Trong giai đoạn đầu tiên, dự án điện gió Savan 1 do T&T Group đầu tư tại tỉnh Savannakhet, Lào, đã hoàn thành và đi vào vận hành thương mại (COD) với công suất khoảng 300 MW trên tổng quy mô thiết kế 495 MW. Điểm nổi bật là ngay từ đầu, bài toán về nguồn và lưới điện đã được giải quyết đồng thời với tốc độ nhanh chưa từng thấy.
Tiến độ là lợi thế cạnh tranh
Nhìn từ góc độ triển khai thực tế, Savan 1 không chỉ hoàn thành nhanh về tiến độ mà còn là một bài toán tổ chức thi công quy mô lớn. Dự án được thực hiện tại huyện Phin, tỉnh Savannakhet, nơi có địa hình phức tạp, đồi núi trải dài và hạ tầng còn hạn chế. Việc vận chuyển thiết bị, đặc biệt là các cấu kiện kích thước lớn như tuabin cao 130 m, đường kính cánh quạt lên tới 171 m, đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ ngay từ đầu.
Thay vì triển khai theo trình tự thông thường, dự án được tổ chức theo nhiều mũi thi công song song. Các hạng mục như mở đường công vụ, gia cố nền móng, thi công móng trụ, lắp dựng tuabin và kéo dây truyền tải được thực hiện đồng thời. Cách tổ chức này giúp rút ngắn đáng kể các khoảng chờ giữa các công đoạn, vốn thường bị xem nhẹ nhưng lại kéo dài tiến độ tổng thể.
Một điểm then chốt khác là quyết định triển khai hạ tầng truyền tải song song với phần nguồn điện. Đường dây 220 kV dài gần 70 km được đầu tư ngay từ đầu, thay vì chờ hoàn thành nhà máy mới xử lý đấu nối. Với quyết tâm cao, chỉ hơn 6 tháng sau khi khởi động, tuyến huyết mạch này đã hoàn thành, giúp dự án tránh được tình trạng nhà máy xây xong nhưng không thể phát điện vì thiếu hạ tầng truyền tải. Thực tế cho thấy, điểm nghẽn của nhiều dự án không nằm ở thi công mà ở khả năng đưa điện vào hệ thống.
Đến cuối tháng 12 năm 2025, 48 tuabin gió thuộc hợp phần 1 của Nhà máy điện gió Savan 1 đã chính thức vận hành thương mại, đưa dòng điện sạch về Việt Nam. Tổng thời gian thực hiện toàn bộ chuỗi triển khai, từ hoàn thiện pháp lý, tổ chức thi công, đầu tư hạ tầng đến kết nối hệ thống, là đúng 16 tháng. Đây là tốc độ vượt trội so với các dự án tương tự, thường kéo dài nhiều năm. Kết quả này phản ánh khả năng điều phối đồng bộ nhiều cấu phần trong một dự án quy mô lớn, triển khai trong điều kiện xuyên biên giới và chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan.
Đại sứ Việt Nam tại Lào đánh giá cao
Đánh giá về dự án, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh yếu tố tốc độ thi công và hoàn thiện. Ông khẳng định, một trong những điểm đáng chú ý của Savan 1 là tiến độ triển khai và năng lực tổ chức thi công của các doanh nghiệp Việt Nam tham gia. Trong thời gian ngắn, liên danh tổng thầu đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, từ khảo sát địa hình, thiết kế kỹ thuật, vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng đến lắp dựng và hoàn thiện 48 tuabin gió.
Đại sứ nhấn mạnh: "Tiến độ này được đánh giá là nhanh so với mặt bằng chung của các dự án điện gió có quy mô tương tự trong khu vực, cho thấy năng lực tổ chức, quản lý và thi công ngày càng được nâng cao của các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia các dự án năng lượng ở nước ngoài." Ông cũng cho rằng, Savan 1 là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo xuyên biên giới, góp phần cụ thể hóa mục tiêu gia tăng nhập khẩu điện theo các thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Lào. Dự án mang ý nghĩa hợp tác kinh tế và ngoại giao, không chỉ bổ sung nguồn cung điện mà còn tạo việc làm cho lao động địa phương, thúc đẩy các hoạt động kinh tế phụ trợ và cải thiện hạ tầng khu vực.
Vận hành thương mại: Ranh giới giữa chi phí và dòng tiền
Theo các chuyên gia, thị trường năng lượng đang bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét, khi chi phí vốn gia tăng và yêu cầu về hiệu quả đầu tư ngày càng cao. Những dự án chậm tiến độ không chỉ đối mặt với rủi ro tài chính mà còn có thể bỏ lỡ cơ hội tham gia thị trường trong giai đoạn thuận lợi. Ngược lại, các dự án vận hành đúng hoặc sớm hơn kế hoạch sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc tối ưu hóa dòng tiền và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Trong ngành năng lượng, mốc vận hành thương mại (COD) là ranh giới rõ ràng giữa đầu tư và tạo giá trị. Trước COD, dự án chủ yếu tiêu tốn vốn, trong khi sau COD, toàn bộ hệ thống bắt đầu chuyển hóa thành dòng tiền thông qua sản lượng điện phát ra. Tiến độ triển khai có tác động trực tiếp tới hiệu quả đầu tư. Chậm tiến độ kéo theo chi phí vốn gia tăng và kéo dài thời gian hoàn vốn. Ngược lại, đạt COD sớm giúp kích hoạt dòng tiền sớm hơn, giảm áp lực tài chính và tạo dư địa cho các kế hoạch đầu tư tiếp theo.
Theo thông tin từ chủ đầu tư, sản lượng điện giai đoạn 1 của Nhà máy đạt 0,9 tỷ kWh/năm, có khả năng cung cấp điện cho hàng triệu hộ dân. Việc bổ sung nguồn điện ổn định vào đúng thời điểm nhu cầu gia tăng không chỉ giảm áp lực cho hệ thống mà còn góp phần bảo đảm an ninh cung ứng điện trong những giai đoạn nhạy cảm. Việc T&T Group đưa Savan 1 vào vận hành thương mại ngay trước thềm năm mới 2026 được ghi nhận là một trong mười sự kiện tiêu biểu của ngành năng lượng Việt Nam năm 2025.
Đáng chú ý, Savan 1 đang tiếp tục được mở rộng theo lộ trình đã định. Hiện nay, việc xây dựng hạ tầng cho giai đoạn 2 bao gồm hệ thống cầu, đường và các công trình phụ trợ đã được tiến hành. Khi hoàn thành, tổng công suất của toàn dự án sẽ đạt 495 MW, đưa Savan 1 trở thành một trong những cụm điện gió trên bờ có quy mô lớn nhất trong khu vực. Nhìn từ tiến độ thần tốc của giai đoạn 1, các chuyên gia tin rằng khả năng duy trì nhịp độ nhanh ở các giai đoạn tiếp theo là hoàn toàn có cơ sở.
Từ câu chuyện của Savan 1 tại Lào có thể thấy, trong ngành năng lượng, tiến độ không còn đơn thuần là chỉ tiêu kỹ thuật mà đang trở thành thước đo trực tiếp cho năng lực triển khai của doanh nghiệp. Trong cuộc đua đó, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có khả năng đưa dự án về đích nhanh nhất.
Nguồn: T&T Group
