Indonesia hiện là quốc gia sản xuất niken lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 50-60% tổng sản lượng toàn cầu trong năm 2024. Trữ lượng niken khổng lồ của nước này tập trung chủ yếu tại Sulawesi và Maluku.
Vai trò chiến lược của niken
Niken là kim loại màu trắng bạc, sáng bóng khi mới khai thác, nhưng có thể oxy hóa thành màu xám theo thời gian. Theo International Energy Agency (IEA), niken là nguyên liệu quan trọng trong pin lithium-ion dùng cho xe điện. Hàm lượng niken cao giúp tăng mật độ năng lượng, kéo dài quãng đường di chuyển và nâng cao hiệu suất pin, khiến nhu cầu niken tăng mạnh cùng sự phát triển của ngành xe điện toàn cầu.
Chính sách cấm xuất khẩu quặng thô
Indonesia từng gây chú ý khi áp dụng chính sách cấm xuất khẩu quặng niken thô nhằm thúc đẩy chế biến sâu trong nước. Thay vì chỉ bán tài nguyên thô, nước này khuyến khích đầu tư vào luyện kim, sản xuất vật liệu pin và công nghiệp xe điện. Đây được xem là bước đi chiến lược giúp Indonesia tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hạn chế khai thác để hỗ trợ giá niken
Theo Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia, quốc gia này đang siết chặt hạn ngạch khai thác niken tại một số mỏ lớn nhằm kiểm soát nguồn cung toàn cầu, qua đó hỗ trợ giá niken sau giai đoạn lao dốc kéo dài. Trước đó, sản lượng quá lớn từ Indonesia gây dư thừa nguồn cung, tạo áp lực lên giá niken thế giới và ảnh hưởng đến nhiều doanh nghiệp khai khoáng ở các quốc gia khác.
Liên minh niken với Philippines
Indonesia và Philippines đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược trong ngành công nghiệp niken bên lề Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 48. Theo dữ liệu năm 2025 của USGS, sản lượng niken của Indonesia đạt khoảng 2,6 triệu tấn, còn Philippines khoảng 270.000 tấn, chiếm tổng cộng khoảng 73,6% sản lượng khai thác niken toàn cầu. Liên minh này được kỳ vọng giúp hai nước gia tăng sức ảnh hưởng trong chuỗi cung ứng pin xe điện toàn cầu, đồng thời có vị thế lớn hơn trong việc định giá và cung ứng niken cho thị trường quốc tế.
