Tiến sĩ Nguyễn Quân Kêu Gọi Tháo Gỡ Rào Cản Cho Doanh Nghiệp Công Nghệ
Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân nhân dịp xuân Bính Ngọ 2026, Tiến sĩ Nguyễn Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, đã chia sẻ những đánh giá sâu sắc về thực trạng phát triển của các doanh nghiệp khoa học-công nghệ tại Việt Nam.
Thực Trạng Phát Triển Và Những Thách Thức Hiện Nay
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quân, tình hình quản lý và thẩm định dự án tại các địa phương đã có nhiều cải thiện đáng kể nhờ sự hỗ trợ của công nghệ số. Ông cho biết: "Hầu hết các doanh nghiệp hiện nay đều phát triển trên nền tảng công nghệ số, với số lượng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, bán dẫn, vi mạch và chuyển đổi số. Đây là một tín hiệu đáng mừng."
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước, nhất là về thuế và đất đai. Nguyên nhân chính là do thiếu các hướng dẫn chi tiết và cụ thể từ các cơ quan quản lý. Tiến sĩ Nguyễn Quân nhấn mạnh: "Các cơ quan như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính cần ban hành văn bản hướng dẫn 'cầm tay chỉ việc', cắt giảm tối đa thủ tục hành chính để doanh nghiệp dễ dàng được cấp giấy chứng nhận và hưởng ưu đãi."
Giải Pháp Đột Phá Và Hỗ Trợ Cần Thiết
Khi được hỏi về các chính sách cần thiết để thúc đẩy doanh nghiệp khoa học-công nghệ, Tiến sĩ Nguyễn Quân đề xuất hai lát cắt chính sách quan trọng:
- Yêu cầu doanh nghiệp xác nhận kết quả nghiên cứu và văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ làm cơ sở cấp giấy chứng nhận.
- Tháo gỡ thủ tục hành chính để doanh nghiệp tiếp cận cơ chế ưu đãi một cách thuận lợi nhất.
Ông đặc biệt nhấn mạnh đến sự hỗ trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp "spin-off" từ các viện nghiên cứu, trường đại học. "Những doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ này cần sự động viên, khuyến khích từ Nhà nước, dù hỗ trợ có thể không nhiều về số lượng, nhưng có giá trị thúc đẩy phát triển hiệu quả cao," ông chia sẻ.
Triển Vọng Của Doanh Nghiệp Công Nghệ Tại Hà Nội
Về vai trò của doanh nghiệp khoa học-công nghệ tại Hà Nội, Tiến sĩ Nguyễn Quân tỏ ra lạc quan khi cho rằng triển vọng là "vô cùng sáng sủa" trong bối cảnh Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 được tích cực triển khai. Ông chỉ ra rằng Hà Nội hiện dẫn đầu cả nước về số lượng doanh nghiệp khoa học-công nghệ và các chỉ tiêu khoa học-công nghệ trong 5 năm qua.
Tuy nhiên, ông cũng nêu lên thách thức lớn nhất là nguồn vốn, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. "Tài sản lớn nhất của họ là tài sản trí tuệ, trong khi tài sản bằng tiền gần như không có. Do đó, nếu được hỗ trợ từ Quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc Quỹ phát triển khoa học-công nghệ của thành phố, họ sẽ có điều kiện phát triển rất tốt," ông phân tích.
Tiến sĩ Nguyễn Quân cũng đề xuất Hà Nội nên lựa chọn một số công nghệ chiến lược làm sản phẩm chủ lực, để định hướng doanh nghiệp nghiên cứu ứng dụng thành tựu khoa học-công nghệ, thay vì để họ phát triển tự phát trong các lĩnh vực nhỏ lẻ như công nghệ thông tin hay dịch vụ. "Điều này sẽ giúp đảm bảo tính toàn diện và quy mô trong phát triển," ông kết luận.
Cuộc trò chuyện đã kết thúc với thông điệp mạnh mẽ về sự cần thiết phải cải cách thủ tục và tăng cường hỗ trợ để các doanh nghiệp khoa học-công nghệ Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
