Khánh Hòa đẩy nhanh giải phóng mặt bằng cho dự án điện hạt nhân trọng điểm
Trên các công trường và địa phương vùng dự án, không khí triển khai hiện nay mang đậm dáng dấp của một "chiến dịch" thực thụ. Mục tiêu rõ ràng là hoàn tất giải phóng mặt bằng trong quý II năm 2026, sớm bàn giao "mặt bằng sạch" cho dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 – một công trình trọng điểm quốc gia. Cơ chế "cởi trói nút thắt mềm" không chỉ có ý nghĩa về an ninh năng lượng mà còn là phép thử năng lực tổ chức thực thi của địa phương. Khi hành lang pháp lý đã thông suốt, vấn đề còn lại nằm ở tốc độ và hiệu quả triển khai.
Tập trung cao độ vào công tác bồi thường và tái định cư
Tại các cuộc làm việc gần đây, theo Nghị quyết 121/2026/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về bổ sung, điều chỉnh cơ chế đặc biệt cho dự án, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng yêu cầu các đơn vị liên quan phải "tập trung cao độ", xử lý dứt điểm công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở cả ba vùng: lõi, đệm và khu dân cư. Điểm nhấn không chỉ là tiến độ, mà còn là yêu cầu tạo đồng thuận xã hội – yếu tố thường quyết định thành bại của các dự án quy mô lớn.
Ủy ban nhân dân xã Phước Dinh (tỉnh Khánh Hòa) đã tổ chức họp dân để giới thiệu tổng thể về địa điểm xây dựng nhà máy và các khu vực tái định cư. Thực tế cho thấy, Khánh Hòa đang lựa chọn cách tiếp cận bài bản: đẩy mạnh tuyên truyền chính sách, công khai phương án bồi thường, và đặc biệt là đặt lợi ích người dân vào trung tâm. Đây là điều kiện cần để chuyển từ "đồng thuận hình thức" sang "đồng thuận thực chất".
Tiến độ cụ thể và kết quả khả quan
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phước Dinh Trần Ngọc Bình cho biết, công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai đồng bộ. Cụ thể:
- Vùng lõi có 284 trường hợp, hơn 200ha; đã niêm yết phương án cho 95 trường hợp.
- Khu dân cư có 419 trường hợp, khoảng 7,4ha.
- Vùng đệm có 237 trường hợp, hơn 206ha.
Tất cả đang được hoàn thiện hồ sơ, phấn đấu hoàn tất trong tháng 5/2026. Song song đó, được sự thống nhất của người dân, công tác bố trí khu tái định cư đã được chọn triển khai tại 3 khu vực với tổng diện tích hàng chục héc-ta. Tiến độ được ấn định cụ thể: khu vực 1 và 2 hoàn thành trước 30/4, khu vực 3 trước 20/5.
Di dời mồ mả – điểm sáng trong đồng thuận
Trong các dự án hạ tầng lớn, di dời mồ mả luôn là khâu dễ phát sinh xung đột. Tuy nhiên, tại Phước Dinh, đây lại đang trở thành điểm sáng. Hơn 560 ngôi mộ đã và đang được di dời với mức hỗ trợ từ 11 đến 24 triệu đồng/mộ. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số gần 10 tỷ đồng chi trả, mà ở sự đồng thuận của 118 thân nhân – một kết quả không dễ đạt được nếu thiếu sự thấu hiểu và vận động phù hợp.
Người dân nơi đây không chỉ chấp nhận mà còn chủ động phối hợp, khẩn trương di dời để kịp tiến độ. Dẫu vậy, họ cũng đặt ra những yêu cầu chính đáng: bảo đảm yếu tố tâm linh, tránh bị ép giá dịch vụ trong bối cảnh chi phí tăng cao. Đây là những vấn đề mà chính quyền luôn theo sát để giữ vững niềm tin.
Chuẩn bị dài hạn và nguyên tắc quản trị "6 rõ"
Việc xây dựng nghĩa trang mới tại thôn Bầu Ngứ, quy mô gần 11ha với hơn 9.000 vị trí mộ, cho thấy sự chuẩn bị dài hạn, tránh tình trạng "giải quyết trước mắt, phát sinh về sau". Theo hồ sơ kê khai, có 456 ngôi mộ muốn được di dời về nghĩa trang này; số còn lại di dời theo nguyện vọng khác.
Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa khẳng định, toàn bộ quá trình triển khai được vận hành theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Đây không chỉ là khẩu hiệu hành chính, mà là cách tiếp cận quản trị nhằm hạn chế tối đa tình trạng chồng chéo, né tránh trách nhiệm. Tỉnh xác định làm việc theo chế độ "chiến dịch": không lùi tiến độ, không đùn đẩy, không chờ đợi.
Thách thức và tầm quan trọng của niềm tin
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, chặng đường phía trước vẫn không ít thách thức. Việc hoàn tất toàn bộ hồ sơ bồi thường, bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân sau tái định cư, cũng như kiểm soát phát sinh trong quá trình thi công là những bài toán cần lời giải đồng bộ. Quan trọng hơn, sự "đồng thuận" cần được duy trì liên tục, không chỉ ở giai đoạn giải phóng mặt bằng mà cả trong quá trình vận hành dự án sau này.
Với những dự án có tác động sâu rộng như điện hạt nhân, niềm tin của người dân chính là "hạ tầng mềm" quan trọng không kém bất kỳ công trình kỹ thuật nào. Một trong ba khu tái định cư đã hoàn tất giải phóng mặt bằng và được niêm yết công khai tại địa phương.
Với nền tảng cơ chế đã được tháo gỡ, quyết tâm chính trị rõ ràng và cách làm ngày càng bài bản, Khánh Hòa đang cho thấy khả năng hiện thực hóa mục tiêu hoàn thành khu tái định cư, giải phóng mặt bằng đúng hạn. Điều này tạo bước đà quan trọng để dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 chuyển sang giai đoạn triển khai mới, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
