Giá dầu thế giới biến động dữ dội, vọt đỉnh rồi lao dốc sau tuyên bố của ông Trump
Trong phiên giao dịch ngày 9 tháng 3, thị trường dầu mỏ toàn cầu chứng kiến sự biến động cực kỳ mạnh mẽ. Giá dầu Brent đã có lúc vọt lên mức 119,5 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2022. Đồng thời, dầu WTI của Mỹ cũng chạm ngưỡng 119,48 USD/thùng, phản ánh căng thẳng leo thang trong khu vực Trung Đông.
Giá hạ nhiệt nhanh chóng sau tín hiệu từ Tổng thống Mỹ
Tuy nhiên, đà tăng này không kéo dài. Vào cuối ngày 9 tháng 3, giá dầu đã nhanh chóng hạ nhiệt, giảm xuống dưới mức 90 USD/thùng. Sự sụt giảm mạnh này xảy ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi tín hiệu rằng xung đột tại Iran có thể sớm được giải quyết, theo thông tin từ hãng tin AP. Dù vậy, mức giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với khoảng 70 USD/thùng trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran vào ngày 28 tháng 2.
Eo biển Hormutz gần như tê liệt, đe dọa nguồn cung toàn cầu
Cuộc xung đột, hiện đã bước sang tuần thứ hai, đang tác động mạnh mẽ đến các quốc gia và hạ tầng then chốt của ngành dầu khí toàn cầu. Lo ngại về các cuộc tấn công đã khiến hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz – tuyến đường trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới – gần như rơi vào tình trạng tê liệt. Các nhà sản xuất lớn trong khu vực như Iraq, Kuwait và UAE buộc phải cắt giảm sản lượng do hạn chế xuất khẩu và thiếu không gian lưu trữ.
Trong khi đó, các cơ sở năng lượng tại Iran, Israel và nhiều khu vực khác đã trở thành mục tiêu tấn công, làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng. Ông Nicholas Mulder, chuyên gia lịch sử kinh tế tại Đại học Cornell của Mỹ, nhận định đây có thể là "cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất từ trước đến nay". Theo ông, lượng dầu bị gián đoạn có thể cao gấp 3 đến 4 lần so với các cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 và 1979.
Nguy cơ giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng
Theo công ty nghiên cứu Rystad Energy, khoảng 15 triệu thùng dầu – tương đương 20% nguồn cung toàn cầu – thường đi qua eo Hormuz mỗi ngày. Các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái đã khiến nhiều tàu chở dầu từ Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq, Qatar và UAE phải tạm dừng hành trình. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc khôi phục sản lượng có thể mất nhiều tuần do các hạn chế về kỹ thuật và kho chứa.
Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, một số nhà phân tích dự báo giá dầu có thể tăng lên mức 150 USD/thùng, vượt qua đỉnh gần 147 USD từng được ghi nhận trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Trước những biến động phức tạp của thị trường, các nước G7 cho biết hiện chưa có kế hoạch sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược, dù vẫn sẵn sàng phối hợp nếu cần thiết để ổn định thị trường.
Tác động lan rộng đến nền kinh tế toàn cầu và châu Á
Giá năng lượng tăng cao đang lan rộng ra toàn cầu, kéo theo chi phí nhiên liệu, vận tải và điện năng tăng mạnh, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát quay trở lại. Các nền kinh tế châu Á – vốn phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông – được đánh giá là dễ tổn thương nhất trước những biến động này.
Trong đó, Hàn Quốc đã ban hành mức giá trần nhiên liệu lịch sử để đối phó với cú sốc dầu mỏ từ Iran. Ngày 9 tháng 3, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã yêu cầu chính phủ khẩn cấp ổn định thị trường năng lượng và xem xét áp dụng cơ chế giá trần đối với các sản phẩm dầu mỏ. Giá xăng tại một số trạm đã vượt mức 1,28 USD/lít, mức cao nhất trong hơn 3 năm, theo South China Morning Post.
Ông Lee cảnh báo rằng xung đột Trung Đông đang đặt "gánh nặng đáng kể" lên nền kinh tế Hàn Quốc, đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất và sẵn sàng mở rộng gói ổn định thị trường tài chính trị giá 100.000 tỉ won (tương đương 67 tỉ USD) nếu cần thiết.
Áp lực từ nguồn cung dầu của Iran
Iran hiện xuất khẩu khoảng 1,6 triệu thùng dầu mỗi ngày, chủ yếu sang Trung Quốc. Nếu nguồn cung quan trọng này bị gián đoạn, thị trường năng lượng toàn cầu có thể tiếp tục chịu thêm áp lực đáng kể, làm trầm trọng hơn tình hình bất ổn hiện nay.
