Mỹ Hủy Bỏ Quy Định Ưu Ái Xe Điện, Điều Chỉnh Tiêu Chuẩn Tiết Kiệm Nhiên Liệu
Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố hủy bỏ một quy định quan trọng, được cho là đã thổi phồng lợi ích tiết kiệm nhiên liệu của xe điện. Quyết định này giúp các hãng xe dễ dàng đáp ứng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu liên bang hơn, đồng thời đánh dấu sự thay đổi trong chính sách năng lượng và giao thông của quốc gia này.
Loại Bỏ 'Hệ Số Quy Đổi Nhiên Liệu'
Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cho biết sẽ loại bỏ điều khoản 'fuel content factor' (hệ số quy đổi nhiên liệu) khỏi công thức tính mức tiêu thụ nhiên liệu. Điều khoản này trước đây cho phép quy đổi điện năng sang mức tương đương xăng với hệ số có lợi cho xe điện, từ đó giúp nâng cao đáng kể chỉ số tiết kiệm nhiên liệu trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm một hãng xe.
Theo DOE, sau một phán quyết của tòa phúc thẩm vào tháng 9/2025, cơ quan này kết luận rằng 'hệ số quy đổi nhiên liệu' là 'trái luật' và sẽ ban hành quy định nhằm loại bỏ ngay lập tức yếu tố này khỏi các phép tính tiêu chuẩn. DOE cũng thông báo sẽ đề xuất thêm các sửa đổi khác trong thời gian tới, nhằm điều chỉnh chính sách phù hợp hơn.
Phản Ứng Từ Các Tổ Chức Môi Trường
Trong nhiều năm, các tổ chức môi trường đã chỉ trích cách tính của DOE vì gán cho xe điện mức tiêu thụ nhiên liệu 'phi thực tế cao'. Họ lập luận rằng việc này được sử dụng để tính mức trung bình toàn đội xe theo quy định của Chương trình Tiết kiệm Nhiên Liệu Doanh nghiệp Liên bang (CAFE), dẫn đến tình trạng chỉ cần một số lượng xe điện tương đối nhỏ cũng đủ để đảm bảo tuân thủ về mặt toán học, mà không cần cải thiện đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế.
Các nhà sản xuất ôtô từng lưu ý rằng 'hệ số quy đổi nhiên liệu' khiến mức tiết kiệm nhiên liệu được ghi nhận cao gấp khoảng 7 lần so với cách tính chỉ dựa trên hàm lượng năng lượng tương đương xăng của điện do chính DOE xác định.
Tiếp Nối Chính Sách Từ Thời Biden
Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, chính quyền từng đề xuất loại bỏ 'hệ số quy đổi nhiên liệu' kể từ năm 2027. Nếu áp dụng, giá trị tuân thủ tiêu chuẩn của xe điện sẽ giảm khoảng 70%. Tuy nhiên, trước sức ép từ các hãng xe, DOE vào năm 2024 đã quyết định loại bỏ dần hệ số này đến năm 2030 thay vì cắt bỏ ngay lập tức.
Chỉ số này đã được chính phủ của cựu Tổng thống Biden đề xuất thay đổi, và giờ đây đã chính thức được Bộ Năng lượng Mỹ dưới thời Tổng thống Trump hủy bỏ, thể hiện sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa hai chính quyền.
Đề Xuất Nới Lỏng Tiêu Chuẩn Tiết Kiệm Nhiên Liệu
Vào tháng 12/2025, chính quyền Mỹ đề xuất cắt giảm mạnh yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu, nhằm tạo điều kiện cho các hãng xe bán nhiều mẫu xe chạy xăng hơn. Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) đề xuất hạ đáng kể yêu cầu trung bình giai đoạn đời xe từ 2022 đến 2031, đặt mục tiêu đạt 14,7 km/L vào năm 2031, thay vì mức 21,4 km/L như quy định trước đó.
Ngoài ra, các cơ quan chức năng Mỹ cũng đề xuất việc nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu, mở đường cho các hãng xe quay về công nghệ động cơ đốt trong mà khách hàng đang mong mỏi suốt thời gian qua. Năm ngoái, ông Trump cũng đã ký ban hành luật chấm dứt các khoản phạt liên quan đến việc không đạt chuẩn tiết kiệm nhiên liệu đối với các hãng xe.
Ảnh Hưởng Đến Thị Trường và Chiến Lược Sản Xuất
Kể từ khi trở lại nắm quyền, Tổng thống Trump đã triển khai hàng loạt biện pháp cân bằng giữa hai loại động cơ đốt trong và động cơ thuần điện, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống thay vì các chính sách thiên vị cho xe điện như dưới thời ông Biden.
Việc hủy bỏ 'hệ số quy đổi nhiên liệu' được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược đó, khi nó trực tiếp làm giảm lợi thế tuân thủ tiêu chuẩn nhiên liệu của xe điện. Điều này có thể khiến các hãng xe phải điều chỉnh lại chiến lược sản phẩm trong những năm tới, đồng thời mang đến cơ hội cho khách hàng sở hữu xe xăng với mức giá hợp lý hơn.
NHTSA cho biết các nhà sản xuất sẽ không phải đối mặt với bất kỳ khoản tiền phạt nào kể từ đời xe 2022. Tuy nhiên, nhiều hãng xe vẫn lo ngại rằng một chính quyền tương lai có thể khôi phục lại các chế tài này, tạo ra sự bất ổn trong kế hoạch dài hạn.
