Hành trình từ 'vua liều' đến 'vua quạt': Câu chuyện khởi nghiệp đầy máu và nước mắt
Bàn tay của doanh nhân Trần Văn Lê mang một dấu vết không thể phai mờ: một ngón tay đã cụt. Tai nạn trong xưởng máy, guồng sắt lạnh lùng đã "nghiến" đi ngón tay ấy. Ông kể lại bình thản, nhưng đó không chỉ là dấu vết của lao động mà còn là vết thương từ những năm đầu khởi nghiệp, phải trả giá bằng mồ hôi, nước mắt và có khi cả máu.
Xuất thân nghèo khó và quyết định táo bạo
Sinh ra trong một gia đình nghèo ở trung du Nghệ An, vùng đất gió Lào, nắng lửa, Trần Văn Lê sớm quen với thiếu thốn. Từng có một vị trí ổn định trong đơn vị kinh tế của Bộ Quốc phòng, nhưng ông đã chọn rời bỏ để đi theo con đường riêng của mình. Những năm sau đó là chuỗi ngày làm đủ nghề để sống: bốc vác thuê, gánh trứng vịt, mộc nhĩ từ Nghệ An ra chợ Đồng Xuân bán, rồi lại mang quần áo, thuốc lá, hạt hướng dương từ Hà Nội về quê tiêu thụ.
Buôn thúng bán mẹt, lời ít rủi ro nhiều, có lúc bị đánh bầm dập, ông vẫn bám trụ, chỉ với một ý nghĩ: phải vươn lên làm giàu. Bước ngoặt đến khi ông làm thuê cho một chủ buôn máy móc, đồ cơ điện cũ. Từ những chuyến bốc xếp nặng nhọc, ông học dần cấu tạo máy, motor, quạt gió, máy bơm; hiểu giá trị của thứ người khác coi là đồng nát.
Khởi đầu từ phế thải và sự liều lĩnh có tính toán
Khi ông chủ bỏ nghề, "gia tài phế thải" ấy rơi vào tay Trần Văn Lê. Và ông chọn một lối đi khác: tháo lắp, sửa chữa, cải tiến, vừa làm vừa học để nâng giá trị từng chiếc máy. Năm 1991, giữa lúc cuộc sống còn chật vật, bữa ăn chưa đủ no, Trần Văn Lê vẫn liều vay mượn hơn một chỉ vàng để đăng ký khóa học Quản trị kinh doanh dành cho CEO kéo dài ba tháng tại Đại học Kinh tế quốc dân.
Quyết định ấy khiến vợ con và người thân không khỏi sửng sốt: người đàn ông đang lo từng đồng sinh hoạt lại dám bỏ tiền đi học. Khi nền kinh tế thị trường bắt đầu vận hành, Luật Doanh nghiệp ra đời, cánh cửa kinh doanh lần đầu tiên mở rộng cho những người dám nghĩ, dám làm.
Phát triển thành 'vua quạt công nghiệp'
Trong bối cảnh ấy, phẩm chất của "vua liều" bộc lộ rõ nét: sự quyết đoán đến tận cùng, ý chí vươn lên hiếm có, vừa làm vừa học, vừa sửa chữa vừa sáng tạo. Chính sự liều lĩnh có tính toán ấy đã giúp ông biến cơ hội của thời cuộc thành bệ phóng, để từ một xưởng nhỏ bé, Phương Linh Group dần hình thành và lớn lên cùng nhịp chuyển mình của nền kinh tế Việt Nam và ông Lê được gọi là "vua quạt công nghiệp".
Làm mới bản thân trong kỷ nguyên công nghệ
Ngày nay, doanh nhân Trần Văn Lê vẫn không ngừng học hỏi. Ông ngồi trước màn hình máy chiếu, giữa vòng tròn các kỹ sư công nghệ trẻ, thảo luận về bản vẽ những dây chuyền tự động ứng dụng AI tại nhà máy mới ở Nghệ An. Doanh nghiệp của ông đã phát triển thành hệ thống nhà máy hiện đại ở khắp ba miền, sản xuất quạt công nghiệp và thiết bị cơ điện đạt chuẩn quốc tế, chiếm thị phần lớn.
Ở tuổi ngoài lục tuần, ông không đứng ngoài quan sát mà đi thẳng vào lõi công nghệ, đặt những câu hỏi "bắt mạch" vấn đề. Ông vẫn duy trì nhịp đi của hơn bốn thập niên vừa làm vừa học, bền bỉ tích lũy tri thức, và chia sẻ hành trình ấy cho lớp trẻ qua các buổi nói chuyện, học bổng và hoạt động thiện nguyện.
Hành trình từ "vua liều" đến "vua quạt" của Trần Văn Lê là minh chứng sống động cho tinh thần khởi nghiệp bền bỉ, không ngại thử thách và luôn sẵn sàng làm mới bản thân để bắt nhịp với thời đại.
