Châu Á Tăng Tốc Sử Dụng Than Đá Giữa Khủng Hoảng Năng Lượng
Các quốc gia châu Á đang quay trở lại với than đá, loại nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm nhất, để bù đắp tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ xung đột tại Trung Đông, làm gián đoạn dòng chảy khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) - nguồn năng lượng được coi là "cầu nối" trong lộ trình chuyển đổi xanh toàn cầu.
Động Thái Của Các Quốc Gia Châu Á
Theo báo cáo từ The Guardian, Hàn Quốc đã quyết định trì hoãn lộ trình đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than và nới trần sản lượng từ nguồn nhiên liệu này. Philippines cũng lên kế hoạch nâng công suất điện than sau khi ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng. Chính phủ Thái Lan tăng sản lượng tại nhà máy nhiệt điện than lớn nhất nước để đảm bảo an ninh nguồn cung nội địa.
Tại Nam Á, Ấn Độ - nơi than đá chiếm tới 75% sản lượng điện - đã yêu cầu các nhà máy vận hành tối đa công suất và hạn chế bảo trì. Bangladesh gia tăng cả sản lượng khai thác lẫn nhập khẩu than trong tháng 3 vừa qua. Các quốc gia này đang nỗ lực bù đắp sự sụt giảm nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Nguyên Nhân Sâu Xa Của Khủng Hoảng
Khủng hoảng hiện nay chủ yếu do gián đoạn nguồn cung LNG. Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng LNG toàn cầu - gần như tê liệt, cùng với các cuộc tấn công vào hạ tầng xuất khẩu khí tại Qatar, khiến tình hình ngày càng trầm trọng.
Theo Eurasia Group, khoảng 30 tỷ m3 LNG đã bị rút khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, với hơn 80% lượng thiếu hếm tập trung tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chỉ trong 4 tuần, thị trường đảo chiều từ dư cung sang thiếu hụt trầm trọng, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt và gây khan hiếm diện rộng.
Cảnh Báo Về Hậu Quả Môi Trường
Giới chuyên gia cảnh báo việc tái phụ thuộc vào than đá sẽ để lại hậu quả khôn lường. Bà Pauline Heinrichs, chuyên gia khí hậu tại King’s College London, nhận định tác động của than đá đối với môi trường và sức khỏe là "thảm khốc". Bà nhấn mạnh rằng năng lượng tái tạo không chỉ là mục tiêu khí hậu mà còn là vấn đề sống còn đối với an ninh năng lượng.
Bà Dinita Setyawati, chuyên gia phân tích tại Ember, lo ngại rằng việc quay lại với than có thể trở thành xu hướng dài hạn do các khoản đầu tư hạ tầng nhiên liệu hóa thạch thường có vòng đời lớn, từ đó làm chậm tiến trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
Biện Pháp Ứng Phó Và Triển Vọng
Song song với việc tăng sản lượng, nhiều quốc gia châu Á đã triển khai các biện pháp tiết giảm phụ tải như:
- Rút ngắn tuần làm việc
- Khuyến khích làm việc từ xa
- Cắt điện luân phiên
Giới phân tích dự báo việc khôi phục chuỗi cung ứng LNG có thể mất nhiều năm, và những tổn thương đối với hạ tầng năng lượng toàn cầu sẽ còn kéo dài trong trung và dài hạn, ngay cả khi xung đột địa chính trị hạ nhiệt. Các nền kinh tế có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc cung ứng từ bên ngoài.
