Bơm 400 Triệu Thùng Dầu Vẫn Không Hạ Nhiệt Giá: Lý Do Từ Xung Đột Và Giới Hạn Nguồn Cung
Giá dầu toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, bất chấp nỗ lực của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong việc tung ra thị trường 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Động thái này, được coi là đợt xuất kho lớn nhất trong lịch sử IEA, vẫn không đủ sức làm dịu thị trường khi xung đột tại Trung Đông leo thang và nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng.
Xung Đột Trung Đông Làm Giảm Hiệu Quả Của Việc Xuất Kho
Ngày 10/3, IEA đề xuất các nước thành viên xuất kho tới 400 triệu thùng dầu nhằm hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu sau căng thẳng ở Trung Đông. Đến ngày 11/3, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol thông báo nhóm các quốc gia đã nhất trí thực hiện quyết định này. Thông tin ban đầu giúp giá dầu giảm từ vùng gần 120 USD/thùng xuống dưới 90 USD/thùng, nhưng xu hướng giảm chỉ duy trì chưa đầy 2 phiên. Giá dầu thô thế giới sau đó tăng vọt trở lại mốc 100 USD/thùng, cao hơn 35% so với thời điểm trước khi chiến sự bùng nổ, khi Mỹ, Israel và Iran đều đưa ra tuyên bố cứng rắn.
Theo các nhà phân tích, việc xuất kho dầu trong bối cảnh xung đột tại Iran là không đủ để bù đắp tình trạng dòng chảy dầu gần như tê liệt qua eo biển Hormuz, cũng như việc đóng cửa sản xuất tại khu vực Vịnh Ba Tư và tình trạng thiếu kho chứa dầu thô. Ông Josh Young, Giám đốc đầu tư tại Bison Interests, cho biết quyết định này thực tế "cực kỳ có lợi cho giá dầu", bởi nó có thể bù đắp lượng dầu bị mất và thu hẹp các lựa chọn để giảm thiểu thiệt hại nếu eo biển tiếp tục bị đóng.
Lượng Dầu Bị Mất Lớn Hơn Nhiều So Với Dự Trữ
Ước tính, khoảng 15 triệu thùng dầu/ngày đã bị mất trong 10 ngày qua do xung đột Mỹ - Israel và Iran leo thang. Ông Michael Lynch, Chủ tịch Strategic Energy & Economic Research, ước tính tổng lượng dầu bị mất do xung đột Trung Đông có thể vào khoảng 175 triệu thùng kể từ khi giao tranh bắt đầu ngày 28/2. Trong khi đó, đợt xuất kho của IEA chỉ đủ dùng cho hơn 3 tuần, trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang.
Ông Fawad Razaqzada, nhà phân tích thị trường tại StoneX, nhận định: "Xét theo phản ứng của giá dầu, trước đó thị trường có khả năng đã tính đến việc xuất kho 400 triệu thùng dầu từ dự trữ, nhưng giá lại gần như không biến động". Các nhà đầu tư không tin tưởng biện pháp này sẽ đạt hiệu quả như mong muốn, đồng thời lưu ý Iran đã ám chỉ việc chuyển từ "tấn công trả đũa" sang "các cuộc tấn công liên tục".
Dự Báo Giá Dầu Có Thể Tiếp Tục Tăng Mạnh
Nếu xung đột kéo dài, việc xuất kho này chỉ có thể giảm áp lực tạm thời. Ông Gregor Semieniuk, Giáo sư chính sách công và kinh tế tại Đại học Massachusetts Amherst, nhận định nếu tình hình tiếp diễn, giá dầu có thể tăng mạnh. Ông dự đoán: "Nếu xung đột không kết thúc trong tuần này, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu giá dầu cuối cùng vượt 150 USD/thùng, sau thời điểm lượng dự trữ dầu chiến lược cạn dần".
Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh, việc cắt giảm 20% nguồn cung về nguyên tắc có thể đẩy giá lên trên 200 USD/thùng, khi nhu cầu cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường bởi nguồn cung hạn chế. Hạn chế về tốc độ mà 32 quốc gia thành viên IEA có thể đưa nguồn cung dầu mới ra thị trường cũng khiến tình hình trở nên khó khăn hơn. Ngân hàng JPMorgan Chase ước tính rằng dựa trên tiền lệ trước đây, các nước này chỉ có thể tăng sản lượng tối đa khoảng 1,2 triệu thùng/ngày, con số rất nhỏ so với lượng dầu từng đi qua eo biển mỗi ngày.
Kết Luận: Thị Trường Vẫn Bất Ổn
Trong thông báo hôm 11/3, IEA không đưa ra thời gian biểu cụ thể cho việc xuất kho và cho biết sẽ công bố chi tiết sau. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết sẽ bắt đầu giải phóng 172 triệu thùng trong kho dự trữ từ tuần tới, trong khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết nước này có thể bắt đầu xuất kho 80 triệu thùng ngay từ ngày 16/3. Tuy nhiên, với xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều bất ổn, và giá dầu có nguy cơ tiếp tục tăng cao trong thời gian tới.
