền trung (BSR-BF) đang triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo nhằm đạt mục tiêu vận hành 100% công suất trong tháng 4. Mục tiêu này nhằm sẵn sàng cung ứng tối đa ethanol để phối trộn xăng sinh học E10, góp phần thúc đẩy lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.
Hành trình từ thua lỗ đến tái khởi động
Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất nằm trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, do BSR-BF quản lý và vận hành. Với nguồn vốn đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng và công suất thiết kế 100 triệu lít/năm, nhà máy sử dụng nguyên liệu chính là sắn lát khô. Khi đi vào hoạt động, nhà máy được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn nhiên liệu sinh học giá rẻ, thay thế một phần xăng truyền thống, giảm lượng khí thải CO2, tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, sau hơn một năm vận hành, do đầu ra sản phẩm gặp khó khăn và thua lỗ kéo dài, nhà máy đã phải tạm ngừng hoạt động vào tháng 4/2015. Điều này khiến nhà máy rơi vào danh sách 12 dự án yếu kém của ngành công thương được Chính phủ chỉ đạo xử lý. Thực hiện Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 29/9/2017, BSR-BF đã khởi động vận hành lại nhà máy trong hai đợt vào tháng 10/2018 và tháng 4/2019. Nhưng do giá nguyên liệu cao và thị trường tiêu thụ E100 thấp hơn kỳ vọng, đối tác gia công bị thua lỗ, nhà máy tiếp tục ngừng hoạt động và rơi vào trạng thái "đắp chiếu" suốt nhiều năm, gây lãng phí vốn và tài sản nhà nước.
Nỗ lực đánh thức nhà máy
Giám đốc BSR-BF Phạm Văn Vượng cho biết, với quyết tâm phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư, tháng 8/2025, công ty đã ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với các đối tác để tiến hành bảo dưỡng sửa chữa nhà máy. Nhờ nỗ lực huy động toàn bộ nguồn lực khẩn trương, đến tháng 2/2026, nhà máy đã tái hoạt động và xuất lô hàng đầu tiên với khối lượng hơn 462m3 ethanol (E100) thành phẩm cho Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn. Lô hàng này phục vụ chương trình phối trộn xăng E10 theo chỉ đạo của Chính phủ.
Ông Vượng khẳng định: "Sau khi vận hành ổn định ở mức bình quân 75% công suất, công ty tiếp tục rà soát, tối ưu hóa các hạng mục kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Chúng tôi quyết tâm vận hành 100% công suất thiết kế trong tháng 4 này, với sản lượng sản xuất mỗi ngày 330m3 ethanol E100. Qua đó, công ty bảo đảm nguồn sản phẩm E100 để phối trộn xăng sinh học, góp phần thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng sinh học và gia tăng nguồn cung xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia."
Giải pháp đổi mới và kế hoạch dài hạn
Để đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định, nhà máy đang sử dụng sắn lát sẵn có trong nước, đặc biệt từ khu vực miền trung-Tây Nguyên, đồng thời xây dựng kế hoạch nhập khẩu sắn từ Lào và ngô cao sản từ Mỹ, Brazil. BSR-BF cũng triển khai nhiều giải pháp đổi mới sáng tạo nhằm tăng doanh thu và tối ưu vận hành:
- Thay thế enzyme và men vi sinh hiệu suất cao để rút ngắn thời gian lên men và tăng hiệu suất chuyển hóa.
- Cải tiến hệ thống tách, chưng cất để gia tăng sản lượng.
- Tận dụng tối đa phụ phẩm, chuyển 100% nước thải sau chưng cất thô và 100% bã sắn sau ép thành sản phẩm giá trị cao.
- Gia tăng chỉ số thu hồi CO2 lên 200% và đăng ký tín chỉ carbon cho toàn bộ dây chuyền sản xuất.
Để hỗ trợ hoạt động phối trộn xăng sinh học, BSR-BF phối hợp với Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn nâng cấp hệ thống đường ống vận chuyển E100 từ nhà máy sang cảng xuất và khu vực phối trộn tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Việc xuất ethanol trực tiếp qua đường ống sẽ giúp giảm chi phí logistics và tăng tính chủ động trong cung ứng.
Đẩy nhanh lộ trình xăng sinh học E10
Theo ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn, việc tái hoạt động nhà máy luôn được Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) quan tâm chỉ đạo sát sao. Việc tiến tới vận hành 100% công suất sẽ đáp ứng lộ trình pha chế xăng E10 bắt đầu từ ngày 1/6 tới. Đặc biệt, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn đặt mục tiêu tháng 5 tới sẽ sản xuất và cung ứng sản phẩm E10 ra thị trường, vượt lộ trình của Chính phủ đề ra.
BSR-BF cũng đưa ra định hướng kế hoạch sản xuất, kinh doanh dài hạn:
- Giai đoạn một (2026-2030): Tập trung phục hồi hoạt động sản xuất, thực hiện giải pháp đổi mới sáng tạo để cải tiến công nghệ, nâng cao năng suất, tối đa công suất khả dụng, tối ưu cơ cấu sản phẩm, và đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh.
- Giai đoạn hai: Vận hành chủ động, tiếp tục nghiên cứu áp dụng giải pháp đổi mới sáng tạo nâng cao hiệu quả, tái cơ cấu nợ, chủ động vốn lưu động, tối đa lợi nhuận để hoàn thành nghĩa vụ trả nợ và đẩy mạnh tăng trưởng bền vững.
Với những nỗ lực này, Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất không chỉ được đánh thức mà còn hứa hẹn đóng góp tích cực vào an ninh năng lượng và phát triển bền vững của quốc gia.
