IEA triển khai đợt xả kho dầu kỷ lục 400 triệu thùng giữa khủng hoảng nguồn cung
Ngày 11/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố quyết định lịch sử khi các nước thành viên nhất trí xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Động thái này nhằm ứng phó với nguy cơ đứt gãy nguồn cung từ Trung Đông, đặc biệt là sau các căng thẳng quân sự liên quan đến Iran, khiến thị trường dầu thế giới rung lắc mạnh trong những ngày qua.
Quy mô chưa từng có và phản ứng toàn cầu
Theo thông báo từ IEA, đây là đợt xả kho lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này, vượt xa mức 182 triệu thùng được giải phóng vào năm 2022 sau chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine. Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhấn mạnh: “Những thách thức mà thị trường dầu mỏ đang đối mặt có quy mô chưa từng có. Vì vậy, tôi rất hoan nghênh việc các nước thành viên IEA đã hành động khẩn cấp với quy mô tập thể chưa từng thấy”.
Ông Birol cũng cho biết thị trường dầu mỏ mang tính toàn cầu, nên phản ứng trước các cú sốc lớn cần phải mang tính toàn cầu. “Bảo đảm an ninh năng lượng là sứ mệnh cốt lõi khi IEA được thành lập, và tôi hoan nghênh tinh thần đoàn kết mạnh mẽ của các nước thành viên”, ông nói thêm.
Eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng then chốt
Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng ngay cả khả năng xả kho tối đa của IEA cũng khó bù đắp hoàn toàn lượng dầu khổng lồ thường xuyên đi qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược ngoài khơi Iran, nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, với khoảng 20% tổng lượng dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua đây.
Kể từ khi chiến sự liên quan Iran bùng phát vào cuối tháng 2, giá dầu thế giới đã biến động dữ dội. Dầu Brent chuẩn toàn cầu từng vọt lên gần 120 USD/thùng vào đầu tuần, trước khi hạ nhiệt xuống dưới 90 USD/thùng như hiện nay, phản ánh sự bất ổn sâu sắc của thị trường.
Nhật Bản chủ động xả kho sớm, các nước khác có thể theo sau
Trong diễn biến liên quan, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thông báo Tokyo dự định xả dầu từ kho dự trữ quốc gia sớm nhất vào tuần tới, cụ thể là từ ngày 16/3. Bà Takaichi giải thích: “Không chờ quyết định chính thức về việc xả kho quốc tế phối hợp với IEA, Nhật Bản đã quyết định chủ động đi trước nhằm giảm áp lực cung - cầu trên thị trường năng lượng toàn cầu”.
Động thái này xuất phát từ mức độ phụ thuộc “đặc biệt cao” của Nhật Bản vào nguồn năng lượng từ Trung Đông. Hiện các nước thành viên IEA nắm giữ hơn 1,2 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ khẩn cấp của nhà nước, cùng khoảng 600 triệu thùng dự trữ của doanh nghiệp được chính phủ yêu cầu duy trì, tạo đệm an toàn đáng kể.
Tác động dài hạn và triển vọng thị trường
Mặc dù đợt xả kho này được kỳ vọng sẽ giúp hạ nhiệt giá dầu trong ngắn hạn, nhiều nhà phân tích lo ngại về khả năng bù đắp lâu dài cho sự gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông. Căng thẳng địa chính trị tiếp tục là yếu tố then chốt định hình biến động giá cả, với eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng tiềm tàng.
Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao phản ứng của các nền kinh tế lớn, trong bối cảnh an ninh năng lượng trở thành ưu tiên hàng đầu. Quyết định của IEA không chỉ là biện pháp khẩn cấp mà còn thể hiện sự phối hợp toàn cầu nhằm ổn định thị trường năng lượng vốn nhạy cảm với các biến động chính trị.
