Dự án thủy điện tích năng Đơn Dương đối mặt với thách thức về quy mô công suất và căn cứ pháp lý
UBND tỉnh Lâm Đồng vừa công bố báo cáo chi tiết về tiến độ triển khai cùng những khó khăn, vướng mắc đang cản trở dự án thủy điện tích năng Đơn Dương. Đồng thời, địa phương này cũng đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm tháo gỡ những nút thắt, thúc đẩy dự án tiến triển thuận lợi hơn.
Thông tin chi tiết về dự án và tiến độ thực hiện
Theo thông tin từ UBND tỉnh Lâm Đồng, dự án thủy điện tích năng Đơn Dương được quy hoạch xây dựng tại vị trí cách phường Xuân Hương thuộc thành phố Đà Lạt khoảng 20 km về phía đông - nam. Hồ trên của dự án sẽ được đặt tại phường Xuân Trường, trong khi hồ dưới sẽ tận dụng hồ Đơn Dương hiện hữu của Nhà máy thủy điện Đa Nhim. Tổng diện tích đất dự kiến sử dụng cho toàn bộ dự án là hơn 212,4 ha, với phần đất sử dụng lâu dài chiếm 138,4 ha.
Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng cho biết, về mặt kỹ thuật, đây là nhà máy thủy điện tích năng kiểu ngầm, bao gồm các hạng mục chính như hồ trên, tuyến năng lượng (gồm đường hầm dẫn nước, ống áp lực, tháp điều áp, hầm xả), nhà máy ngầm và hệ thống đấu nối lưới điện 500 kV.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã giao cho công ty tư vấn J-Power của Nhật Bản đảm nhận vai trò tư vấn chính, phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát và lập hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi. Tuy nhiên, EVN hiện vẫn đang tiếp tục quá trình khảo sát và tính toán lại một số nội dung quan trọng.
Vào ngày 11.8.2025, EVN đã báo cáo với UBND tỉnh Lâm Đồng về việc tối ưu hóa phương án tuyến và bố trí tổng thể mặt bằng, nhằm giảm thiểu tối đa diện tích đất sử dụng lâu dài cho dự án. Hiện tại, EVN đang trong giai đoạn thẩm tra kỹ lưỡng trước khi trình UBND tỉnh xem xét và chấp thuận chủ trương đầu tư.
Mới đây, vào ngày 5.2, EVN cùng với đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới đã có buổi làm việc trực tiếp với UBND tỉnh Lâm Đồng. Mục tiêu của cuộc họp là tìm hiểu sâu hơn về quy trình lựa chọn nhà đầu tư, phê duyệt dự án và các nội dung liên quan khác, nhằm phục vụ tốt hơn cho công tác chuẩn bị đầu tư dự án thủy điện tích năng Đơn Dương.
Những khó khăn chính đang cản trở tiến độ dự án
Theo đánh giá từ UBND tỉnh Lâm Đồng, khó khăn lớn nhất hiện nay mà dự án đang phải đối mặt chính là sự không thống nhất về quy mô công suất giữa các văn bản quy hoạch.
Cụ thể, tại Quy hoạch điện 7 và Quy hoạch điện 7 điều chỉnh đã được Chính phủ phê duyệt, dự án này được phê duyệt với công suất 1.200 MW và giao cho EVN đảm nhiệm vai trò chủ đầu tư. Tuy nhiên, trong Quy hoạch điện 8, dự án lại được xác định với công suất chỉ 900 MW (trong đó tổ máy số 1 có công suất 300 MW dự kiến vận hành trong giai đoạn 2026 - 2030; tổ máy số 2 và 3 có tổng công suất 600 MW dự kiến vận hành trong giai đoạn 2031 - 2035). Đáng chú ý, quy hoạch mới này cũng không xác định rõ ràng chủ đầu tư của dự án.
Một cán bộ của Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng chia sẻ, EVN hiện đang lập hồ sơ dựa trên quy mô công suất 1.200 MW, trong khi cơ quan quản lý địa phương lại phải căn cứ theo quy hoạch mới với công suất 900 MW. Sự "lệch pha" này đã khiến tỉnh chưa thể tiếp nhận và xử lý hồ sơ một cách chính thức, do thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng để tiến hành thẩm định.
Bên cạnh đó, dự án thủy điện tích năng Đơn Dương còn phải đối mặt với nhiều thách thức khác không kém phần quan trọng, bao gồm:
- Yêu cầu đánh giá chi tiết điều kiện địa chất tại khu vực hồ trên và tuyến hầm.
- Phương án đấu nối với lưới điện 500 kV cần được xem xét kỹ lưỡng.
- Bài toán cân đối nguồn vốn đầu tư lớn, đòi hỏi sự tính toán cẩn trọng.
- Cơ chế lựa chọn nhà đầu tư vẫn chưa được xác định rõ ràng do hình thức triển khai dự án chưa thống nhất.
Kiến nghị từ tỉnh Lâm Đồng để tháo gỡ khó khăn
Để giải quyết những vướng mắc trên, UBND tỉnh Lâm Đồng đã đưa ra kiến nghị cụ thể đối với Bộ Công thương và các cơ quan liên quan. Trong đó, việc sớm có văn bản hướng dẫn thống nhất về quy mô công suất chính thức của dự án được xem là điều kiện tiên quyết. Điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc để hoàn thiện hồ sơ, trình duyệt chủ trương đầu tư và triển khai các bước tiếp theo một cách thuận lợi.
Đồng thời, tỉnh cũng đề xuất cần sớm xác định rõ cơ chế đầu tư cho dự án, bao gồm việc quyết định xem EVN có tiếp tục đảm nhận vai trò chủ đầu tư hay sẽ lựa chọn một nhà đầu tư khác. Bên cạnh đó, cần làm rõ nguồn vốn và phương thức huy động vốn, trong đó có thể xem xét sự tham gia hỗ trợ từ các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới.
Theo đánh giá của tỉnh Lâm Đồng, một khi dự án được triển khai thành công, thủy điện tích năng Đơn Dương sẽ đóng góp tích cực vào việc phát triển hạ tầng năng lượng của khu vực, tạo ra nhiều việc làm trong cả giai đoạn xây dựng và vận hành. Dự án cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực liên quan như giao thông, dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ, từ đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Cơ chế vận hành và ý nghĩa của dự án thủy điện tích năng
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, dự án thủy điện tích năng Đơn Dương được xác định là một hạ tầng kỹ thuật quan trọng, có khả năng góp phần điều tiết hiệu quả hệ thống điện quốc gia.
Khác với các nhà máy thủy điện truyền thống, thủy điện tích năng Đơn Dương sẽ vận hành theo cơ chế bơm - tích - phát đặc thù. Cụ thể, nhà máy sẽ tận dụng nguồn điện dư thừa vào các giờ thấp điểm để bơm nước lên hồ trên, sau đó phát điện trở lại vào các giờ cao điểm khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh.
Khi hoàn thành và đi vào vận hành, thủy điện tích năng Đơn Dương sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết phụ tải cho hệ thống điện khu vực phía nam, đặc biệt trong bối cảnh tỷ trọng năng lượng tái tạo đang ngày càng tăng nhanh. Công trình này không chỉ giúp tận dụng hiệu quả nguồn điện dư vào giờ thấp điểm, mà còn góp phần giảm bớt áp lực vận hành, nâng cao độ ổn định và đảm bảo an toàn cho lưới điện quốc gia.
