Giá dầu thế giới tăng vọt sau động thái quân sự của Mỹ tại Iran
Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến sự biến động mạnh khi giá dầu thô đồng loạt tăng cao. Cụ thể, hợp đồng dầu thô Mỹ giao tháng 5 đã tăng gần 8%, đạt mức 104,20 USD/thùng vào lúc 18h13 giờ miền Đông (ET). Trong khi đó, dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 cũng tăng 7%, lên 101,86 USD/thùng. Nguyên nhân chính dẫn đến đà tăng này là thông báo từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) về việc phong tỏa toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng Iran, bắt đầu từ 10h sáng thứ Hai theo giờ ET.
Lệnh phong tỏa cảng Iran và những tác động trực tiếp
CENTCOM nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của mọi quốc gia, bao gồm toàn bộ các cảng của Iran tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa phong tỏa Eo biển Hormuz, do Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh trong các cuộc đàm phán tại Pakistan. Ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng hải quân Mỹ sẽ ngay lập tức bắt đầu quá trình phong tỏa mọi tàu thuyền tìm cách đi vào hoặc rời khỏi eo biển này.
Eo biển Hormuz được coi là huyết mạch quan trọng kết nối các nhà sản xuất dầu Trung Đông với thị trường năng lượng toàn cầu. Việc đóng cửa eo biển đã gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, bắt nguồn từ xung đột ở khu vực Trung Đông. Lưu lượng tàu chở dầu qua đây đã sụt giảm mạnh do lo ngại các cuộc tấn công từ Iran, dẫn đến sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua tuyến đường này.
Bế tắc trong đàm phán và nguy cơ leo thang căng thẳng
Theo The Wall Street Journal, Tổng thống Trump đang cân nhắc các cuộc không kích hạn chế nhằm phá vỡ thế bế tắc trong đàm phán hòa bình. Ông cũng ra lệnh cho hải quân truy tìm và chặn bất kỳ tàu nào trên vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran để đi qua eo biển. Hiện tại, vẫn chưa rõ liệu ông Trump có nối lại các cuộc không kích vào Iran hay không, dù trước đó ông đã đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần để đổi lấy việc Tehran cho phép tàu thuyền đi qua.
Phía Iran, thông qua cố vấn cấp cao Ali Akbar Velayati, tuyên bố rằng "chìa khóa của Eo biển Hormuz" vẫn nằm trong tay Cộng hòa Hồi giáo Iran. Tehran cũng cho biết việc cho phép tàu thuyền đi lại an toàn trong thời gian ngừng bắn phụ thuộc vào sự chấp thuận của họ. Dữ liệu từ LSEG cho thấy ba siêu tàu chở dầu đã đi qua eo biển vào thứ Bảy, mỗi tàu có thể chở tới 2 triệu thùng dầu, nhưng lưu lượng này vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh, khi hơn 100 tàu di chuyển mỗi ngày.
Nguyên nhân thất bại đàm phán và triển vọng tương lai
Phó Tổng thống JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, giải thích rằng đàm phán thất bại vì Iran không đưa ra "cam kết rõ ràng" về việc không phát triển vũ khí hạt nhân. Ông Vance bày tỏ hy vọng sẽ thấy một cam kết thực sự từ Tehran trong tương lai. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf cho rằng Mỹ đã không giành được sự tin tưởng của phái đoàn Iran trong vòng đàm phán này.
Tình hình căng thẳng tại Eo biển Hormuz tiếp tục là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến giá dầu và an ninh năng lượng toàn cầu. Các diễn biến mới nhất từ Washington và Tehran sẽ quyết định liệu thị trường có thể ổn định hay tiếp tục chứng kiến những biến động mạnh trong thời gian tới.
